PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu partner portalu

CAD/CAM: fundament cyfrowego gabinetu stomatologicznego

ms
27-08-2021, 11:14
CAD/CAM: fundament cyfrowego gabinetu stomatologicznego CAD CAM - narzędzie, bez którego trudno o rozwój (fot. unsplash)
CAD CAM w gabinecie stomatologicznym: czym są, do czego służą i jak w nie inwestować? Na te pytania odpowiedzą eksperci do spraw rynku MedTech Grzegorz Romek i Jakub Szymaniak z firmy RS-Team.
  • Automatyzacja i wykorzystanie sztucznej inteligencji, w urządzeniach medycznych dedykowanych branży stomatologicznej - jest ważnym trendem, który w następnych latach będzie bardzo szybko się rozwijał.

  • Skanery wewnątrzustne nie służą już wyłącznie do pobierania wirtualnych „wycisków” i prostej diagnostyki, pojawiają się funkcje pozwalające na wykonanie projektu „przyszłego uśmiechu” pacjenta na ekranie urządzenia.

  • Ważnym krokiem ku pełnej cyfryzacji gabinetu jest wyposażenie go w oprogramowanie CAM oraz w maszyny – np. w drukarki 3D lub frezarki stomatologiczne. W ten sposób klinika może realizować szerszy zakres usług dla pacjentów bezpośrednio na miejscu, a w dodatku szybciej.

Mówiąc o rewolucji w gabinetach dentystycznych nie sposób pominąć dwóch skrótów CAD i CAM, które towarzyszą sformułowaniu „cyfrowa stomatologia”.

CAD i CAM – osobne technologie żyjące w cyfrowej symbiozie

Nazwy CAD i CAM pojawiają się obok siebie tak często, że można odnieść wrażenie, iż jest to pojedynczy produkt. W rzeczywistości jest jednak nieco inaczej, a historię warto rozpocząć od rozwinięcia obydwu akronimów.

CAD to skrót od Computer Aided Design, czyli projektowanie wspomagane komputerowo. CAM to z kolei Computer Aided Manufacturing, czyli wytwarzanie wspomagane komputerowo.

CAD to wspólna nazwa dla różnego rodzaju programów komputerowych, które umożliwiają wirtualne projektowanie fizycznych obiektów. Dzięki CAD, architekt projektuje budynki w komputerze takie jak najwyższy obiekt świata - Burdż Chalifa. Stomatolog lub technik dentystyczny, wykorzystując CAD, w łatwy sposób zaprojektuje łącznik implantologiczny, most, koronę czy onlay.

CAD pozwala na zaprojektowanie danego układu, ale nie przeniesie go do świata rzeczywistego. I tutaj ujawnia się rola CAM - Computer Aided Manufacturing. To specjalne oprogramowanie, tłumaczące projekt na język zrozumiały dla maszyny, która dokładnie odtwarza go z wykorzystaniem fizycznych materiałów. W ogromnym uproszczeniu CAM to rodzaj Google Translate dla drukarek 3D, laserów czy frezarek stomatologicznych.

Może to brzmieć jak skomplikowany proces, jednak dzięki pracy programistów, rola użytkownika ogranicza się do przygotowania projektu w CAD oraz dodatkowych kilku kliknięć w programie CAM, a cała reszta wykonywana jest automatycznie.

CAD, CAM i maszyna: to dzięki temu trio lekarze oraz technicy mogą korzystać w codziennej praktyce z rozwiązań, które są wygodne, oszczędzają ich czas, a jednocześnie gwarantują bezkonkurencyjną jakość produkcji – mówi Grzegorz Romek, ekspert do spraw rynku MedTech z firmy RS-Team.

- Jednocześnie, dzięki temu, że dostawcy oprogramowania i maszyn od lat pracują nad możliwie jak największym uproszczeniem interfejsów, zasad działania urządzeń, wejście w technologie cyfrowe nigdy jeszcze nie było tak proste, jak dziś. Także osoba, która dotąd nie czuła się pewnie w pracy z wykorzystaniem komputerów może dziś z sukcesem, po odbyciu serii szkoleń, wdrożyć się w nowy system – dodaje Grzegorz Romek.

