PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu

Chorzy na cukrzycę. Czego nie wiedzą o zdrowiu jamy ustnej

en
26-05-2022, 19:30
Chorzy na cukrzycę. Czego nie wiedzą o zdrowiu jamy ustnej Fot. AdobeStock
Co drugi chory na cukrzycę nie ma wiedzy na temat powiązań między cukrzycą a chorobami przyzębia. Jako że  pacjenci ci częściej chodzą do internisty niż do stomatologa, lekarz ogólny powinien im tę wiedzę  przekazywać.
  • Chorzy na cukrzycę nie mają wystarczającej wiedzy na temat znaczenia zdrowia jamy ustnej w walce z chorobą metaboliczną
  • Badano złe nawyki, które zwiększają ryzyko chorób jamy ustnej  u osób z cukrzycą typu I i II w 60 krajach na całym świecie
  • Połowa uczestników badania nie otrzymała żadnego instruktarzu związanego z higieną jamy ustnej i znaczenia zdrowia stomatologicznego  w kontrolowaniu cukrzycy
  • Zapobieganie chorobom przyzębia powinno być celem także lekarzy internistów i diabetologów, do których chorzy na cukrzycę trafiają częściej niż do dentystów

Epidemia paradontozy wśród chorych na cukrzycę

Cukrzyca typu II  jest najczęstszą postacią cukrzycy i stanowi poważny problem zdrowia publicznego. W 2017 roku na całym świecie żyło 451 milionów osób z cukrzycą. Wg szacunków liczba chorych na cukrzycę wzrośnie do 693 milionów do 2045 r.

Słaba kontrola glikemii poza poważnymi  powikłaniami ogólnoustrojowymi,  może również powodować częste powikłania w obrębie jamy ustnej:

  • kserostomia,
  • powolne gojenie się ran,
  • zwiększone ryzyko nowotworów jamy ustnej,
  • zaburzenia smaku,
  • kandydoza jamy ustnej,
  • liszaj płaski jamy ustnej,
  • choroby przyzębia.

Co potwierdzono w badaniach, pacjenci ze słabą lub niekontrolowaną glikemią są bardziej podatni na paradontozę. Z kolei przewlekła choroba przyzębia może niekorzystnie wpływać na kontrolę cukrzycy.

Niezadowalająca kontrola glikemii wiąże się z kliniczną utratą  przyczepu i destrukcją tkanek przyzębia. Utrata zębów związana z chorobami przyzębia jest zwykle wyższa u pacjentów z cukrzycą typu I, gdyż choroba ta trwa dłużej.

Celem badania wykonanego przez zespół naukowców z Diabetes-Dental Working Group, Semmelweis University w Budapeszcie było zebranie informacji na temat wiedzy i nawyków związanych ze  zdrowiem jamy ustnej chorych na cukrzycę. Jako że większość dotychczas przeprowadzonych badań międzynarodowych koncentrowało  się na populacji pacjentów z cukrzycą typu II (stanowi 90 -95 proc. populacji chorych na cukrzycę), węgierscy badacze skupili się na chorych z cukrzycą typu I.

Uczestnicy badania (wszyscy byli chorzy na cukrzycę typu I (85 proc. ankietowanych) lub  typu II (15 proc.) wypełniali ankietę online w okresie od 15 grudnia 2019 do 31 stycznia 2020.

Ankieta korzystała z kwestionariusza opracowanego przez  Światową Organizację Zdrowia (WHO), zawierała podstawowe i niezbędne pytania, wykorzystywane w krajowych badaniach stanu zdrowia jamy ustnej. W badaniu wzięło udział łącznie 307 pacjentów, w tym 89 mężczyzn i 218 kobiet (średnia wieku 30 lat) z 60 różnych krajów z całego świata. Ponad 97 proc. badanych miało średnie, zaś 44 proc. wyższe wykształcenie, większość mieszkała w miastach.

Stan zdrowia jamy ustnej chorych na cukrzycę

Wizyty u dentysty

  • wizyta u dentysty  w ciągu ostatnich 6 miesięcy - 46, 9 proc.
  • nie było u dentysty w ciągu roku (pomimo że odczuwali ból) - 28,7 proc.
  • lęk przed leczeniem stomatologicznym - 26, 4 proc.

