PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu

Refluks: jak zminimalizować wpływ choroby na stan zębów

Autor: miro • Źródło: ms
20-04-2022, 13:41
Refluks: jak zminimalizować wpływ choroby na stan zębów Refluks żołądkowo - przełykowy dewastuje zęby Fot. AdobeStock
Refluks żołądkowo - przełykowy to nie tylko większe ryzyko nowotworów czy przełyku Barreta, to także prawdziwy horror dla naszych zębów!
  • Jednym z sygnałów świadczących o refluksie jest kwasowa erozja szkliwa - utrata tkanki twardej okalającej i chroniącej ząb
  • W celu zabezpieczenia zębów przed skutkiem choroby refluksowej, można pokryć je lakierem fluorkowym a obnażone korzenie - materiałem na bazie kompozytu
  • Tylko wczesne rozpoznanie erozji szkliwa, wywołanej chorobą refluksową, może chronić przed nieodwracalnymi uszkodzeniami zębów 

Utrata szkliwa, żółte przebarwienia, podrażnione śluzówki, nadwrażliwość zębów oraz recesja dziąseł – to tylko część tego, co nam grozi w starciu z kwasami.  

Dlaczego refluks jest niebezpieczny dla zębów  

Choroba refluksowa przełyku, inaczej GERD (ang. Gastroesophageal Reflux Disease), to jedna z najczęściej występujących chorób przewodu pokarmowego. Szacuje się, że dotyka nawet 10 mln Polaków, zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Co więcej, ilość jej przypadków, zwłaszcza w krajach zachodnich i z wiekiem, stale wzrasta.

Polega na niekontrolowanym cofaniu się kwaśnej treści z żołądka do przełyku, spowodowanej nieprawidłową pracą zwieracza dolnego przełyku, co w konsekwencji wywołuje szereg nieprzyjemnych powikłań.

Do najczęstszych objawów, które mogą wskazywać na GERD, należą m.in. zgaga, ból gardła, problemy z przełykaniem i pieczenie za mostkiem. Zdarza się jednak, że schorzenie ma mniej typowy przebieg, wówczas wystąpić może ból brzucha lub w klatce piersiowej, chrypka, przewlekły kaszel, nudności, wymioty czy utrata masy ciała.

W takim „cichym" przebiegu choroby mogą z kolei wystąpić specyficzne objawy w jamie ustnej. To oznacza, że stomatolog może być jedną z pierwszych osób, która rozpozna chorobę refluksową podczas rutynowego przeglądu jamy ustnej i skieruje pacjenta do gastroenterologa w celu potwierdzenia podejrzeń. Jest to tym bardziej istotne, ponieważ większość osób w ogóle nie wie, że choruje na GERD.

Refluks a kondycja szkliwa zębów

Jednym z sygnałów świadczących o GERD jest kwasowa erozja szkliwa, czyli utrata tkanki twardej okalającej i chroniącej ząb, do której dochodzi, gdy treść żołądkowa z przełyku przedostaje się do jamy ustnej.

- Sok żołądkowy zawiera kwas solny w dużym stężeniu, który ma właściwości silnie żrące i nadaje mu kwasowy odczyn. Wystarczy sobie wyobrazić, że sok żołądkowy posiada pH 1-2, prawidłowe pH w jamie ustnej wynosi ok 7, natomiast erozja szkliwa rozpoczyna się, gdy pH wynosi 5.5 i mniej – wyjaśnia lek. dent. Agnieszka Juśkiewicz z Medicover Stomatologia Łódź Pomorska.

Jeśli więc kwasy żołądkowe trafią do ust, to zaczynają wytrawiać szkliwo, czyli, inaczej mówiąc, uszkadzać zewnętrzną tkankę zęba.

– Głównie te zniszczenia są widoczne na powierzchniach podniebiennych górnych siekaczy oraz powierzchniach zgryzowych zębów trzonowych – dodaje.

Dentysta może także zaobserwować problem po wypełnieniach stomatologicznych – podczas kwasowej erozji szkliwa naturalne tkanki zęba będą się rozpuszczać znacznie szybciej, niż materiał stosowany w plombie. Szczególnie niebezpieczne są ataki refluksu w nocy, kiedy kwasy pozostają w jamie ustnej przez wiele godzin.

– Szkliwo zębowe to najtwardsza tkanka w naszym organizmie, jednak w starciu z kwasami, szczególnie długotrwałym, dość bezbronna. Z czasem szkliwo staje się osłabione, cieńsze i porowate. Stąd już prosta droga do nadwrażliwości, a nawet próchnicy – ostrzega lek. dent. Agnieszka Juśkiewicz.

Refluks a wygląd zębów

Kwasowa erozja szkliwa spowodowana GERD to nie tylko problem zdrowotny, ale także estetyczny. Zęby długotrwale narażone na kontakt z kwasami mogą posiadać odwapnienia szkliwa pod postacią kredowo-białych plam, bruzdy, tracą połysk, a także ze względu na odsłonięcie zębiny – mają żółtawy odcień. Mogą też wydawać się krótsze i mniejsze.

– Kluczowe jest wczesne rozpoznanie erozji szkliwa wywołanej chorobą refluksową, dzięki czemu możemy uniknąć nieodwracalnych uszkodzeń zębów – informuje dentystka.

Refluks a błony śluzowe

Nieleczony refluks może także podrażniać błony śluzowe jamy ustnej oraz dziąsła. Jeśli przy dobrej higienie jamy ustnej zauważamy problemy z dziąsłami, przyczyną może być właśnie GERD.

