PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Zaawansowana próchnica. Tryb życia po lupą

Autor: nieck • Źródło: en
06-06-2022, 20:30
Zaawansowana próchnica. Tryb życia po lupą Jak często trzeba jeść i pić "słodko", aby było to zagrożeniem dla zębów Fot. Shutterstock
Dieta osób mających skłonność do próchnicy zębów była szczegółowo badania przez naukowców. Co wykryli? Jak wyglądają posiłki osób, którym zęby szybko się psują?
  • Próchnica zębów silnie zależy od diety, ale także od poziomu higieny jamy ustnej i stosowania fluoru
  • Wzorce żywieniowe wśród młodych dorosłych z wysoką aktywnością próchnicy były badane w Szwecji.
  • Osoby które miały najbardziej zaawansowaną próchnicę - jadły najwięcej cukru, ale mało owoców, warzyw oraz produktów bogatych w błonnik

Problem z zębami. Na własne życzenie

Dużo wiadomo jakie elementy trybu życia i codzienne nawyki sprzyjają rozwojowi próchnicy lub przed nią chronią. Na próchnicę zębów składa się wiele czynników. Choroba ta silnie zależy od diety, więc  dieta najbardziej promowana przez dentystów powinna zawierać minimalne ilości cukru, a jeśli już jest spożywany, to jak najrzadziej.

Ogromne znaczenie dla zdrowych zębów mają  zatem: 

  • higiena jamy ustnej,
  • stosowanie fluoru,
  • nawyki żywieniowe.

Nadmierne spożycie węglowodanów, które ulegają fermentacji zostało uznane  za jeden z głównych czynników przyspieszających rozwój próchnicy. Jednak nie tylko ilość, także częstość spożycia węglowodanów jest ważna.  Preferencje żywieniowe i wzorce żywieniowe kształtują się od  wczesnego dzieciństwa do początku dorosłości. Tak więc zdrowe odżywianie się w młodym wieku ma decydujące znaczenie dla nawyków żywieniowych, z jakimi każdy  wchodzi w dorosłe życie. 

Ostatnie badania wykazały pozytywny związek między częstotliwością spożycia cukru a próchnicą zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, aby spożycie wolnych cukrów nie przekraczało 10 proc. przyjmowanej w pokarmie energii (dla dorosłych i dzieci). W celu lepszej ochrony przed próchnicą, należałoby zredukować  ilość cukrów  jeszcze o połowę (mniej niż 5 proc.  energii ma pochodzić  z cukrów).

W Europie  względne spożycie cukru odpowiada za  15 - 21 proc. energii u dorosłych i  16 - 26 proc. energii u dzieci, i stale wzrasta.

Wiadomo też, że duże spożycie owoców, warzyw oraz produktów pełnoziarnistych  ochroni zdrowie zębów.

Zdrowe zęby. Zależą do tego co jesz i jak często

Naukowcy z University of Gothenburg zajęli się badaniem wzorców żywieniowych w populacji młodych dorosłych osób, które mają duży problem z próchnicą zębów. 

Do badania zakwalifikowano 50 osób (średnia wieku 23 lata). Każda z nich miała co najmniej dwa zęby zaatakowane przez próchnicę (średnio pięć powierzchni).  Uczestnicy wypełniali kwestionariusz złożony z 59 pytań dotyczących diety w ciągu ostatniego miesiąca oraz przez trzy dni prowadzili dziennik na temat  żywienia. Byli także proszeni o wypełnienie ankiety na temat codziennych zwyczajów np. związanych z higieną jamy ustnej.

Badane osoby podzielono na dwie grupy:
- osoby mające próchnicę na z 2–4 powierzchniach zębów
- osoby mające próchnicę na co najmniej 5 powierzchniach. 

Szczegółowy opis badania opublikowany został w BMC Oral Health. 

Chore zęby. Nadwaga, słodycze, papierosy

Okazało się, że większość uczestników badania miała nadwagę (średni BMI  26,4) lub była otyła. Co druga osoba oceniała stan zdrowia swojej jamy ustnej jako zły lub względnie dobry. Jedna piąta uczestników badania paliła papierosy. W kwestii  higieny jamy ustnej, około 75 proc. szczotkowało zęby dwa razy dziennie lub częściej, 47 proc. stosowało nić dentystyczną co najmniej raz dziennie, a 51 proc. przyznało, że raz dziennie używało płukanki z fluorem.

Osoby z zaawansowaną  próchnicą miały wyższe średnie spożycie przekąsek między głównymi posiłkami, ale też ogólnie jadły więcej  w porównaniu z grupą z umiarkowaną próchnicą zębów.

Dzienna częstość spożycia cukru:

  • słodkie napoje - 1,6,  
  • słodycze i przekąski - 1,1,
  • osoby z zaawansowaną próchnicą częściej piły i jadły słodkie produkty w dni powszednie i weekendy, 
  • owoce i warzywa mniej niż raz dziennie (w grupie z zaawansowaną próchnicą większe spożycie  owoców).

Badanie potwierdza związek między częstością słodkich przekąsek i napojów a próchnicą zębów u osób z aktywną  próchnicą zębów. Większość osób w badanej grupie w niewielkim stopniu przestrzegało zaleceń dotyczących zdrowej diety, ponieważ zgłaszali wysokie spożycie cukru i  niewystarczające spożycie owoców, warzyw i błonnika pokarmowego.

 Próchnica zębów jest poważnym problemem zdrowotnym,  szacuje się, że dotyka blisko 2,3 miliarda dorosłych i ponad 530 milionów dzieci na całym świecie. Wiąże się obniżeniem jakości życia, gdyż nieleczona powoduje utratę zębów, ale też ból, infekcje, ropnie, a w skrajnych przypadkach grozi nawet  posocznicą. 

Próchnica zębów to także duże obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej, gdyż leczenie jej pochłania   5–10 proc. całkowitych budżetów opieki zdrowotnej w krajach uprzemysłowionych.

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
dieta   próchnica dzieci   zdrowie jamy ustnej  

POLECAMY W SERWISACH