Stan uzębienia

  • 20 lub więcej własnych zębów - 91, 2 proc.
  • 10-19 własnych zębów - 4.6 proc.
  • 1-9 własnych zębów - 1.3 proc.
  • częściowa proteza - 8,1 proc.
  • całkowita proteza zębowa 2,9 proc. 

Dolegliwości ze strony jamy ustnej

  • dyskomfort lub ból zębów lub jamy ustnej w ciągu ostatniego roku - 45, 3 proc.
  • zespół suchej jamy ustnej - 48, 5 proc.
  • zawstydzeni z powodu wyglądu swoich zębów - 32, 2 proc. respondentów (74, 7 proc. to kobiety)
  • kłopoty z żuciem jedzenia zgłaszało  28,7 proc.

Mimo wcześniejszych odpowiedzi  81.4 proc. badanych opisywało stan zdrowia swojej jamy ustnej jako zadowalający, dobry lub bardzo dobry.

Higiena jamy ustnej

  • szczotkowanie zębów - 99 proc.
  • stosowanie stomatologicznych wykałaczek 29 proc. 
  • nić dentystyczna  60.3 proc.
  • szczoteczki międzyzębowe - 15.6 proc.
  • dwa razy dziennie szczotkowało zęby  71.3 proc. uczestników , ale prawie jedna czwarta tylko raz dziennie
  • pasta do zębów z fluorem 67 proc., ale blisko jedna piąta nie orientowała się czy ich środek do czyszczenia zębów zawiera  fluor. 

Blisko połowa uczestników nie otrzymała żadnego instruktarzu związanego z higieną jamy ustnej i znaczenia w chorobie jaką jest cukrzyca.

Złe dla zębów nawyki chorych na cukrzycę

  • ciastka  i ciasta - 80, 8 proc.
  • słodycze i cukierki - 76, 2 proc.
  • lemoniada, coca-cola raz w tygodniu lub częściej -  31 proc.
  • słodzona herbata (29, 3 proc.) i kawa z cukrem (26, 4 proc.)
  • nigdy nie paliła papierosów  77, 2 proc. (codziennie pali 8 proc.)
  • w ciągu miesiąca 1-2 drinki alkoholowe   44, 3 proc.
  • 5 i więcej drinków 3, 9 proc.

Zostało wielokrotnie potwierdzone naukowo, że zapalenie przyzębia jest silnie związane zarówno z cukrzycą, jak i higieną jamy ustnej. Wiadomo również, że czyszczenie przestrzeni międzyzębowych ma kluczowe znaczenie dla utrzymania bardzo wysokiej higieny jamy ustnej, co pozwala zapobiegać chorobom dziąseł  oraz cukrzycy. Globalna ankieta wykazała, że ​​ponad połowa chorych na cukrzycę nigdy nie używała nici dentystycznej. Jeszcze mniej uczestników badania używało szczoteczek międzyzębowych.

Chorzy na oba typy cukrzycy mają ograniczoną wiedzę na temat higieny jamy ustnej i powikłań zdrowotnych związanych z cukrzycą. Nawet przy regularnej opiece stomatologicznej uczestnicy badania potrzebowali dalszej edukacji, aby zapobiegać chorobom zębów.

- Potrzebna jest  edukacji w zakresie zdrowia jamy ustnej dla pacjentów chorych na cukrzycę. Wiedzę na ten temat mogą przekazywać diabetolodzy i lekarze interniści, jednak  w tej kwestii potrzebna jest interdyscyplinarna współpraca (podobniej jak w klinicznym aspekcie opieki diabetologicznej). Na przykład pielęgniarki diabetologiczne mogłyby być kształcone przez dentystów w zakresie znaczenia zdrowia jamy ustnej i szczególnie starannego dbania o nią, pisze Daniel Vegh z Diabetes-Dental Working Group, w Semmelweis University. 

Badanie opublikował International Dental Journal 

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
cukrzyca   choroby dziąseł   zdrowie jamy ustnej  

POLECAMY W SERWISACH