PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu

Przełom w leczeniu chorób przyzębia. Polskie badania

en
08-06-2022, 10:33
Przełom w leczeniu chorób przyzębia. Polskie badania Trwają badania nad metodą regeneracyjną do leczenia chorób przyzębia Fot. Shutterstock
Przełomem w leczeniu chorób przyzębia może stać się materiał biologiczny pozyskiwany z miazgi zęba i dziąseł.  Medycyna regeneracyjna staje się coraz bardziej pomocna w walce z paradontozą. Na jakim etapie są prace nad nową metodą leczenia?
  • Cellivia, poznańska firma biotechnologiczna pracuje nad  innowacyjną metodą leczenia chorób przyzębia z wykorzystaniem komórek macierzystych z jamy ustnej 
  • Pierwszy etap badań zostanie zakończony w listopadzie 2022 r.
  • Nowa metoda terapeutyczna będzie wykorzystywać właściwości egzosomów, czyli niewielkich pęcherzyków wydzielanych przez komórki
  • Dowiedziono na gryzoniach, że egzosomy pochodzące z miazgi zęba mogą być wykorzystane w skutecznym leczeniu zapalenia przyzębia
  • Obecne metody leczenia nie są skuteczne u ponad 30 proc. pacjentów z paradontozą. Brakuje rozwiązań, które stymulowałyby mechanizmy regeneracyjne organizmu

Leczenie paradontozy. Przy pomocy własnych komórek

Trwa projekt badawczy nad wykorzystanie komórek macierzystych pozyskanych z jamy ustnej w regeneracji i rekonstrukcji ludzkich tkanek. Prowadzi go Cellivia, poznańska firma  biotechnologiczna. Przewidywane zakończenie projektu z udziałem ochotników w listopadzie 2022 roku. 

Jakie cele ma projekt badawczy:

  • poznanie właściwości komórek macierzystych z miazgi zęba i dziąsła,
  • prowadzenie hodowli pierwotnej,
  • izolacja wydzielanych przez komórki egzosomów.

Otrzymane wyniki posłużą do dalszych badań nad zastosowaniem komórek macierzystych miazgi zęba, dziąsła i wydzielanych przez nie egzosomów w medycynie regeneracyjnej – przede wszystkim w leczeniu chorób przyzębia.

Egzosomy. Komórki naprawiacze zniszczeń

Cellivia jako jedna z pierwszych firm w Polsce koncentruje się na badaniach nad tkankami i komórkami pozyskiwanymi z jamy ustnej. Projekt naukowy „Izolacja i charakterystyka egzosomów z ludzkich komórek miazgi i dziąsła hodowanych in vitro” jest kontynuacją wcześniejszych prac badawczych zespołu Cellivia poświęconych egzosomom, izolowanym z ludzkich komórek miazgi zęba i komórek dziąsła. 

Wielkim krokiem w pracy nad nową metodą terapeutyczną będzie izolacja i poznanie właściwości egzosomów, czyli niewielkich pęcherzyków wydzielanych przez komórki, które zawierają DNA, RNA, lipidy, metabolity i białka. 

Badania przeprowadzone na gryzoniach wskazują, że egzosomy pochodzące z miazgi zęba mogą być wykorzystane w skutecznym leczeniu zapalenia przyzębia. Ich zastosowanie skutkuje zmniejszeniem stanu zapalnego i szybszym tempem regeneracji obszaru objętego zapaleniem. Mają silne działanie przeciwzapalne i immunomodulujące, zwiększają także ekspresję genów niezbędnych do regeneracji tkanek, a także zdolność do łączenia się z biomateriałami, takimi jak np. kolagen.

 Egzosomy pochodzące z komórek miazgi zęba mogą stanowić podstawę do opracowania nowej skutecznej metody leczenia zapalenia przyzębia u ludzi. Zespół z Poznania rozpoczyna pierwszy etap badań w tym obszarze.

Chore przyzębie. Powszechne wśród Polaków 

Projekt zaakceptowała Komisja Bioetyczna przy Wielkopolskiej Izbie Lekarskiej. 
W skład zespołu projektowego wchodzą: Martyna Baranowska – kierownik badania naukowego oraz laboratorium firmy Cellivia, Katarzyna Stefańska biolog molekularny i specjalistka ds. R&D oraz Ewa Tykwińska - biotechnolog. Projekt prowadzony jest we współpracy z kliniką stomatologiczną Matejki 7 w Poznaniu. W badaniu wezmą udział ochotnicy – pacjenci stomatologiczni.

W Polsce zaledwie jeden procent Polaków w wielu 33-44 lata ma zdrowe przyzębie! 

