PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Żucie pokarmu wpływa na aktywność mózgu

Autor: nieck • Źródło: infoDENT24.pl
03-10-2022, 18:07
Żucie pokarmu wpływa na aktywność mózgu Badania nad oddziaływaniem żucia na aktywność mózgu Fot. AdobeStock
Pozycja w jakiej stykają się górne i dolne zęby, czyli okluzja wpływa na funkcjonowanie mózgu. Zmiany w okluzji mogą pełnić niedocenianą nadal  rolę w rozwoju wielu chorób, od lęku i stresu po chorobę Alzheimera oraz starczą demencję, dowodzą naukowcy.
  • Z naukowych badań wynika, że żucie jest ważnym ogniwem łączącym jamę ustną z mózgiem 
  • Receptory w więzadle ozębnej przekazują do mózgu (do ośrodka kontrolującego ruchy)  informacje m.in. na temat konsystencji pokarmu 
  • Utrata zębów, niewłaściwa proteza lub zmniejszona siła zgryzu (powodujące pogorszenie funkcji żucia) może upośledzać funkcje poznawcze, w tym pamięć roboczą i przyczyniać się do demencji

Prawidłowy zgryz. Warunek zdrowia i dobrego samopoczucia

Przez termin okluzja lekarze dentyści rozumieją właściwe ułożenie zębów żuchwy i szczęki, które zmienia się podczas przeżuwania pokarmu. Dużą rolę odgrywają w tym procesie także mięśnie żucia oraz staw skroniowo-żuchwowy. Wystarczy tylko  jeden z tych  elementów będzie funkcjonował wadliwy, by rozwinęła się choroba okluzyjna. Początkowo przebiega ona niemal bezobjawowo, a jeśli już występują jakiekolwiek jej symptomy, to nie są one charakterystyczne wyłącznie dla tego schorzenia. Szybkie i jednoznaczne postawienie diagnozy bywa więc problematyczne.

Co może świadczyć o chorobie okluzyjnej

Niepokojące objawy, mogące świadczyć o niewłaściwej okluzji:

  • starcie zębów, które w zaawansowanym stadium choroby mogą wywoływać stany zapalne miazgi zęba (konsekwencją tego typu zjawisk może być także częsta utrata wypełnień, pęknięcia i ukruszenia zębów, a nawet uszkodzenia porcelanowych koron i mostów protetycznych),
  • bóle zębów oraz mięśni odpowiedzialnych za przeżuwanie,
  • odsunięcie się dziąseł od zębów i odsłonięcie korzeni, co w konsekwencji wywołuje wrażliwość na zimno,
  • kruchość i ruchomość zębów,
  • ból żuchwy odczuwany zarówno podczas gryzienia pożywienia, jak i w trakcie mówienia,
  • problemy z otwieraniem ust,
  • trzaski i przeskoki w stawach,
  • wychylenie zębów do przodu,
  • napięcie mięśni twarzy, szyi i karku,
  • bruksizm (zaciskanie lub zgrzytanie zębami), zazwyczaj w nocy podczas snu, ale również w dzień podczas stresujących sytuacji (w efekcie mięśnie żuchwy są obolałe i napięte, twarzy zdaje się być odrętwiała), 
  • bóle głowy (na ogół mylone z migreną).

Przyczyn rozwoju choroby okluzyjnej istnieje  bardzo wiele i mają one różne podłoże, w tym także genetyczne. Do najczęstszych należą:

  • wady zgryzu,
  • nieprawidłowo wyrzynające się tzw. zęby mądrości (ósemki),
  • wypełnienia stomatologiczne (plomby), które odbiegają w sposób znaczny od kształtu naturalnych zębów,
  • przesuwanie się zębów w kierunku luki po utraconym zębie (tzw. objaw Godona),
  • nieprawidłowo wykonane korony, mosty oraz licówki,
  • zmiany reumatyczne,
  • często powtarzające się nawyki w postaci np. obgryzania paznokci, a także
  • przygryzania długopisów i ołówków,
  • stres, pod którego wpływem wiele osób mocno zaciska zęby, co z kolei przyczynia się do ich zwiększonego ścierania się.

Funkcjonowanie mózgu. Zależy od ułożenia zębów żuchwy i szczęki 

Ciekawe badanie ukazało się w Saudi Dental Journal, z którego wynika że okluzja wiąże się z konkretną aktywnością mózgu. Z analizy wykonanych do tej pory 12 prac naukowych wynika, że zmiany w okluzji stymulują różne obszary kory mózgowej (szczególnie czuciowo-ruchową).

"Ogniwem" łączącym zgryz i funkcje mózgu są mechanoreceptory w więzadle ozębnej. Receptory te mają dwa podstawowe cele:

  • przekazują informacje do ośrodka mózgu kontrolującego funkcje motoryczne, 
  • przekazują informacje na temat konsystencji pokarmu.

- Zmiany w stymulacji mechanoreceptorów powodują zmniejszenie sił żucia i brak kontroli ruchów żuchwy – wyjaśniają autorzy badania.

Rozdrabnianie pokarmu może poprawić zdolności poznawcze i jest korzystne dla pamięci, ponieważ aktywuje korę somatosensoryczną, dodatkowy obszar ruchowy, korę wyspową, korę przedczołową i hipokamp.

Co więcej wykazano, że ograniczone żucie spowodowane utratą zębów, niewłaściwą protezą lub zmniejszoną siłą zgryzu może upośledzać funkcje poznawcze, w tym pamięć roboczą i  przyczyniać się do demencji.

Ponieważ żucie odgrywa kluczową rolę w zdrowiu mózgu, upośledzone żucie jest uważane za czynnik ryzyka choroby Alzheimera, demencji starczej i zaburzeń stresowych. Autorzy zauważyli, że ostatnie dwa stany są związane z zaburzeniami pamięci i uczenia się.

Wcześniejsze badania ujawniły również, że po utracie zębów trzonowych następują zmiany morfologiczne w hipokampie podobne do tych, które są związanych z wiekiem.

Dobry zgryz. Chroni przed demencją starczą

Naukowcy w podsumowaniu pracy podkreślają, że okluzja może odgrywać ważną rolę w rozwoju chorób, od lęku i stresu po chorobę Alzheimera i demencję starczą. - Jednak potrzebne są dalsze badania nad interakcjami między okluzją a funkcją mózgu, aby precyzyjnie zidentyfikować części mózgu, które mogą być dotknięte chorobą okluzyjną, wskazuje Sebastian Silva Ulloa z University of Cuenca w Ekwadorze, główny autor badania.

Dentyści powinni zdawać sobie sprawę z tego, że zmiany w ułożeniu zębów górnych i dolnych podczas żucia pokarmu, mogą prowadzić do zmian w aktywacji mózgu a w efekcie będą miały wpływ na pamięć, proces uczenia się, ale też odczuwanie bólu i lęk. Sugeruje to, że żucie utrzymuje integralność niektórych obszarów mózgu i może być kluczowym czynnikiem w wystąpieniu chorób neurodegeneracyjnych. 

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
okluzja   starzenie się   alzheimer  

POLECAMY W SERWISACH