PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Lek. dent. Bartłomiej Karaś o ciemnej stronie jedzenia owoców

nieck
31-05-2021, 13:08
Lek. dent. Bartłomiej Karaś o ciemnej stronie jedzenia owoców Błędy popełniane przy jedzeniu owoców może szkodzić zębom (fot.Unsplash)
Sześć zasad jedzenia owoców z punktu widzenia stomatologii przedstawia lek. dent. Bartłomiej Karaś,  członek Działu Badawczego Polskiego Towarzystwa Endodontycznego.
  • Owoce warto jeść, ale żeby uniknąć problemów z zębami,  trzeba wiedzieć jak to robić.
  • Cukry z owoców są doskonałą pożywką dla bakterii odpowiadających za rozwój próchnicy, a kwasy wytrawiają szkliwo i zwiększają jego podatność na uszkodzenia.
  •  Kolejne uszkodzenia powstają podczas zbyt energicznego szczotkowania zębów tuż po zjedzeniu owoców.
  • Jedzenie jabłka wieczorem nie zastępuje mycia zębów, wbrew obiegowej opinii.

 Kwasy owocowe i cukier a zdrowie jamy ustnej

Kwasy owocowe naruszają strukturę szkliwa, które osłabione czyni zęby podatnymi na kolejne uszkodzenia, czyli działanie cukrów, które sprzyjają rozwojowi próchnicy. Są jednak sposoby, by korzystać z dobrodziejstwa owoców, nie narażając zdrowia zębów.  

W dojrzałych owocach znajdziemy od 5 do nawet 20 proc. cukrów – głównie w postaci glukozy, fruktozy i sacharozy, a do tego sporą ilość kwasów organicznych, m.in. winowego, jabłkowego i cytrynowego (np. w gruszkach jest ich  0,4 proc., a w czarnych porzeczkach 3,5 proc.).

- Kłopot w tym, że cukry są doskonałą pożywką dla bakterii odpowiadających za rozwój próchnicy, a kwasy najzwyczajniej wytrawiają szkliwo, powodując, że traci ono swoją integralność, staje się porowate i podatne na kolejne uszkodzenia – tak fizyczne, jak i chemiczne - twierdzi lek. dent. Bartłomiej Karaś – endodonta, członek m.in. Działu Badawczego Polskiego Towarzystwa Endodontycznego.

Kiedy szczotkowanie zębów może szkodzić

Okazuje się, że w przypadku miłośników owoców problemem może być nie tylko zaniedbywanie higieny jamy ustnej, ale i nadmierna o nią dbałość. Wiele osób  po zjedzeniu ciemnych winogron czy wypiciu wina ma odruch, by od razu umyć zęby – najlepiej porządnie, przy użyciu mocno ścierającej pasty. To błąd! Szorowanie (szczególnie twardą szczoteczką i złą techniką) zębów poddanych działaniu kwasów owocowych dodatkowo niszczy szkliwo, które na skutek ich działania jest nadtrawione.

– Wyobraźmy sobie, co by się stało, gdybyśmy chcieli umyć okno, płytę indukcyjną czy ekran telewizora, szczotką i mleczkiem do czyszczenia. Jedyne, co byśmy osiągnęli to koszmarne, niedające się już usunąć zarysowania. Każdy wie, że sprzęty te należy czyścić delikatnie, środkami specjalnie do nich przeznaczonymi. Tak samo jest z naszym szkliwem: nie ma siły, by na dłuższą metę oparło się zabiegom intensywnego oczyszczania. Po czasie dojdzie do abrazji zębów (niepróchnicowego ubytku zębów, powstającego na skutek działania czynników chemicznych czy fizycznych), które będziemy mogli zauważyć szczególnie przy szyjkach zębowych – ostrzega endodonta.

Przy szyjkach zębowych szkliwo jest bowiem bardzo cienkie lub nie ma go wcale, gdy odsłoni się korzeń. A tkanka korzeniowa jest tylko w połowie tak zmineralizowana jak szkliwo, a więc bardziej miękka i podatna na ścieranie. Zębina, która traci naturalną powłokę, staje się nadwrażliwa. – O tym, jak boleśnie nadwrażliwa wiedzą wszyscy, którzy wzdrygają się przed zjedzeniem czegoś zimnego, kwaśnego lub słodkiego.

Zdradliwa mieszkanka cukrów i kwasów

Owoce to źródło cukrów prostych, które przez to, że szybko się wchłaniają, szybko oddziałują na zęby. Co ważne – to nie tylko problem surowych owoców, ale i wszystkich ich przetworów – musów, soków owocowych, smoothie, wina. Ponieważ produkty te w większości są dodatkowo dosładzane dla uzyskania najlepszych walorów smakowych, siła oddziaływania cukru jest zdwojona.

- Dlatego jeśli już sięgamy po produkt będący mieszanką kwasów i cukrów– najlepiej zjeść czy wypić od razu pełną porcję, by skrócić czas ich oddziaływania na nasze zęby. Kwasy dodatkowo osłabiają szkliwo, obniżają pH śliny, a kwaśny odczyn śliny nie jest w stanie zneutralizować kwasów produkowanych przez bakterie próchnicotwórcze niszczące zęby, a owocowe cukry dopełniają niekorzystnych zmian - tłumaczy lek. dent. Bartłomiej Karaś.

