PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu

Jak walczyć z płytką nazębną - radzi dentystka

ms
14-04-2022, 07:45
Jak walczyć z płytką nazębną - radzi dentystka Płytka nazębna - trudny problem do usunięcia Fot. AdobeStock
Płytka nazębna to nasz główny wróg, jeśli chodzi o zdrowie jamy ustnej. Nie tylko prowadzi do rozwoju próchnicy, ale jest także główną przyczyną problemów z dziąsłami i paradontozy. Jak z nią walczyć skutecznie?
  • O ile płytka nie jest regularnie usuwana, to pod wpływem soli mineralnych obecnych w ślinie, ulega utwardzeniu i zamienia się w kamień nazębny
  • Gromadzeniu płytki nazębnej sprzyjają głównie pokarmy i napoje bogate w cukier, m.in. słodycze, fast food, mleko, dosładzane soki i napoje gazowane, chleb oraz biały makaron
  • Widomym argumentem na problemy z płytką, czy kamieniem nazębnym, są zaczerwienione dziąsła, które krwawią przy szczotkowaniu. 

Struktura płytki nazębnej

Płytka nazębna to lepki, miękki i bezbarwny biofilm osadzający się codziennie na powierzchni zębów i przy liniach dziąseł. Jest on odpowiedzialny za większość problemów stomatologicznych: ubytki, krwawiące dziąsła czy nieświeży oddech. Jak powstaje i dlaczego jest taki groźny?

lek. dent. Monika Stachowicz Periodent w Warszawie

– Już w kilka minut od umycia zębów gromadzi się na nich tzw. osłonka nabyta, warstwa składająca się głównie z glikoprotein występujących w ślinie. Z czasem jednak, zazwyczaj w ciągu 12 - 24 godzin, zaczynają przylegać do niej bakterie, m.in. Porphyromonas gingivalis, Treponema denticola czy Tannerella forsythia. W sumie mogą one stanowić aż 60 – 70 proc. płytki nazębnej – wyjaśnia lek. stom. Monika Stachowicz z Centrum Leczenia i Profilaktyki Paradontozy Periodent w Warszawie.

– Oprócz bakterii, w skład płytki nazębnej wchodzi tzw. matryca: są to polisacharydy będące efektem metabolizmu bakterii, leukocyty, wapń, fosfor oraz złuszczone komórki nabłonka – dodaje.

Co więcej, płytkę można podzielić na płytkę naddziąsłową, w której bytują Gram-dodatnie paciorkowce, m.in. Streptococcus mutans i Lactobacillus, odpowiedzialne za próchnicę, a także płytkę poddziąsłową, w której skład wchodzą powodujące choroby dziąseł beztlenowe bakterie Gram-ujemne, takie jak Fusobacterium nucleatum, Porphyromonas gingivalis oraz Treponema denticola.

Jeśli płytka nie jest regularnie usuwana, to pod wpływem soli mineralnych obecnych w ślinie, ulega utwardzeniu i zamienia się w kamień nazębny.

- Aby w wyniku procesu mineralizacji płytka zamieniła się w kamień nazębny, potrzeba około kilkudziesięciu godzin od momentu umycia zębów. Do tego czasu można usunąć płytkę za pomocą szczotkowania. Z kamieniem sami sobie nie poradzimy i wymaga on już usunięcia za pomocą profesjonalnych narzędzi podczas wizyty u dentysty – wyjaśnia stomatolog.

Higiena jamy ustnej - proces wieloetapowy 

Gromadzeniu płytki nazębnej sprzyjają głównie pokarmy i napoje bogate w cukier, m.in. słodycze, fast food, mleko, dosładzane soki i napoje gazowane, chleb oraz biały makaron. Najlepszym sposobem na jej usunięcie, a jednocześnie zachowanie zdrowych zębów i dziąseł, jest właściwa higiena jamy ustnej.

– Zasady są proste. Dokładnie, ruchem tzw. wymiatającym, czyścimy zęby pastą z fluorem co najmniej dwa razy dziennie przez minimum 3 minuty. Najlepiej używać szczoteczki o miękkim włosiu, zamiennie możemy użyć szczoteczki elektrycznej lub sonicznej – instruuje lek. stom. Monika Stachowicz.

Jednak używając tylko szczotki można usunąć jedynie 60 proc. płytki nazębnej. Dlatego po szczotkowaniu, przynajmniej raz dziennie należy oczyszczać przestrzenie międzyzębowe z resztek jedzenia za pomocą nici dentystycznej lub irygatora stomatologicznego. Można także wspomóc się szczoteczkami interdentalnymi, niciowykałaczkami lub wykałaczkami dentystycznymi, które dzięki małemu rozmiarowi, dobrze radzą sobie z ciasnymi zakamarkami.

Użycie nici jako pierwszej pozwala skuteczniej pozbyć się bakterii i zalegających resztek jedzenia między zębami, co jest dobrym przygotowaniem do szczotkowania.

