PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu partner portalu

Nawracające afty. Nadal brak skutecznego leku. Sprawdź jak ich unikać

Autor: nieck • Źródło: Dermatol Pract Concept
24-07-2022, 18:30
Nawracające afty. Nadal brak skutecznego leku. Sprawdź jak ich unikać Fot. Shutterstock
Afty mylnie przez niektórych lekarzy przypisywane są wirusom. Leczone są podobnie jak opryszczka wargowa. Jednak leki przeciwwirusowe, skuteczne na opryszczkę, nie leczą aft. Sprawdź co sprzyja pojawianiu się aft i jak ich można uniknąć.
  •  Afty nawracające nękają od do 20 proc. populacji. To słabo poznany problem ze zdrowiem jamy ustnej, 
  • Pacjenci z aftami bywają źle leczeni, zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej często bardzo długo się goją 
  • Występowanie aft wg jednej z koncepcji ma podłoże genetyczne. Ryzyko wystąpienia choroby u dziecka wzrasta do 90 proc., gdy oboje rodziców ma afty nawracające, podczas gdy u potomstwa zdrowych rodziców wynosi ono tylko 20 proc.
  • Ryzyko wystąpienia aft rośnie, gdy brak prawidłowych nawyków higienicznych jak mycie rąk przed jedzeniem, czy częste mycie zębów

Problem z jamą ustną. Na który leku brak

Informacje na temat przyczyn próchnicy i paradontozy są  wyczerpujące w porównaniu z tym co klinicyści  wiedzą  na temat różnych schorzeń błony śluzowej jamy ustnej.

Jednym z nich są afty, inaczej  aftowe  nawracające zapalenie jamy ustnej (RAS).  Co do tej przypadłości funkcjonuje wiele błędnych przekonań  pomimo, że tak wielu pacjentów ma ten problem i w tak znacznym stopniu utrudnia im on codzienne funkcjonowanie. Jakość życia cierpi, gdy afty przeszkadzają jeść i mówić, niekiedy do tego stopnia, że pacjenci  przez kilka dni nie są w stanie chodzić do szkoły, czy do pracy.

Afty częsty problem. Jakie są objawy

Ten powszechny problem związany z błoną śluzową jamy ustnej objawia się:

  • piekącym bólem, na który leki najczęściej nie pomagają
  • owrzodzeniem
  • opryszczką.

Rozpoznanie RAS często opiera się na historii i wynikach klinicznych. Czasami, chociaż rzadko  powiązane jest  z kilkoma  zespołami zapalnymi, infekcją wirusową (także COVID-19) lub bakteryjnymi. Dlatego ważne jest, aby wykluczyć obecność choroby ogólnoustrojowej lub zakaźnej przed rozpoczęciem leczenia, przestrzega dr Marco Manfredini z Medical and Dental Department of Morphological Sciences w University of Modena we Włoszech. 

 Wiele chorób jamy ustnej może mieć podobny obraz kliniczny, co utrudnia prawidłowe rozpoznanie, a czasem opóźnia leczenie aft. Na domiar złego przyczyny powstawania aft  są wciąż nieznane, podkreśla dr Manfredini, którego praca na ten temat ukazała się w Dermatology Practical & Conceptual. 

Afty ma co piąty pacjent. Często są źle leczone

Afty nawracające to problem, który dotyczy  5 - 20 proc. populacji. Są to pojedyncze lub mnogie nadżerki, niekiedy owrzodzenia, pojawiające się na nierogowaciejącej błonie śluzowej policzków, dna jamy ustnej, łuków podniebiennych oraz podniebienia miękkiego. W zależności od typu proces gojenia się trwa od jednego do sześciu tygodni.

Obecnie nie ma skutecznego leku, lekarz ma do dyspozycji jedynie środki, które mogą zmniejszyć objawy.

Nadal pokutuje przekonanie, że schorzenie to jest powodowane przez wirusy, w podobny sposób jak opryszczka wargowa. Stąd wielu lekarzy i lekarzy dentystów leczy afty i opryszczkę w ten sam sposób. Poniekąd też dlatego, że w niektórych przypadkach są one trudne do odróżnienia. Pacjent często więc otrzymuje lek przeciwwirusowy, który choć szybko zmniejsza na opryszczkę, aft nie leczy.

Generalnie afty leczy się jedynie objawowo, gdyż obecnie nie ma skutecznego leku, podkreśla dr Maria Bankvall z Sahlgrenska  Academy w Szwecji, która bada przyczyny tego schorzenia jamy ustnej.

Jak podkreśla szwedzka badaczka etiologia aft nie jest do końca wyjaśniona. Występowaniu aft przypisuje się tło genetyczne. W badaniach epidemiologicznych rodzinne występowanie RAS stwierdzono u ok. 40 proc. pacjentów. Ryzyko wystąpienia choroby u dziecka wzrasta do 90 proc., gdy oboje rodziców ma afty nawracające, podczas gdy u potomstwa zdrowych rodziców wynosi ono tylko 20 proc.

Równie ważne czynniki to flora bakteryjna jamy ustnej, zaburzenia odporności i czynniki środowiskowe.

Jak uniknąć aft

Powstawaniu aft może sprzyjać uraz błony śluzowej jamy ustnej wywołany

  • spożywaniem twardych produktów spożywczych, 
  • nieprawidłowym, zbyt energicznym szczotkowaniem zębów,
  • znieczulenia stomatologiczne,
  • drażnienie śluzówki przez protezy, aparaty ortodontyczne,
  • nieprawidłowe wypełnienia lub ostre ukruszone zęby,
  • niekiedy uczulenie kontaktowe na materiały stomatologiczne, metal (jeżeli założono aparat ortodontyczny, implant, protezę itp.),
  • uczulenie na składniki past i innych środków stosowanych do higieny jamy ustnej.

Ryzyko wystąpienia aft zwiększa brak prawidłowych nawyków higienicznych (mycie rąk przed jedzeniem, częste mycie zębów), spożywanie niemytych warzyw i owoców itp.

Na szczęście w 80 proc. przypadków afty są niewielkie (tzw. afty Mikulicza), które zwykle ustępują w ciągu 7-10 dni.  Po większych określanych jako afty Suttona mogą pozostawiać blizny.

źródło:  Dermatol Pract Concept

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
stan zdrowia   zdrowie jamy ustnej  

POLECAMY W SERWISACH