PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Jak walczyć o mocne szkliwo zębów?

ms
27-10-2021, 11:06
Jak walczyć o mocne szkliwo zębów? Mocne szkliwo zębów, fluor i co jeszcze? (fot. Shutterstock)
Jest kilka czynników, które wpływają na to, jak wytrzymałe jest szkliwo zębów. Na niektóre nie poradzi się nic (genetyka), ale na inne wpływ mieć można. Czy orężem w walce o mocne zęby jest tylko fluor?
  • Pierwsze objawy osłabienia szkliwa często są lekceważone, to zwykle nadwrażliwość, która daje o sobie znać krótkimi, ale intensywnymi impulsami dotkliwego bólu. 
  • Witamina D ma wiele funkcji: przeciwnowotworowe, immunomodulacyjne, przeciwzapalne, poprawia wykorzystanie wapnia do wzmocnienia kości, ale też przeciwdziała paradontozie.
  • Hydroksyapatyt czy fluorki zwiększają odporność szkliwa na czynniki kariogenne, ale w przypadku dużych ubytków ratunkiem muszą być wypełnienia lub korony. 

Osłabione szkliwo

Szkliwo jest najtwardszą tkanką w ludzkim organizmie, głównie dlatego, że składa się w ponad 90 proc. z substancji mineralnych: wapń, fosfor – zupełnie, jak nasze kości. Choć jest tak twarde, to dla bakterii nie stanowi niemal żadnego problemu: produkowane przez nie kwasy rozpuszczają je z łatwością. Ten proces nazywamy kwasową erozją szkliwa. I to prowadzi do drugiego czynnika, czyli diety. W niej najgroźniejsze są przede wszystkim kwasy i cukry proste.

Dieta na zdrowe zęby 

Pierwsze objawy osłabienia szkliwa często są lekceważone, to zwykle nadwrażliwość, która daje o sobie znać krótkimi, ale intensywnymi impulsami dotkliwego bólu. Główny powód osłabienia szkliwa to sposób odżywiania.

–  Na początek sprawdźmy, co możemy wyeliminować z codziennej diety. Powinny to być przede wszystkim słodycze, ale też słone przekąski, produkty wysokoprzetworzone, białe pieczywo, jogurty owocowe i desery, soki i napoje gazowane, które dodatkowo mają kwaśny odczyn. Uważajmy też na owoce cytrusowe, po których powinniśmy usta przynajmniej przepłukać wodą – wymienia stomatolog  Monika Stachowicz z Centrum Periodent w Warszawie.

Dlaczego to takie ważne? Jama ustna niemal każdego z nas jest zasiedlona przez bakterię Streptococcus mutans, która posila się resztkami tego, co zjemy i przy okazji wytwarza kwas mlekowy. To jest prawdziwy winowajca erozji szkliwa. Niestety, ona nie zamyka listy szkodników. Na niej znajdziemy też te drobnoustroje, które powodują paradontozę.

– Dla sportowców zgubne w skutkach może okazać się picie tzw. izotoników lub energetyków, czyli napojów o sporej dawce cukru i często kwaśnym odczynie. Nie zdajemy sobie sprawy, że choć te pierwsze świetnie nawadniają organizm, to jeśli pomijamy mycie zębów po treningu, musimy się liczyć z próchnicą. Połączenie cukru, niskiego pH i dodatkowo – kofeiny, to naprawdę mieszanka iście wybuchowa dla szkliwa – dodaje ekspertka.

Dobrym zamiennikiem cukru są słodziki, zwłaszcza ksylitol, stewia lub inne glikozydy stewiolowe. W badaniach obserwowano, że zmniejszają one aktywność i przyczepność S.mutans do szkliwa, co skutkuje mniejszym ryzykiem pojawienia się próchnicy.

Fluor jest ważny 

Kropla drąży skałę. To powiedzenie również sprawdza się przy zębach. Umycie zębów twardą szczoteczką nie od razu zniszczy szkliwo, ale używana codziennie przez tygodnie czy miesiące może tylko zaszkodzić. Mycie zębów dwa razy dziennie, a najlepiej po każdym posiłku, powinno powstrzymać erozję. Jak to się dzieje, że przez 12 godzin możemy czuć się bezpiecznie?

– Szkliwo zbudowane jest z hydroksyapatytu, czyli ze związku wapnia i fosforu. Dostarczając fluoru w diecie czy produktach do higieny jamy ustnej, przekształca się ono we fluoroapatyt. W naturze są to piękne, niebieskie kryształy, a w szkliwie znacząco zwiększają odporność na kwasy. To daje nam ochronę i przed bakteriami, i niskim pH w pożywieniu – wyjaśnia stomatolog.

Do nawyków o najgorszym wpływie na zęby zaliczamy m.in. palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, podjadanie przed snem i… unikanie dentysty.

Woda i zielona herbata

Woda jest bogata w składniki mineralne i ma neutralne pH. To świetny sposób na wypłukanie z zębów resztek lunchu i zneutralizowanie kwasów. Odpowiednie nawilżenie jamy ustnej jest kluczowe, jeśli zależy nam na zdrowiu zębów, dziąseł, ale też jamy ustnej.