– Następnie szczotkując i przepłukując zęby płynem do jamy ustnej usuwamy pozostałości płytki nazębnej. Najlepiej spiszą się płukanki działające antybakteryjnie m.in. z chlorheksydyną, fluorem, ksylitolem czy rumiankiem – radzi ekspert.

Płytkę nazębną  można zobaczyć gołym okiem 

Jeśli chcemy zweryfikować, czy skutecznie radzimy sobie z usuwaniem płytki nazębnej, warto zakupić w aptece specjalne tabletki wybarwiające.

Wystarczy rozgryźć tabletkę, która po połączeniu ze śliną i rozprowadzeniu w ustach, barwi na niebieski kolor miejsca na zębach, gdzie zalega płytka nazębna. Dzięki temu możemy sprawdzić, czy poprawnie myjemy zęby i doczyszczać problematyczne okolice. Podobne działanie mają płyny, które aplikujemy na zęby, a także specjalne systemy składające się z pasty i latarki z niebieskim światłem.

Groźny wróg - kamień nazębny

- Płytka nazębna może być widoczna dopiero po ok. 5 dniach. Możemy także wykonać prosty test w domu i przejechać opuszkiem palca po zębie. Jeśli czujemy, że powierzchnia jest chropowata i bardziej matowa, to powodem może być zalegający osad wskutek niedoczyszczenia zębów. Ewidentnym argumentem, że mamy problem z płytką, czy nawet kamieniem nazębnym, są zaczerwienione dziąsła, które krwawią przy szczotkowaniu czy podczas zabiegów u dentysty. Stan zapalny dziąseł może rozwinąć się po 2-3 tygodniach – mówi lek. stom. Monika Stachowicz.

W takiej sytuacji warto udać się do higienistki stomatologicznej, która oceni czy wymagamy profesjonalnej higienizacji jamy ustnej, czyli inaczej mówiąc pozbycia się wszelkich osadów z powierzchni zębów. Higienizacja obejmuje skaling, piaskowanie zębów, a następnie ich polerowanie i lakierowanie specjalnymi preparatami z fluorem, co utrudnia odkładanie się płytki nazębnej.

Dieta, której nie lubi płytka nazębna

Ananas 
Jaki związek ma ten egzotyczny owoc z naszymi zębami? Ananas jest jednym z niewielu produktów spożywczych, który zawiera enzym roślinny zwany bromelainą.

Bromelaina działa jak naturalny „peeling” nie tylko dla skóry (jest składnikiem peelingów enzymatycznych), ale także dla zębów - pomaga w rozpuszczaniu płytki nazębnej i osadów, dzięki czemu stanowi dodatkowe wsparcie w walce z próchnicą czy paradontozą. Dodatkowo jest sprzymierzeńcem naturalnej bieli zębów, ponieważ ma właściwości delikatnie rozjaśniające i likwidujące płytkie przebarwienia.

- Bromelainę nie bez powodu znajdziemy w niektórych wybielających pastach do zębów. Enzym wykazuje działanie przeciwzapalne, dzięki czemu pomaga zadbać o dziąsła i zapobiegać ich chorobom. Stosowany miejscowo leczy z kolei rany i oparzenia. Również witaminy K i C, obecne w ananasie, wspomagają proces gojenia i zapobiegają stanom zapalnym dziąseł – mówi stomatolog.

Jedynym, na co musimy uważać to pH ananasa, które jest lekko kwaśne, a przez to nieprzyjazne dla szkliwa. Z tego względu koktajle z jego dodatkiem raczej pijmy przez słomkę.

Warzywa liściaste 
Zielone warzywa liściaste, takie jak kapusta, sałata, jarmuż czy szpinak, to nie tylko przepis na idealną sałatkę, ale także na piękny uśmiech. Wysoka zawartość błonnika (1,5-3,5 g na 100 g) sprawia, że delikatnie „szorują” zęby podczas ich przeżuwania, oczyszczając zęby z resztek jedzenia.

Dodatkowe, długie przeżuwanie postrzępionych liści pobudza wydzielanie śliny, co pomaga redukować gromadzenie się płytki nazębnej. Jarmuż oraz szpinak to także dobre źródła witaminy C, witamin z grupy B oraz wapnia, które wpływają pozytywnie na kondycję dziąseł i zębów oraz wspomagają ogólną odporność.

Jagody
Badacze od dawna zauważają silną korelację pomiędzy spożyciem owoców i warzyw o działaniu antyoksydacyjnym a dobrym zdrowiem jamy ustnej. Przykład? Polifenole! Aż 200–300 mg polifenoli na 100 gramów świeżej masy znajdziemy choćby w jagodach.

– Niektóre z badań potwierdzają, że polifenole obecne w jagodach redukują tworzenie się biofilmu na zębach oraz obniżają wzrost bakterii Fusobacterium nucleatum, jednego z patogenów wywołujących stan zapalny przyzębia – wyjaśnia ekspert.

Polifenole znajdziemy także w zielonej herbacie, winogronach, żurawinie, a największe stężenie tych związków występuje w skórkach owoców np. jabłek.

Podobał się artykuł? Podziel się!

POLECAMY W SERWISACH