PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu

Jak wykonać samobadanie stomatologiczne

en
15-02-2022, 09:22
Jak wykonać samobadanie stomatologiczne Samobadanie stomatologiczne powinno być dokładne i częste Fot. Unsplash
Badanie jamy ustnej przez pacjenta to podstawa wykrywania wczesnych zmian nowotworowych w jamie ustnej.
  • Nowotwory złośliwe głowy i szyi stanowią rocznie około 5 proc. wszystkich zachorowań na raka.
  • Im wcześniej wykryty nowotwór głowy i szyi, tym większe szanse na całkowite wyleczenie. PTSS w ramach akcji edukacyjnej opracowało informacje dla pacjentów na temat  samobadania stomatologicznego.
  • Nadal jednym z największych problemów, z jakimi mierzą się lekarze, jest późna wykrywalność nowotworów.

W 2022 r. PTSS rozpoczęło publikowanie treści edukacyjnych i profilaktycznych dotyczących zagadnień dotyczących jamy ustnej. W tej inicjatywie studentów stomatologii nie zabrakło także informacji  związanych z wykrywaniem raka jamy ustnej.

Do czasu pandemii COVID-19, corocznie u 4 tys. pacjentów rozpoznawany był rak jamy ustnej. Obecnie do dentysty chodzi mniej Polaków co oznacza mniej wykrytych nowotworów jamy ustnej, warg i gardła. Pandemia COVID-19, zwłaszcza w 2020 r., znacznie ograniczała funkcjonowanie praktyk dentystycznych. Stąd poważne obawy, że wiele osób z wczesnymi stadiami raka jamy ustnej pozostaje niezdiagnozowanych. Regularne przeglądy stomatologiczne i wizyty u lekarza rodzinnego to główne sposoby rozpoznawania wczesnych stadiów raka jamy ustnej.  

Pierwszych objawów zmian nowotworowych pacjent często nie zauważa, albo je bagatelizuje. Tymczasem kluczowa dla wykrycia choroby na wczesnym etapie jest samokontrola i regularne samobadanie nie tylko jamy ustnej, ale także m.in. policzków, warg czy skóry.

ABC samobadania jamy ustnej

Pacjent przede wszystkim powinien zwracać uwagę na postępujące zmiany w obrębie jamy ustnej,  na przykład może to być niebolesna narośl na wardze czy też twarda grudka w obrębie policzka. 

Najważniejsza jest dokładność, sumienność oraz regularność. Zdecydowanie łatwiej zauważyć nowopowstałą zmianę, gdy badanie jest wykonywane regularnie. Aby nie pominąć żadnego obszaru, zwłaszcza w jamie ustnej, warto badanie wykonywać przed lustrem w dobrym oświetleniu, najlepiej dodatkowo używając latarki. 

Dobrze na początku badania obejrzeć skórę twarzy i szyi, a także zbadać ją dotykając dłońmi w poszukiwaniu, na przykład nietypowych guzków.

Co badać - 5 obszarów jamy ustnej:

- wargę dolną i górną – zarówno czerwień wargową, jak i błonę śluzową od strony jamy ustnej (odchylając wargi palcami – kciukiem oraz palcem wskazującym),
- policzki – śluzówkę prawego i lewego policzka, odsuwając palcami policzek,
aby poprawić widoczność,
- język – z każdej strony: unieść go do góry, wysunąć, wystawić na boki
(przy badaniu języka należy także zwrócić uwagę na symetrię jego ruchów),
- okolicę podjęzykową,
- podniebienie – najłatwiej zbadać podniebienie delikatnie odchylając głowę
do tyłu.

Dokładnie palcami sprawdzamy spoistość, twardość, ruchomość wszystkich struktur. Konieczne jest także zwrócenie uwagi  na zaczerwienienie, sine lub białawe zabarwienie, nieobserwowane wcześniej rogowacenie powierzchni błony śluzowej czy owrzodzenie. Niepokojące zmiany należy skonsultować z lekarzem.

Objawy nowotworów głowy i szyi różnią się w zależności od umiejscowienia guza. Zwykle pojawia się ból, owrzodzenie, zaburzenia oddychania, połykania, mowy.

Często pierwszy objaw to powiększenie węzłów chłonnych szyi. Jeżeli występuje jeden z objawów chrypka, ból gardła, guz na szyi, ból w trakcie połykania, problemy z połkaniem, pieczenie języka, niegojące się owrzodzenie, naloty w jamie ustnej, krwawy wyciek towarzyszący niedrożności nosa trwający przez co najmniej trzy tygodnie – trzeba zgłosić się do lekarza.   

Jak zbadać węzły chłonne

Aby zbadać węzły chłonne, należy złączyć trzy palce (wskazujący, środkowy i serdeczny) i ich opuszkami delikatnie uciskać skórę wzdłuż dolnej krawędzi żuchwy oraz bocznej części szyi. Najczęściej prawidłowe węzły są niewyczuwalne lub wyczuwalne jako niewielkie grudki (wielkości ziarnka grochu) pod skórą – nie powinno to budzić niepokoju. Jeśli węzły są wyraźnie wyczuwalne i określamy ich wielkość na ok. 1cm, należy udać się w celu konsultacji do lekarza.

Samobadanie, przyczyniając się do wczesnego wykrycia zmiany, zwiększa szansę skuteczności leczenia. Wszelkie niepokojące objawy należy zgłaszać lekarzowi.

Znaczącą kwestią w profilaktyce nowotworów zwłaszcza jamy ustnej jest zdrowy styl życia. Czynniki podnoszące ryzyko rozwoju raka to drażnienie błon śluzowych dymem papierosowym, alkoholem, a także przewlekłe mechaniczne drażnienie, na przykład źle dopasowanymi protezami. 

Oprócz zbilansowanej diety, ograniczenia spożycia alkoholu, niepalenia papierosów, regularnego samobadania, a także odpowiedniej higieny jamy ustnej, nie należy zapominać o corocznej wizycie kontrolnej u lekarza dentysty.

Czytaj więcej na stronie Polskiego Towarzystwa Studentów Stomatologii

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
rak jamy ustnej   pacjent   diagnostyka  

POLECAMY W SERWISACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.