Rozwiązaniem może być picie soków przez słomkę, bo taka technika ogranicza bezpośredni kontakt płynu ze szkliwem. Złym nawykiem jest natomiast rozcieńczanie soków wodą czy picie wody z cytryną, gdyż osłabia naszą czujność i usprawiedliwia całodzienne popijania niekorzystnych dla zębów napojów. Dzieci, które przez cały dzień, a zwłaszcza wieczorami, sięgają po soki, nie tylko te gęste, ale i te z dodatkiem wody, częściej mają tzw. próchnicę butelkową (która potrafi postępować bardzo szybko), a dzieci starsze – odwapnienia na szkliwie (w postaci białych plamek).

Zjadać owoce i mieć zdrowe zęby

Przede wszystkim: nigdy nie myjemy zębów od razu po zjedzeniu owoców. Ideałem byłoby po kilku minutach użycie bardzo delikatnego płynu do płukania jamy ustnej, który usunie resztki węglowodanów i przywróci właściwe pH, a następnie – po pół godziny – umycie zębów delikatną pastą, o niskim współczynniku ścieralności. Takie zadanie spełni pasta do zębów nadwrażliwych.

– Pacjenci często mówią, że po takim zabiegu nie czują, by porządnie umyli zęby. I dobrze: gruntowne oczyszczanie, pastą mocniej ścierającą, to zadanie na ranek i wieczór, kiedy starannie musimy usunąć całość osadów i płytki nazębnej. Jeśli tak postępujemy, to później mocne czyszczenie w ciągu dnia nie jest konieczne - dodaje endodota.

Zęby to nie podłoga z gresu. Szorowanie (szczególnie twardą szczoteczką i złą techniką) zębów poddanych działaniu kwasów owocowych niszczy szkliwo, które na skutek ich działania jest lekko nadtrawione. Jest to bardzo niebezpieczne zwłaszcza dla odsłoniętych szyjek zębowych, gdzie szkliwo jest cienkie lub nie ma go wcale, bo odsłonięty jest korzeń. A tkanka, z której zbudowany jest korzeń tylko w połowie tak zmineralizowana jak szkliwo, a więc miękka i podatna na ścieranie.

– Zębina, która traci naturalną powłokę, staje się nadwrażliwa. A o tym, czym jest nadwrażliwość zębów wiedzą wszyscy, którzy wzdrygają się przed zjedzeniem czegoś zimnego, kwaśnego lub słodkiego – wyjaśnia dentysta.

Na koniec wreszcie: nie jedzmy produktów zawierających węglowodany proste lub kwasy owocowe tuż przed snem. Dotyczy to nie tylko przetworów owocowych, ale również musztardy, keczupu czy kiszonych ogórków. Chcąc bowiem trzymać się wspomnianych wyżej zasad higieny, położymy się znacznie później niż pierwotnie zakładaliśmy.

Sześć ważnych zasad z punktu widzenia dentysty 

1. Po zjedzeniu owoców (czy wypiciu wina) nigdy nie sięgajmy po słodycze. Kwasy pochodzące z owoców plus cukry proste to fatalne połączenie, prowokujące rozwój próchnicy.

2. Owoce – a szczególnie cytrusy – powinniśmy jeść w odpowiedni sposób, tzn. zjadać konkretną porcję w jednym momencie. Dzięki temu ograniczymy działanie kwasów tylko do tej chwili. Jeśli przez pół dnia podjadamy kwaśne owoce (czy popijamy wino), nasze szkliwo długotrwale narażone jest na negatywne działanie kwasu.

3. Wciąż pokutuje opinia, że zjedzenie jabłka wieczorem może zastąpić szczotkowanie. Nie! Jabłka zawierają przecież i kwasy, i cukry.

4. Bezpośrednio po jedzeniu owoców czy wypiciu wina nie myjemy zębów. Płuczemy usta delikatnym płynem, albo – przez dosłownie dwie minuty – żujemy bezcukrową gumę. Jak najszybsze oczyszczenie jest wskazane po spożyciu potraw węglowodanowych, szczególnie tych „oblepiających”, np. batoników, ziemniaków czy pieczywa. Bakterie próchnicotwórcze lubią węglowodany z potraw mącznych.

5. W gabinetach dentystycznych jest dostępne tzw. „płynne szkliwo” – specjalistyczny preparat zawierający minerały neutralizujące działanie kwasów oraz kwasów produkowanych przez bakterie płytki nazębnej.

6. Jeśli zakończyliśmy właśnie zabieg profesjonalnego wybielania zębów, odstawiamy owoce. Kilka dni po zabiegu obowiązuje tzw. biała dieta, a więc nie zawierająca m.in. owoców, soków, wina. Warto o tym pamiętać, bo w tym wypadku uleganie owocowym pokusom może zniweczyć efekt rozjaśniania.

Podobał się artykuł? Podziel się!

POLECAMY W SERWISACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.