PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Gdy sen nie sprzyja zdrowiu jamy ustnej

en
24-05-2021, 14:00
Gdy sen nie sprzyja zdrowiu jamy ustnej Po nocy dokucza suchość jamy ustnej, ból szczęki, ból zębów (fot. Unsplash)
Dobry sen zapewnia całemu ciału dobry początek dnia.  Jednak jama ustna ma swoją własną "nocną" rutynę, i ta może powodować, że niektórzy budzą się z bólem zębów, suchością w ustach i nieświeżym oddechem.
  • Spanie regeneruje, ale może czasem siać spustoszenie w organizmie.
  • Nawyki związane ze snem mogą  powodować różne problemy stomatologiczne.
  •  Osoby mające problemy podczas snu tym staranniej powinny przestrzegać zasad higieny jamy ustnej, stosować produkty z fluorem przed pójściem do łóżka oraz środki zwiększające nawilżenie tkanek jamy ustnej.

Bruksizm

Mimowolne, nocne zgrzytanie i zaciskanie zębów nie jest kontrolowane. Są to powtarzające się zaburzenia spowodowane rytmiczną aktywnością mięśni żucia.  Bruksizm występuje cyklicznie, kiedy śpiący człowiek przechodzi z fazy głębokiego snu w fazę lekką. Jako przyczyny występowania bruksizmu, wymienia się stres, leki, tytoń, alkohol, narkotyki  i kofeinę.

Objawy bruksizmu obejmują izolowane, uogólnione lub przypadkowe bóle zębów, szczęki, mięśni policzkowych i bóle głowy. Występuje również ból szyi, ramion, szczęki i stawu skroniowo-żuchwowego, a także suchość w jamie ustnej. 

Generalnie nie ma terapii leczącej bruksizm,  której skuteczność zostałaby udowodniona. Dostępne metody leczenia  pomagają obniżać szkodliwe skutki nocnego zgrzytania zębami. Skoro bruksizm wiąże się z czynnością mięśni, to pomocne są wszelkie metody relaksacji, obniżające napięcie. Zalecana jest zmiana zachowań - dbanie o higienę snu, unikanie narkotyków, palenia papierosów, picia alkoholu, kawy. Podobnie działa terapia behawioralna, stosowana przez 12 tygodni, a także szyna relaksacyjna.

Refluks żołądkowo-przełykowy

Gdy rano odczuwany jest w ustach gorzki smak, pieczenie w gardle czy drapanie w przełyku prowokujące kaszel, to są to objawy refluksu.

Refluks występuje, gdy kwas żołądkowy przedostaje się do gardła i ust. Niestety może powodować erozję zębów - to proces chemiczny, w którym kwasy trwale rozpuszczają powierzchnię zębów. Im dłużej kwas działa na zęby, tym większe ryzyko uszkodzenia.

Refluks może zatem powodować nadwrażliwość zębów, zwiększoną próchnicę, zmniejszenie grubości warstwy szkliwa, co prowadzi do większego ryzyka ciemnienia zębów i uszkodzeń mechanicznych. W zależności od intensywności i czasu trwania refluksu, jego skutkiem mogą być dodatkowe wypełnienia, konieczność założenia koron protetycznych lub leczenie kanałowe zębów. Ślina pomaga zneutralizować kwasy w jamie ustnej, ale w nocy, gdy  produkcja śliny jest słabsza,  refluks staje się bardziej destrukcyjny.

Nie tylko mniejsza ilość śliny podczas snu odpowiada za silniejsze działanie kwasów w jamie ustnej. W nocy  żołądek wydziela kwasy dwa-trzy razy szybciej niż w ciągu dnia, a to sprawia, że żołądek częściej się  kurczy. Budzenie się z bólem gardła może być właśnie skutkiem refluksu.

 Osoby śpiące na plecach mają zwykle większe dolegliwości, ponieważ ślina może gromadzić się w tylnej części gardła i powodować uszkodzenie przełyku. Natomiast spanie na boku sprawia, że kwasy gromadzą się po jednej stronie jamy ustnej i powodują jednostronną erozję zębów.  

Ślinienie się

Nadmiar śliny, czyli ślinotok spowodowany jest albo nadmierną  produkcją śliny, albo  niemożnością usunięcia śliny z jamy ustnej. W efekcie ślina wycieka z ust.

Spanie na boku lub na brzuchu może prowadzić do gromadzenia się śliny w ustach, zaś oddychanie przez usta  w trakcie snu prowadzi do wycieku śliny z ust.

Ślinienie się może być także spowodowane infekcjami. W przypadku alergii organizm produkuje więcej śliny, aby wypłukać toksyny. Przyczyną nadmiaru śliny w ustach mogą być także infekcje zatok lub dróg oddechowych, ból gardła, ale też problemy z zębami, skutki uboczne niektórych leków, refluks żołądkowo-przełykowy. 

Ślinienie się bywa także skutkiem  dysfunkcji anatomicznej lub motorycznej, która powoduje problemy z połykaniem, problemy ortodontyczne, czy powiększony język.

Oddychanie przez usta

Oddychanie przez usta nie wymaga wyjaśnień -  to ciągłe wdychanie lub wydychanie powietrza przez usta, a nie przez nos.  Jama ustna ulega wysuszeniu  z powodu nieustannego przepływu powietrza. Występuje często u osób z wąskimi kanałami nosowymi, chorobami górnych dróg oddechowych, alergiami, bezdechem sennym lub u pacjentów w trakcie leczenia aparatem ortodontycznym.

