• W ostatnich latach w wielu badaniach oceniano korzyści płynące z żeń-szenia i jego ekstraktów w profilaktyce i leczeniu chorób jamy ustnej
  • Przegląd istniejących prac publikuje International Dental Journal
  • Okazuje się, że ekstrakt z żeń-szenia może mieć wszechstronne zastasowanie w różnych dziedzinach stomatologii, od leczenia próchnicy i chorób przyzębia po wspomaganie leczenia implantologicznego

Żeń-szeń jako panaceum na problemy stomatologiczne?

Lista zalet żeń-szenia i jego ekstraktów jest bardzo długa, preparaty te bowiem mają właściwości:

  • przeciwzapalne,
  • przeciwutleniające,
  • przeciwnowotworowe,
  • bakteriostatyczne,
  • przeciwstarzeniowe,
  • przeciwzmęczeniowe,
  • przeciwcukrzycowe,
  • przeciwstresowe 
  • przeciwdepresyjne.

Jak widać żeń-szeń ma wielki potencjał w leczeniu wielu chorób. Wśród jego aktywnych składników uwagę naukowców przyciągają zwłaszcza ginsenozydy. Czyli związki steroidowe, znane również jako saponiny triterpenoidowe, które otrzymuje się z korzeni.

W ostatnich latach w kilku badaniach oceniano korzyści płynące z żeń-szenia i jego ekstraktów w profilaktyce i leczeniu chorób jamy ustnej oraz objawów. Właściwości żeń-szenia i jego ekstraktów oraz potencjalne zastosowania stomatologiczne, omawia International Dental Journal.

 Próchnica zębów

Drobnoustroje są głównymi sprawcami próchnicy zębów, w tym bakterie z gatunków Streptococcus mutans, Streptococcus sobrinus i Streptococcus sanguis. Dlatego redukcja drobnoustrojów próchnicotwórczych, ograniczanie syntezy kwasów i kontrolowanie tworzenia biofilmu  jest skuteczną strategią zapobiegania i leczenia próchnicy zębów.

Istnieją dowody na skuteczność ginsenozydu Rh2 w ograniczaniu biofilmu tworzonego przez bakterie z rodzaju Streptococcus w warunkach in vitro na modelu zwierzęcym. Wykazano, że Rh2 może znacznie zmniejszyć biomasę m.in. poprzez hamowanie wzrostu bakterii. W badaniach na modelu zwierzęcym okazało się, że próchnica zębów w grupie leczonej Rh2 słabiej się rozwijała niż w grupie kontrolnej. Może to być związane z regulacją metabolizmu biofilmu.  Inne badania wykazały działanie przeciwdobnoustrojowe ekstraktu z żeń-szenia (głównie ginsenozyd Rb2, Rd, Re i polisacharyd żeń-szenia) wobec Candida albicans, który do spółki ze Streptococcus buduje próchnicogenny biofilm.  Ekstrakt miał zdolność do niszczenia struktur błony komórkowej, wskazuje International Dental Journal.

Choroby przyzębia

Choroby przyzębia, w tym zapalenie dziąseł i zapalenie przyzębia, obejmują zapalenie tkanek przyzębia. Zapalenie dziąseł dotyczy tylko tkanek miękkich dziąseł, podczas gdy zapalenie przyzębia może prowadzić do zniszczenia tkanek podtrzymujących przyzębie, takich jak dziąsło, przyzębie i kość wyrostka zębodołowego.

Główne przyczyny zapalenia przyzębia to:

  • drobnoustroje chorobotwórcze, które gromadzą się i kolonizują obszar poddziąsłowy oraz wytwarzają toksyny i proteazy niszczące normalne tkanki przyzębia,
  • odpowiedź immunologiczna gospodarza na patogeny (w surowicy lub płynie dziąsłowym pacjentów z zapaleniem przyzębia często można wykryć wysokie miano przeciwciał przeciwko patogenom przyzębia, które zmniejsza się po leczeniu periodontologicznym.

Leczenie periodontologiczne powinno koncentrować się na działaniu przeciwzapalnym i promowaniu regeneracji tkanek przyzębia.

Istnieją dowody naukowe, że ginsenozydy różnego typu promują różnicowanie się ludzkich komórek macierzystych więzadła przyzębia, ale też mogą hamować utratę kości wyrostka zębodołowego i ekspresję czynników prozapalnych (czynnik martwicy nowotworów-alfa [TNF-α] i IL-6). Ponadto substancje te mogą promować ekspresję genów specyficznych dla osteoblastów, zmniejszać hamujący wpływ stresu oksydacyjnego na osteogenezę komórek więzadła przyzębia, co dostarczyło teoretycznej podstawy do zastosowania ginsenozydów w leczeniu cukrzycowego zapalenia przyzębia.

Doświadczenia na szczurzym modelu zapalenia przyzębia dowodzą, że żeń-szeń i jego ekstrakty mają również oczywiste działanie ochronne na tkanki przyzębia poprzez hamowanie resorpcji kości, zmniejszanie osteoklastogenezy i wspomaganie regeneracji przyzębia. 

Implanty zębowe

Zabiegi z zakresu implantologii stomatologicznej mogą być skuteczne jeżeli dojdzie do pełnej osteointegracji. A ta zależy od

  • właściwości powierzchni implantu, które utrudniają przyczepianie się białek do implantu i późniejsze procesy komórkowe związane z osteointegracją
  • czynników stymulujących tworzenie się kości.

W kilku badaniach wykazano, że żeń-szeń i jego ekstrakty promują różnicowanie osteoblastów i regenerację kości wyrostka zębodołowego. Z badań in vitro wynika, implant tytanowy pokryty ekstraktem zawierającym głównie ginsenozydy szybciej się zrasta z kością szczęki, w porównaniu z czystym tytanem. Ponadto eksperymenty in vivo wykazały, że w obecności ginsenozydów  nowa tkanka kostna tworzyła się szybciej, a kość miała większą gęstość niż w tkankach otaczających implant u bezzębnych szczurów. Wyniki te pozwalają mieć nadzieję, że ekstrakt z żeń-szenia może mieć także zastosowanie kliniczne w implantologii stomatologicznej, podkreśla International Dental Journal.