Ponad 30 proc. dorosłych osób na świecie cierpi na parodontozę, która wiąże się z zapaleniem przyzębia. W Polsce na przewlekłą chorobę dziąseł cierpi około połowa wszystkich dorosłych osób, a aż 15 proc. ma stwierdzoną ciężką chorobę przyzębia. W Polsce zaledwie jeden procent dorosłych w wielu 33-44 lata ma całkowicie zdrowe przyzębie, jak wynika z raportu „Stan zdrowia jamy ustnej i jego uwarunkowania w populacji polskiej w wieku 35-44 i 65-74 lat w roku 2013”. 

Dziś leczenie zapalenia przyzębia wiąże się z długotrwałą terapią i skupia się na usuwaniu bakterii przyzębia za pomocą technik mechanicznego oczyszczania, w tym scalingu i rootplaningu oraz antybiotykoterapii. Objawy choroby z reguły udaje się jedynie na krótko zredukować, bez trwałych efektów. Obecne metody leczenia nie są skuteczne u ponad 30 proc. pacjentów z ciężkim zapaleniem przyzębia. Brakuje rozwiązań, które stymulowałyby mechanizmy regeneracyjne organizmu, prowadząc do odbudowy tkanek przyzębia. Z pomocą mogą przyjść egzosomy. 

Implant zębowy wypada. Jak zapobiegać  

Z roku na rok obserwuje się więcej niepowodzeń w zabiegach implantacji. Przyczyn jest szereg. Wiele z nich powiązanych jest z zaburzonym procesem gojenia tkanek. W celu zapobiegania utracie implantu, nośnik wraz z egzosomami może stymulować kość, działać przeciwzapalnie oraz poprawiać przyczep dziąsłowy – uszczelniając go. Aktywacja lokalnych mechanizmów gojenia poprzez poprawę komunikacji międzykomórkowej podnosi odsetek powodzeń w zabiegach implantacji. 

Zespół badawczy Cellivia widzi także potencjał leczniczy w terapii pourazowego i próchnicowego zapalenia miazgi. Egzosomy mogą wspomagać efektywność leczenia kanałowego podczas wypełniania okolic wierzchołka, podczas resekcji i wypełnień wstecznych w szczególności w sytuacjach trudno gojących się zmian okołowierzchołkowych.  Mogą zapobiegać wystąpieniu nieodwracalnego zapalenia poprzez stymulację komórek miazgi przy pokryciu pośrednim i bezpośrednim. Zastosowanie egzosomów sprawdza się w sytuacjach trudno gojących się tkanek okołowierzchołkowych zęba, przy leczeniu w postaci resekcji wierzchołka korzenia i konieczności leczenia wstecznego – ponownie z użyciem nośnika jako produkt zamykający resekowane wierzchołki.  

Jama ustna. Magazyn komórek macierzystych

Medycyna XXI wieku to medycyna oparta na terapiach z wykorzystaniem komórek macierzystych, również tych pochodzących z jamy ustnej - miazgi zęba czy dziąsła. Liczba badań naukowych dot. potencjału regeneracyjnego tkanek i komórek z jamy ustnej rośnie z miesiąca na miesiąc. Pojawiają się kolejne badania kliniczne z zakresu medycyny regeneracyjnej wykorzystujące komórki z jamy ustnej w stomatologii do leczenia takich chorób jak: zapalenie przyzębia i regeneracja tkanek przyzębia, regeneracja miazgi. Inne toczące się badania kliniczne testują komórki z jamy ustnej m.in. w regeneracji kości, rozszczepie podniebienia, leczeniu Covid-19, cukrzycy typu I czy choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego.

 Tkanka ta jest szczególnie atrakcyjnym źródłem komórek, które dzięki właściwościom regeneracyjnym, mogą być z powodzeniem wykorzystywane w stomatologii oraz medycynie, w terapii wielu schorzeń. Ich zastosowanie badane jest w okulistyce, neurologii - głównie w chorobach o podłożu neurodegeneracyjnym, ortopedii, dermatologii a nawet niektórych chorobach sercowo-naczyniowych! A prosty i nieinwazyjny sposób pozyskania tej tkanki od pacjenta otwiera drogę do szerokiego jej zastosowania, mówi Zuzanna Stern, Prezes spółki Cellivia SA, która jako jedna z pierwszych w Polsce prowadzi badania z obszaru jamy ustnej.

Dotąd bogatym źródłem komórek macierzystych był szpik kostny, krew obwodowa lub krew pępowinowa, pobrana w czasie porodu. W praktyce nie każdy pacjent mógł więc skorzystać z zasobów swojego organizmu, aby zabezpieczyć się w dostępny materiał biologiczny do potencjalnego wykorzystania w sytuacji choroby i konieczności zastosowania w terapii, dodaje Zuzanna Stern.  

Dotychczas zespół opracował metody pozwalające na efektywne pozyskiwanie ściśle określonych populacji komórek z jamy ustnej, które z uwagi na swoje właściwości, stanowią cenne źródło komórek macierzystych.

Podobał się artykuł? Podziel się!

POLECAMY W SERWISACH