- Ciągłe podrażnianie przez kwasy może powodować pieczenie lub ból po wewnętrznej stronie policzków, warg i języka, owrzodzenia jamy ustnej, ale także rozpulchnienie, zaczerwienienie i bolesność dziąseł. Z powodu utraty szkliwa na skutek erozji, dziąsła mogą się cofać, odsłaniać korzenie zębów, co skutkuje nadwrażliwością zębów – opisuje lekarz.

Inne powikłania, jakie zgłaszają pacjenci z przewlekłą chorobą refluksową przełyku, to zaburzenia wydzielania śliny (ślinotok lub suchość w ustach), nieświeży oddech oraz kwaśny posmak w ustach.   

Jedno z badań z 2016 r. przeprowadzone w Indiach wykazało, że u 44% osób z GERD wystąpiła erozja zębów, 25,5% miało zapalenie przyzębia, natomiast 9,9% cierpiało na zapalenie dziąseł. Do innych, choć rzadszych objawów należały zmiany na podniebieniu czy języku. Spośród 142 badanych 2% z nich wykazywało obrzęk i zapalenie języka, a 0,7% miało czerwone owrzodzenia na języku.

Jak chronić się przed refluksem

Podstawą jest leczenie choroby podstawowej, czyli refluksu, które polega głównie na modyfikacji stylu życia. Internista oraz gastrolog doradzą, jakie nawyki możemy wprowadzić w celu kontroli schorzenia. Są to m.in. odpowiednia dieta, redukcja wagi, unikanie stresu oraz rzucenie palenia.

Istotny w przeciwdziałaniu erozji zębów jest umiar w jedzeniu, rezygnacja z kwaśnych napojów, tłustych i smażonych potraw, a także produktów, które pobudzają wydzielanie soku żołądkowego i sprzyjają epizodom refluksu (m.in. napoje gazowane, izotoniki, alkohol, świeżo wyciskany sok z cytrusów, kawa, pikantne potrawy). GERD mogą też powodować niektóre leki m.in. alfa-blokery, NLPZ, leki uspokajające oraz azotany.

Jeśli nie potrafimy zrezygnować z ulubionych napojów, to pijmy je za pomocą słomki, która zredukuje kontakt zębów z kwasami.

– Po epizodzie choroby, odczekajmy min. pół godziny, zanim umyjemy zęby, w międzyczasie starajmy się przepłukać usta wodą. Inaczej wcieramy kwasy z żołądka w szkliwo zębów. Do mycia wybierzmy szczoteczki o miękkim włosiu, które jest delikatniejsze dla szkliwa lub szczoteczki soniczne – radzi ekspert Medicover Stomatologia.

Możemy stosować także tabletki do rozgryzania i żucia dostępne w aptece, które zobojętniają nadmiar kwasu solnego, płukankę do ust na bazie wody i sody oczyszczonej, która ma zasadowe pH lub popijać wodę alkaliczną neutralizującą działanie kwasów.

Prostym nawykiem, który możemy wprowadzić do rutyny dnia, jest żucie gumy z ksylitolem min. przez 5 minut po każdym posiłku oraz epizodzie refluksu. Ta przywraca prawidłowe pH w ustach, pobudza wytwarzanie śliny. To ważne, bo ma właściwości remineralizujące zęby oraz przeciwdziała suchości jamy ustnej.

Refluks a pasty do zębów

Kwasy sieją spustoszenie w naszej jamie ustnej, a jeśli za późno zareagujemy, powikłania stomatologiczne mogą być ciężkie do odwrócenia. W tym celu niezbędna jest właściwa higiena jamy ustnej w domu oraz wizyty kontrolne u dentysty co ok. 6 miesięcy.

Stomatolog może nam zalecić stosowanie odpowiednich preparatów. Pacjenci chorujący na GERD powinni unikać past do zębów o wysokim wskaźniku ścieralności RDA, np. wybielających lub dla palaczy.

– Kluczowe przy refluksie jest wzmacnianie szkliwa i zapobieganie niszczącemu działaniu kwasów. W tym najlepiej sprawdzą się pasta, żel i płukanki z fluorem, ale też pasty oraz płyny do płukania jamy ustnej z hydroksyapatytem i nanohydroksyapatytem, nazywanym „płynnym szkliwem". Nanohydroksyapatyt tworzy warstwę ochronną na powierzchni szkliwa oraz odbudowuje je na wczesnym etapie demineralizacji, dzięki czemu redukuje ryzyko próchnicy, nadwrażliwości, ale też paradontozy – wyjaśnia ekspert.

Stomatolog może także przeprowadzić profesjonalne zabiegi w gabinecie. – Aby zabezpieczyć zęby pacjenta możemy profilaktycznie pokryć je lakierem fluorkowym, a w przypadku recesji dziąseł obnażone korzenie pokryć materiałem na bazie kompozytu. Jeśli uszkodzenia zębów są już znaczne, tzn. zęby się kruszą, pękają, są pozbawione objętości, matowe lub mają przebarwienia, możemy je odbudować za pomocą estetycznych wypełnień kompozytowych, typu inlay, koron protetycznych, a także licówek, które skorygują ich kształt i zamaskują defekty. Takie rozwiązanie przywróci im pełną estetykę – mówi lekarz dentysta Agnieszka Juśkiewicz.

Podobał się artykuł? Podziel się!

POLECAMY W SERWISACH