Skutki oddychania przez usta najbardziej dotykają tkanki górnych przednich zębów. Może pojawić się umiarkowany stan zapalny, dziąsła stają się bolesne i mogą krwawić. U dzieci oddychanie przez usta może też stać się przyczyną wad zgryzu, a nawet deformacji twarzy. U osób dorosłych sprzyja rozwojowi chorób  przyzębia, powoduje nieświeży oddech i próchnicę zębów

Tzw. poranny oddech

Po przebudzeniu często pojawia się nieprzyjemny smak i zapach z ust. Gdy higiena jamy ustnej jest na niskim poziomie i resztki jedzenia pozostają w niej przez całą noc, to  bakterie szybko się namnażają.  Przy mniejszej ilości enzymów ślinowych, rozwój mikroorganizmów sprawia, że uwalniają one lotne związki siarki. I to te właśnie związki siarki odpowiadają za nieświeży oddech. Ten nieprzyjemny zapach jeszcze się nasila, gdy człowiek chrapie lub oddycha przez usta. 

Problemy ze stawem skroniowo-żuchwowym

Staw skroniowo-żuchwowy (ss-ż) łączy żuchwę - ruchomą część jamy ustnej - z czaszką. To rodzaj "zawiasu" umożliwiającego  jedzenie, ziewanie, połykanie i mówienie. Ucisk lub silniejszy uraz mogą powodować jednostronne lub obustronne zapalenie tych stawów, sztywność, bolesność, klikanie, trzaskanie i ograniczoną zdolność do otwierania ust po przespanej nocy.

Funkcjonowanie stawu skroniowo-żuchwowego, może zostać zaburzone, u osób które śpią na boku lub brzuchu i pozycja ta wywiera nacisk na s s-ż. Spanie z ręką pod głową może jeszcze nasilać przykre objawy. Zaburzenie funkcjonowania s s-ż   często występuje wraz  z bruksizmem, który generuje ciągłe napięcie i ruchy żuchwy.

Suchość w ustach

Suchość w ustach (kserostomia) oznacza, że ​​wytwarzana jest niewystarczająca ilość śliny do normalnego funkcjonowania jamy ustnej.  Z upływem czasu organizm nie wydziela tak dużej ilości płynów, więc kserostomia staje się częściej problemem ludzi w starszym wieku.  Generalnie podczas snu organizm w naturalny sposób unika wytwarzania zbyt dużej ilości śliny, aby zmniejszyć częstotliwość połykania.

Suchość w ustach jest poważnym problemem w stomatologii. Ślina zapewnia nie tylko nawilżenie i oczyszczanie zębów, ale też jest źródłem ważnych dla zdrowia zębów minerałów: wapnia, fosforu i fluoru. Równoważy pH jamy ustnej i działa buforująco na bakterie. Gdy nie ma funkcjonalnej ilości śliny, pojawiają się problemy z jamą ustną, takie jak trudności w jedzeniu lub połykaniu, obrzęk dziąseł i języka, nasilone infekcje i próchnica.

Ślina działa oczyszczająco, dzięki jej obecności następuje łatwiejsze usuwanie pokarmu i  mikroorganizmów. Gdy śliny brakuje te substancje pozostają na zębach, następuje szybki rozwój próchnicy, łatwo o stan zapalny dziąseł i pojawia się nieprzyjemny zapach z ust.

Bezdech senny

Bezdech senny to zaburzenie oddychania w trakcie snu polegające na powtarzających się przerwach w oddychaniu na dłużej niż 10 sekund. Średnio takie przerwy, czyli tzw. bezdechy trwają 10-20 sekund, jeśli jest ich 30 i więcej podczas 8-godzinnego snu to rozpoznaje się bezdech senny. 

Bezdech obniża jakość snu, a ta jest kluczowa dla zdrowia organizmu. Osoba dotknięta bezdechem oprócz tego, że chrapie, ma niespokojny sen, np. na skutek zatrzymania dopływu tlenu, wybudza się z dusznościami, jest zdezorientowana. 

Do tego dochodzi osłabienie układu odpornościowego, bóle głowy, refluks żołądkowo-przełykowy. Do objawów widocznych w jamie ustnej, które mogą sygnalizować obturacyjny bezdech senny należą zgrzytanie zębami, ślady odbitych zębów na wewnętrznej stronie policzków oraz nadwrażliwość zębów. Chrapiemy z otwartymi ustami, więc także suchość jamy ustnej, ból czy podrażnienie gardła po przebudzeniu. Problem chrapania i bezdechu częściej występuje również u pacjentów z wadami zgryzu. Charakterystyczny jest także wygląd języka.

Chrapanie

Podczas snu tkanki podniebienia, gardła i języka rozluźniają się i blokują drogi oddechowe. Wraz z przepływem powietrza przez gardło tkanki miękkie wibrują i powodują chrapanie. Im węższe stają się drogi oddechowe, tym bardziej powietrze jest tłoczone i tym głośniejszy hałas. Chrapanie pojawia się podczas oddychania przez usta. Oddychanie przez usta zaś powoduje suchość w ustach, infekcje, owrzodzenia, ubytki próchnicowe i ból gardła po przebudzeniu. 

Podobał się artykuł? Podziel się!

POLECAMY W SERWISACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.