CAD w gabinecie, czyli od skanerów wewnątrzustnych do AI

Warto przyjrzeć się konkretnym zastosowaniom CAD w leczeniu stomatologicznym, które już dziś wspierają pracę lekarzy oraz techników. Pierwszym punktem styku lekarza dentysty ze wspomaganym komputerowo projektowaniem coraz częściej jest niepozorny skaner wewnątrzustny.

Skanery wewnątrzustne nie służą dziś wyłącznie do pobierania wirtualnych „wycisków” i prostej diagnostyki. Powoli zaczynają się w nich pojawiać funkcje pozwalające na wykonanie projektu „przyszłego uśmiechu” pacjenta na ekranie urządzenia.

- To najbardziej plastyczna i widowiskowa forma zastosowania oprogramowania CAD w codziennej pracy lekarza – mówi Jakub Szymaniak, ekspert do spraw rynku MedTech z firmy RS-Team.

- Z jednej strony dzięki takim wizualizacjom, łatwiej jest wytłumaczyć pacjentowi spodziewane efekty leczenia. Z drugiej strony, to co lekarz zaprojektuje w gabinecie, może trafić bezpośrednio i natychmiast do laboratorium protetycznego – co gwarantuje nie tylko szybszą realizację prac, ale też lepszą komunikację pomiędzy kliniką a laboratorium – wyjaśnia Jakub Szymaniak.
Praca przy projektowaniu uzębienia zawsze zaczyna się od wycisku, który jest przenoszony na ekran komputera. Jeżeli zostanie pobrany przy użyciu skanera wewnątrzustnego – jest od razu przetwarzany, ale nawet wyciski pobrane w tradycyjnej formie analogowej są dziś digitalizowane dzięki użyciu skanera laboratoryjnego przez pracownię protetyczną.

Warto jednak pamiętać, że korzystając ze skanera wewnątrzustnego lekarz nie ryzykuje, że wycisk fizyczny ulegnie np. zniszczeniu, zniekształceniu czy uszkodzeniu w transporcie. Dzięki cyfryzacji opartej na zastosowaniu CAD, w laboratorium można przygotować każdy rodzaj pracy, od pojedynczej korony do protezy całkowitej, dostosowany dokładnie do potrzeb pacjenta.

Oprogramowanie pozwala na bardzo precyzyjne zaprojektowanie wszystkich parametrów i pełne zindywidualizowanie pracy.

Nowoczesne rozwiązania pomagają automatyzować pracę, np. dzięki bibliotekom zębów.

Jest to zbiór gotowych wzorów uzębienia w kilkunastu lub kilkudziesięciu wariantach.

- Przy prostych pracach, oprogramowanie jest w stanie samo dobrać z biblioteki określony kształt zęba i automatycznie dostosować go w zgryzie i na punktach stycznych własnych zębów pacjenta - mówi Jakub Szymaniak, ekspert do spraw rynku MedTech z firmy RS-Team.

- Automatyzacja i wykorzystanie AI, czyli sztucznej inteligencji, w urządzeniach medycznych dedykowanych branży stomatologicznej - jest ważnym trendem, który w następnych latach będzie bardzo szybko się rozwijał – uważa Jakub Szymaniak.

CAM: bohater procesu produkcji

Na oprogramowanie CAM należy spojrzeć z dwóch perspektyw. Pierwsza to ta, którą widzi użytkownik. Z jego perspektywy jest to banalnie proste narzędzie, do którego jedynie dodaje plik stworzony w oprogramowaniu CAD. Następnie wybiera maszynę, materiał i wydaje polecenie przygotowania instrukcji dla urządzenia produkcyjnego. Rozwiązanie wygodne w użyciu, w którym pełen zakres działania można zrealizować za pomocą kilku kliknięć, niczym w dobrej aplikacji dla smartfona.

