PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Kserostomia jako skutek radioterapii. Skuteczny program pomocy

Autor: nieck • Źródło: en
04-06-2022, 09:15
Kserostomia jako skutek radioterapii. Skuteczny program pomocy Powstał projekt wsparcia dla pacjentów po radioterapii Fot. Shutterstock
Onkologiczni pacjenci, którzy przechodzą radioterapię okolic głowy i szyi często cierpią na suchość jamy ustnej. Ich gruczoły ślinowe niewłaściwie funkcjonują. Te problemy mogą trwać nawet kilka lat po wyleczeniu z raka. Jak im skutecznie zapobiegać?
  • Nawet mała dawka napromienienia podczas radioterapii raka głowy i szyi, która obejmuje ślinianki, zaburza ich funkcjonowanie
  • Pacjenci onkologiczni po radioterapii często mają suchość jamy ustnej albo ślinotok 
  • Projekt wsparcia zdrowia jamy ustnej pacjentów po radioterapii raka głowy i szyi składał się z trzech etapów
  • Pacjenci byli instruowani na temat higieny jamy ustnej i monitorowani telefonicznie

Po leczeniu raka problemy z jamą ustną. Kserostomia i ślinotok

Leczenie raka rejonu głowy i szyi  obejmuje radioterapię, często w połączeniu z zabiegiem chirurgicznym i chemioterapią. Radioterapia prowadzona jest przez sześć do ośmiu tygodni. Niestety częste działania niepożądane tej metody walki z nowotworami w trakcie ale i po jej zakończeniu jest  kserostomia (czyli uczucie suchości w jamie ustnej) oraz niedoczynność gruczołów ślinowych.

Pacjenci po napromienianiu głowy i szyi zwykle mają albo kserostomię albo cierpią z powodu ich gruczoły ślinowe produkują nadmiar śliny. Ten stan może trwać przez kilka miesięcy, bywa też że utrzymuje się przez lata a nawet przez całe życie. Konsekwencją tego problemu są:

  • trudności w mówieniu,
  • żuciu i połykaniu
  • zwiększone  ryzyko chorób jamy ustnej. 
  • gorsze zdrowie jamy ustnej
  • niska jakość życia

Dostępne metody leczenia kserostomii i nadmiernego wydzielania śliny  są na ogół mało skuteczne, podobnie ograniczony jest działanie substytutów śliny.

Edukacja i stymulowanie właściwych nawyków 

Wobec braku standardów postępowania w leczeniu kserostomii wywołanej radioterapią u pacjentów z rakiem okolic głowy i szyi  międzynarodowy zespół z Jönköping University w Szwecji oraz Tianjin Medical University, w Chinach opracował program wspomagający higienę jamy ustnej. Celem projektu było także ustalenie, czy taki program ogranicza występowanie i nasilenie  kserostomii.  

W badaniu wzięli udział 79 pacjentów (którzy ukończyli 18 lat) z potwierdzoną diagnozą raka okolicy głowy i szyi. Program trwał  od lutego 2019 r. do września 2020 r.  Uczestników w sposób losowy przydzielono do dwóch grup. W obu grupach oceniano niestymulowany wypływ śliny i kserostomię. Grupa kontrolna otrzymała rutynową opiekę, natomiast eksperymentalna miała dodatkowo program wsparcia, który składał się z trzech etapów:

  • edukacja pacjenta przez pracownika medycznego, a ta składała się instruktażu higieny jamy ustnej, wyznaczeniu planu samoopieki jamy ustnej, ćwiczeń mięśni twarzy i języka oraz masażu gruczołów ślinowych,
  • wizyta wspomagająca po miesiącu od radioterapii;
  • cztery sesje konsultacji  telefonicznych po dwóch, trzech , sześciu i dziewięciu miesiącach po radioterapii.

Pacjenci z grupy, która otrzymywała wsparcie  odczuwali znaczną ulgę w dolegliwościach powodowanych przez kserostomię po trzech i dwunastu miesiącach  trwania projektu.   Szczegółowy opis projektu w BMC Oral Health.

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
ślina   kserostomia   powikłania   zdrowie jamy ustnej  

POLECAMY W SERWISACH