Patologiczne zaburzenie wydzielania śliny zwane kserostomią może mieć wiele powodów: przyjmowane leki m.in. przy astmie lub nadciśnieniu, alergiach, ale także choroby autoimmunologiczne bezpośrednio dotykające ślinianek, ale też np. stawów.

Szczególnie narażeni na konsekwencje niedoboru śliny są diabetycy, także z powodu osłabienia odporności. Woda powinna być zawsze pod ręką: czysta, niegazowana, bez cukru, syropów lub kawałków cytryny. Dobrą alternatywą są wszelkiego rodzaju herbaty. Zawierają nie tylko wzmacniający fluor, ale herbaty zielone również galusan epigallokatechiny, flawonoid będący przeciwutleniaczem sto razy silniejszym od witaminy C, w dodatku z potencjałem ochronnym dla szkliwa i zębiny.

Słońce i tłuste ryby

Według różnych statystyk, od 70  do nawet 90 proc. Polaków może zmagać się z niedoborem witaminy D. Choć nasz organizm może ją sam wytworzyć, to potrzebuje do tego słońca, a z tym w naszym regionie geograficznym czasami jest dość trudno. Witamina D ma wiele funkcji: przeciwnowotworowe, immunomodulacyjne, przeciwzapalne, poprawia wykorzystanie wapnia do wzmocnienia kości, ale też przeciwdziała paradontozie.

–  Badania pokazują, że faktycznie witamina D ma wpływ na regenerację błony śluzowej, co więcej - aktywuje układ odpornościowy do zwalczania patogenów w jamie ustnej i jeszcze zapobiega zgubnym skutkom przewlekłego stanu zapalnego dziąseł. Na tym jej rola się nie kończy, bo działanie wzmacniające kości dotyczy również szczęki i żuchwy oraz zębów. To cały szereg pozytywnych skutków dla zdrowego uzębienia, które są nie do przecenienia w codziennej profilaktyce – mówi dr Stachowicz.

Najlepsze źródła tej „witaminy słońca” w naszej diecie, to oczywiście tłuste ryby, oleje z wątroby tuńczyka, wieloryba, ale też jaja czy produkty nabiałowe. W słoneczne dni wystarczy 15 minut ekspozycji na promienie słoneczne, by nasz organizm mógł zsyntezować dobową dawkę. Co ważne:  to działa nawet jeśli używamy kosmetyków z filtrem! Jeśli zamierzamy suplementować witaminę w kapsułkach, to  dawka zależy tu od kilku czynników: wieku, wagi, schorzeń. Średnio osoby dorosłe powinny przyjmować od 800 do 2000 IU/dziennie.

Bakterioterapia

Choć nazwa brzmi poważnie, to nie kryje się za nią nic innego jak… spożywanie probiotyków. Bakterie probiotyczne znane są od ponad stu lat. Ich znaczenie zaczął badać Ilia Miecznikow, rosyjski uczony z Instytutu Pasteura w Paryżu. Zastanawiało go, dlaczego niektórzy mieszkańcy Bułgarii żyją nawet 100 lat. Odpowiedź okazała się prostsza niż się wydaje: pili domowe kefiry i jogurty. Dzisiaj wiemy już sporo więcej na temat ich wpływu na zdrowie. I nie jest to zaskoczeniem, że korzystna mikroflora jamy ustnej przeciwdziała rozwojowi próchnicy, chorób dziąseł i nieświeżemu oddechowi.

Dostarczanie dobroczynnych bakterii jest ważne w czasie antybiotykoterapii, ale również na co dzień. Nasza jama ustna to doskonałe środowisko do rozwoju bakterii, grzybów i wirusów, jest też niezwykle wrażliwe na wszelkie czynniki zewnętrzne, jak mycie zębów lub jego unikanie, spożywanie alkoholu czy palenie papierosów oraz zmianę diety.

Jeśli nie zadbamy o nią właściwie, to może okazać się, że z czasem rozwinie się kandydoza, stany zapalne przyzębia i próchnica. Mogą pojawić się inne dolegliwości, jak afty czy zajady.

Probiotyki znajdziemy w fermentowanych przetworach mlecznych i kiszonkach (przede wszystkim tych domowych!). Szczepy o korzystnym działaniu to m.in. bifidobakterie, L. reuteri, L. rhamnosus, S. salivarius.

Fluor i co jeszcze?

Fluor jest pierwiastkiem o udowodnionym, bezpiecznym wpływie na ochronę szkliwa. Dla niego alternatywą może być hydroksyapatyt, będący hydroksyfosforanem wapnia naturalnie występującym w kościach i szkliwie. Posiada on dobre właściwości remineralizujące szkliwo i może wspomagać ochronę zębów przed próchnicą. Jest spotykany w pastach oznaczonych jako: „eko”, „vege” lub produktach dla dzieci.

– Trzeba pamiętać o najważniejszej rzeczy: zniszczonego przez kwasy czy próchnicę szkliwa nie da się zregenerować. Można próbować zatrzymać dalszy postęp erozji, ale ząb sam się nie odbuduje, szkliwo jest tkanką martwą. Hydroksyapatyt czy fluorki zwiększają jego odporność na czynniki kariogenne, ale w przypadku dużych ubytków pozostaje nam założenie wypełnienia lub korony – podsumowuje dentystka.

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
zęby   szczoteczka do zębów   szkliwo   fluor  

POLECAMY W SERWISACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.