Powyższy proces wygląda diametralnie inaczej z perspektywy programistów, którzy tworzą te narzędzia. Aby oprogramowanie CAM spełniało przypisaną mu rolę, osoba je przygotowująca musi - z jednej strony - perfekcyjnie rozumieć maszynę końcową, jej funkcje oraz właściwości, cechy samych materiałów, z których powstają finalne produkty, jak i posiadać rozległą wiedzę programistyczną. Prosta praca w programach CAM, nieskomplikowane, przyjazne użytkownikowi interfejsy, to efekt tytanicznej pracy programistów.

- Oprogramowanie CAM można nazwać cichym bohaterem procesu produkcji. To narzędzie wykonujące skomplikowane obliczenia, aby przygotować optymalne ścieżki ruchu dla narzędzi. – mówi Grzegorz Romek, ekspert do spraw rynku MedTech z firmy RS-Team.

W RS-Team pracuje 15 programistów, którzy zajmują się optymalizacją działania CAM-u dla lekarzy i techników dentystycznych. Oprogramowanie musi być indywidualnie dostosowane do każdego modelu maszyny, uwzględniając jej specyfikę. Dzięki temu możliwe jest najbardziej ekonomiczne i wydajne wytwarzanie wszelkiego rodzaju uzupełnień, a także zagwarantowanie najwyższej jakości wykonania.

Inwestycja w CAD/CAM w trzech krokach

Technologię CAD/CAM należy traktować jako inwestycję: w oszczędności czasu personelu, w zdolność do obsługi większej liczby pacjentów lub wykonania większej liczby prac w tym samym czasie, czy w ograniczenie wydatków na materiały. Co więcej, tak jak każdy inny projekt inwestycyjny, również cyfryzację można podzielić na kilka mniejszych etapów, dzięki którym możliwa jest płynniejsza implementacja nowych rozwiązań i harmonijny rozwój nowych procedur gabinetu czy pracowni wokół nich.

Na sam początek wystarczy nawet pojedynczy skaner wewnątrzustny. Jego wprowadzenie zwiększy komfort pracy lekarza, a także zaoszczędzi jego czas poświęcany dotąd na podstawową diagnostykę czy pobieranie wycisków. To także zmiana bezpośrednio odczuwalna dla samego pacjenta, który od razu zauważy skrócenie czasu, przez jaki musi przebywać na fotelu, pod okiem lekarza.

Kolejnym krokiem jest wdrożenie oprogramowania CAD. Umożliwi to klinice przygotowywanie części projektów prac, np. korony, na miejscu, jak również zlecanie oraz konsultowanie prac z laboratorium protetycznym w czasie rzeczywistym. Dzięki programowi CAD oraz cyfrowym kanałom komunikacji lekarz może jeszcze dokładniej przekazać swoją wizję technikowi, wspólnie z nim opracować strategię leczenia oraz łatwiej będzie mu skoordynować proces wykonania tych wszystkich prac.

Krokiem trzecim do pełnej cyfryzacji gabinetu jest wyposażenie go w oprogramowanie CAM oraz w maszyny – np. w drukarki 3D lub frezarki stomatologiczne. W ten sposób klinika może realizować szerszy zakres usług dla pacjentów bezpośrednio na miejscu, a w dodatku szybciej.

W efekcie może pomóc w powrocie do zdrowia większej liczbie pacjentów w tym samym czasie, dzięki skróceniu czasy leczenia pojedynczego pacjenta.

Warto jednak pamiętać, że nie trzeba wykonywać wszystkich trzech wymienionych kroków, aby lekarz, personel i pacjenci kliniki odczuli efekty z wdrożenia rozwiązań cyfrowych.

Sam zakup skanera wewnątrzustnego znacznie przyspieszy i poprawi komfort wykonywanej pracy tak lekarzy i personelu medycznego, jak i samych pacjentów. Decyzja o wcieleniu kolejnych kroków powinna być dopasowana do szerszej wizji rozwoju gabinetu czy jego specjalizacji. Dla przykładu dla ortodonty logicznym zakupem będzie dobrej jakości drukarka 3D, zaś dla implantoprotetyka - frezarka.

Podobał się artykuł? Podziel się!

POLECAMY W SERWISACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.