PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Choroby ogólnoustrojowe podążają za schorzeniami jamy ustnej

ms
28-04-2021, 13:21
Choroby ogólnoustrojowe podążają za schorzeniami jamy ustnej Wizyta u dentysty z przepisu wielu specjalistów? (fot. unsplash)
Udar mózgu, zawał, zapalenie nerek, reumatoidalne zapalenie stawów - mogą zaczynać się w jamie ustnej. Ta wiedza dla większości Polaków wciąż nie jest oczywista. O problemie mówi lek. dent. Ewa Kamińska z LUX MED Stomatologia.
  • Nikt już nie neguje bezpośredniego wpływu chorób przyzębia na występowanie schorzeń układu sercowo-naczyniowego.
  •  W skrzepach krwi powstałych po udarze wykrywane są bakterie właściwe dla jamy ustnej.
  • Wskutek zakłóconej pracy nerek, w obrębie jamy ustnej może dojść do patologicznych zmian w obrazie śluzówki, problemów w pracy ślinianek, zaburzeń węchu i smaku, halitozy, kserostomii oraz zaburzeń w budowie tkanek kostnych.
  • Stomatolog potrafi dostrzec na śluzówce jamy ustnej symptomy wielu chorób wirusowych, oznaki zaburzeń układu krwiotwórczego, łącznie z białaczkami, niektóre zaburzenia hormonalne, w tym cukrzycę, a także cechy niedoborów różnych witamin i mikroelementów.

Polak musi mieć chore zęby?

Jak wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Grupy LUX MED, jedynie 39 proc. Polaków między 20. a 60. rokiem życia deklaruje regularne wizyty u stomatologa, przynajmniej raz na pół roku. Jednocześnie, niepokojące dane Ministerstwa Zdrowia mówią o tym, że aż 98 proc. obywateli w wieku 35 - 44 lat ma próchnicę. Polacy nie dbają o zdrowie zębów i jamy ustnej, a to przekłada się na ryzyko rozwoju innych, poważnych chorób, jak: udar mózgu, zawał, zapalenie nerek, a nawet reumatoidalne zapalenie stawów.

Od parodontozy do zawału serca

O związku stanu zdrowia jamy ustnej z układem sercowo-naczyniowym wiadomo od dawna. Choroby przyzębia są jednym z najczęściej występujących schorzeń jamy ustnej u ludzi i – obok próchnicy i jej powikłań — główną przyczyną utraty zębów. Biorąc pod uwagę fakt, że statystyczny Polak po 35. roku życia ma zaledwie 21 zębów z 32 danych mu przez naturę, a 40 proc. Polaków po 65. roku życia nie ma własnych zębów, próchnicę i schorzenia przyzębia zalicza się już do chorób społecznych.

- W wielu pracach badawczych wskazuje się bezpośredni wpływ chorób przyzębia na występowanie chorób układu sercowo-naczyniowego. Nieleczone ogniska parodontozy i próchnicy stanowią niestety doskonałe środowisko dla rozwoju bakterii chorobotwórczych. Jeśli np. odpowiednio wcześnie nie rozpocznie się leczenia próchnicy i jako powikłania powstają ogniska zapalenia w tkankach okołozębowych, bakterie chorobotwórcze przedostają się wówczas z krwiobiegiem do całego organizmu. Ponieważ naturalną reakcją immunologiczną jest próba zwalczenia drobnoustrojów, w następstwie tego zaczynają się zmiany w naczyniach krwionośnych, co może skutkować zmniejszeniem ich drożności. Taki długotrwały proces może prowadzić do nadciśnienia tętniczego, zatkania tętnic i zawału mięśnia sercowego. Reasumując, choroby przyzębia mogą być jednym z czynników prowokujących rozwój, pogarszających przebieg oraz skuteczne leczenie schorzeń sercowo-naczyniowych – mówi lek. dent. Ewa Kamińska z LUX MED Stomatologia.

Warto wspomnieć, że niedrożność naczyń krwionośnych może mieć także negatywny wpływ na właściwą pracę mózgu. Tworzące się w naczyniach mikroskrzepy mogą bowiem prowadzić do udaru niedokrwiennego mózgu. Jedno z badań przeprowadzonych na pacjentach po przebytym udarze wykazało w skrzepach obecność bakterii z jamy ustnej. Dlatego tak ważne jest, aby podczas rutynowych badań włączyć na stałe ocenę stanu jamy ustnej – szczególnie w przypadku osób obciążonych wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, ale także schorzeniami innych układów w organizmie.  

Współzależność zdrowia jamy ustnej i nerek

Nerki, jako naturalne filtratory organizmu, oczyszczają z produktów przemiany materii około 18 litrów krwi na dobę. Odpowiadają także za regulację gospodarki wodnej, elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Jeśli praca nerek jest zaburzona, organizm szybko daje o tym znać. Okazuje się, że ich funkcjonowanie ma także wpływ na stan jamy ustnej – i odwrotnie. 

