PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu partner portalu

Zdrowie ogólne wpływa na siłę, z jaką gryziemy pokarm

Autor: nieck • Źródło: en
04-07-2022, 16:10
Zdrowie ogólne wpływa na siłę, z jaką gryziemy pokarm Zdrowe starzenie się zależy od sprawności żucia Fot. Shutterstock
Ogólne zdrowie wpływa na to jak skutecznie żujemy pokarm oraz  na siłę z jaką gryziemy. Widać to szczególnie  u osób starszych, które przeszły udar mózgu, zawał serca lub cierpią na sarkopenię.
  • Wydajność żucia jest kompleksowym sprawdzianem  funkcji jamy ustnej
  •  Udowodniono negatywne związki między sprawnością żucia u osób starszych, które mają kilka chorób ogólnoustrojowych
  • Zdrowe starzenie się zależy od sprawności żucia, to istotna informacja dla klinicystów,  by zwracali uwagę na związek między funkcjonowania jamy ustnej i pewnych chorób ogólnoustrojowych lub dysfunkcji fizycznych

Seniorzy. Stan zdrowia zębów i dziąseł warunkiem jakości życia 

W skali globalnej liczba osób starszych w wieku 65 lat i starszych sięgała 727 milionów w 2020 r., według prognoz demograficznych  w 2050 r. liczba ta przekroczy 1,5 miliarda. Polska jest jednym z trzech krajów europejskich najszybciej starzejących się demograficznie. Wśród osób starszych najczęściej problemem są próchnica zębów i zapalenie przyzębia. Tymczasem  stan i funkcjonowanie jamy ustnej warunkuje nie tylko zdrowie ogólne, ale i jakość życia osób w podeszłym wieku.

 Społeczna świadomość na temat związku jakości życia ze zdrowiem jamy ustnej jest niewielka, a tymczasem od stanu zębów i dziąseł zależy m.in.:

  • spożywanie pokarmów,
  • kondycja psychofizyczna,
  • oddech,
  • wygląd twarzy,
  • uśmiech,
  • aktywność zawodowa,
  • kontakty społeczne,
  • mowa,
  • komunikacja,
  • relaks,
  • sen,
  • emocje. 

Sprawność fizyczna. To też sprawność żucia pokarmu

Światowa Organizacja Zdrowia definiuje zdrowie jako stan pełnego dobrostanu fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie jedynie brak choroby lub ułomności. W ostatnich latach coraz więcej prac badawczych koncentruje się na funkcjonowaniu jamy ustnej, a nie na samych chorobach jamy ustnej.

W kilku badaniach stwierdzono, że słaba sprawność żucia była związana z obniżoną sprawnością fizyczną, gorszym odżywieniem, upośledzeniem funkcji poznawczych, chorobami ogólnoustrojowymi i stanami, takimi jak udar, anoreksja,  czy sarkopenia (czyli powiązana z wiekiem utrata masy mięśniowej, ich funkcji i siły).

Naukowcy postawili sobie za cel podsumowanie informacji na temat powiązań między sprawnością żucia a chorobami ogólnoustrojowymi, sprawnością fizyczną oraz jakością życia. W sumie do analizy zakwalifikowali 39 prac badawczych,  które  objęły ponad 21,7 tys. osób w wieku powyżej 50 r. ż.  Badania prowadzono w okresie 2005 - 2021. Wyniki analizy opublikował Journal of Dentistry

Aktywny fizycznie senior. Lepiej żuje pokarm

Sprawność fizyczną oceniano za pomocą kwestionariuszy, sprawdzających aktywność życia codziennego oraz takie czynniki jak:

  • siłę uścisku dłoni,
  • szybkość chodu,
  • masę mięśni szkieletowych,
  • wysokość skoku w pionie,
  • siłę wyprostu kolana,
  • stanie na jednej nodze,
  • stabilność postawy.

Stwierdzono, że wyższa sprawność fizyczna ma związek z lepszą  sprawnością żucia i wyższą maksymalną siłą zgryzu.

Ciało ludzkie stanowi całość, a żucie jest jedną z ważnych funkcji fizycznych.  Prawdopodobną przyczyną pozytywnego związku między sprawnością żucia a sprawnością fizyczną może być niedożywienie spowodowane złym  gryzieniem i żuciem jedzenia. Innym powodem może być ograniczenie aktywności społecznej z powodu obniżonej funkcji jamy ustnej, co pośrednio wpływa na sprawność fizyczną.

Mniej chorób ogólnych. Lepsze odżywienie organizmu

Stwierdzono istotne negatywne powiązania między sprawnością żucia a udarem,  stwardnieniem zanikowym bocznym, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, niestrawnością, dysfagią, anoreksją i miażdżycą tętnic szyjnych w porównaniu do osób zdrowych.

Uzyskano niejednoznaczne wyniki dotyczące związku między sprawnością żucia a cukrzycą oraz między maksymalną siłą zgryzu a udarem i stwardnieniem zanikowym bocznym.

Nie stwierdzono istotnego związku między sprawnością żucia a zespołem metabolicznym oraz między maksymalną siłą zgryzu a postępem choroby Parkinsona. 

Całościowa opieka nad seniorem. Sprawne gryzienie i  żucie jest bardzo ważne

- Nasze badanie dostarcza cennych informacji na temat związku funkcji żucia z ogólnym stanem zdrowia. Klinicyści powinni zwracać więcej uwagi na sprawność z jaką jedzą ich pacjenci w starszym wieku, którzy mają określone choroby ogólnoustrojowe lub dysfunkcje fizyczne. Wydajne żucie to warunek zdrowego starzenia się, podkreślają autorzy badania.

Naukowcy przyznają, że ich praca ma tylko charakter obserwacyjny. Mogli jedynie wyciągać wnioski na temat związku kierunkowego, ale nie związku przyczynowego czy czasowego. Kolejny etap badań to modyfikacje różnych czynników, aby sprawdzić na ile poprawia się funkcja żucia.

W opiece nad seniorami  ważne są regularne kontrole sprawności żucia,  zapobieganie dysfunkcjom żucia oraz wczesna ich rehabilitacja, by mogli jak najdłużej zachować dobrą jakość życia.

Poprawę zdolności żucia starszej osoby osiąga się na dwa sposoby:

  • przez leczenie protetyczne, 
  • trening mięśni.

W pierwszym podejściu wykonuje się ruchome protezy zębowe i odbudowuje zgryz przez implanty zębowe, a także poprawa  stabilność protez dentystycznych za pomocą klejów do protez. Są to powszechnie stosowane metody zwiększenia wydajności żucia.

Inna strategia to na przykład ćwiczenia żucia z użyciem gumy do żucia - jak dowiedziono naukowo są najskuteczniejsze. Trening mięśni żucia wprowadza też  ćwiczenia zaciskające -  polegają one na wielokrotnym nagryzaniu i rozluźnianiu szczęk na aparacie doustnym, podsumowują badacze. 

Podobał się artykuł? Podziel się!

POLECAMY W SERWISACH