- Wskutek zakłóconej pracy nerek, w obrębie jamy ustnej może dojść do patologicznych zmian w obrazie śluzówki, problemów w pracy ślinianek, zaburzeń węchu i smaku, halitozy, kserostomii oraz zaburzeń w budowie tkanek kostnych. Co ciekawe, istnieje także silna zależność odwrotna –  zęby i przyzębie, jako pierwotne źródło zakażenia bakteryjnego, mogą przyczyniać się do rozwoju poważnych odogniskowych schorzeń, np. do ich ostrego lub przewlekłego zapalenia – podkreśla Ewa Kamińska.  

W przypadku zakłóconej gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu, w której główną rolę odgrywają nerki, zmniejsza się znacznie ilość wydzielanej śliny, co może być powodem kserostomii, czyli nadmiernej suchości. Jak wskazuje lekarka, brak odpowiedniego nawilżenia jamy ustnej przyczynia się do uporczywych podrażnień i uszkodzeń śluzówki i rozwoju patologicznych drobnoustrojów, co znacząco podwyższa ryzyko próchnicy i chorób przyzębia:

To istotny problem. Brak odpowiedniej ilości śliny i pogorszenie jej jakości wpływa na pH środowiska jamy ustnej, zaburzając jej równowagę mikrobiologiczną i mineralną. Zęby nie są wówczas dostatecznie obmywane, a to znacznie zwiększa ilość osadu i resztek pokarmu na zębach. Takie warunki sprzyjają  rozwojowi  patologicznych bakterii, które mogą przedostawać się potem z krwią do innych organów.  

Zwyrodnienia w stawach mogą mieć początek w jamie ustnej

Przedobjawowa faza reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), podczas której zachodzi odpowiedź autoimmunologiczna, powstaje w błonach śluzowych – głównie płuc i jamy ustnej. Z punktu widzenia reumatologa, przewlekłe ogniska zapalne przyzębia oraz zębów mogą mieć zatem istotne znaczenie w procesie rozwoju schorzeń reumatycznych i wpływać na ich leczenie.

Istnieje wiele teorii co do związku pomiędzy chorobami jamy ustnej a reumatoidalnym zapaleniem stawów. W obu schorzeniach zauważyć można m.in. podwyższone stężenie cytokin prozapalnych. Najnowsze badania sugerują, że bakterie, które wywołują infekcje dziąseł, mogą odpowiadać za nieprawidłową reakcję układu odpornościowego, która wywołuje obrzęk i ból towarzyszące reumatoidalnemu zapaleniu stawów. Mowa o Aggregatibacter actinomycetemcomitans, która stymuluje produkcję białek powodujących osłabienie układu odpornościowego. W normalnych warunkach proces modyfikacji tych białek występuje fizjologicznie, natomiast w reumatoidalnym zapaleniu stawów przebiega on bardziej intensywnie i w efekcie – prowadzi do stanu zapalnego i uszkodzenia tkanek. 

Jama ustna a zdrowie całego organizmu  

Świadomość społeczeństwa na temat wpływu stanu jamy ustnej na kondycję całego organizmu jest niestety nadal stosunkowo niska. Skutkuje to zwykle lekceważeniem problemów z zębami i odwlekaniem wizyt u stomatologa lub reagowaniem dopiero, gdy ból staje się nie do zniesienia. Tymczasem bakterie obecne np. w kamieniu nazębnym czy ubytkach próchnicowych, mogą realnie wpływać na pogorszenie ogólnego stanu zdrowia.

- Dzięki regularnym przeglądom stomatologicznym, połączonym z wzorową higieną jamy ustnej, można zapobiec wielu chorobom ogólnoustrojowym lub złagodzić ich przebieg. Stomatolog potrafi dostrzec na śluzówce jamy ustnej symptomy wielu chorób wirusowych, oznaki zaburzeń układu krwiotwórczego, łącznie z białaczkami, niektóre zaburzenia hormonalne, w tym cukrzycę, a także cechy niedoborów różnych witamin i mikroelementów. Dodatkowo, zwraca uwagę na objawy grzybicy w jamie ustnej i u każdego zachowuje czujność onkologiczną. Jako lekarz pierwszego kontaktu powinien zatem traktować pacjenta holistycznie i uznawać badanie jamy ustnej jako istotną część wywiadu lekarskiego. Słowem: stomatolog, wykorzystując swoją wiedzę medyczną, ma na uwadze zdrowie całego organizmu – dodaje lek. Ewa Kamińska.    

Nie zapominajmy o tym, że prawidłową higienę jamy ustnej warto zacząć już od najmłodszych lat, a zęby mleczne u dzieci należy leczyć. Dobre nawyki pielęgnacyjne stanowią bowiem niezbędny element profilaktyki nie tylko stomatologicznej, ale także ogólnoustrojowej.

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
Lux Med   próchni  

POLECAMY W SERWISACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.