PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu

Wybitny dentysta w pierwszych godzinach niepodległości

ms
10-11-2018, 11:31
Wybitny dentysta w pierwszych godzinach niepodległości Sto lat odzyskania niepodległości, sto lat niepodległej stomatologii (foto: pixabay)
Był prekursorem nowoczesnej stomatologii, twórcą pierwszego na świecie atlasu radiologicznego, dla wielu pokoleń dentystów - autorytetem - prof. Antonii Cieszyński, wybitny stomatolog związał swoje losy z losami powstającej z zaborów ojczyzny.

Trudno w to uwierzyć, ale prof. Antonii Cieszyński jest autorem aż 375 prac, które opublikował w 70 czasopismach i, co z pewnością ciekawe jak na owe czasy, w 7 językach.

Prof. Antoni Cieszyński (1882-1941), po wybuchu I wojny światowej zorganizował w Instytucie Dentystycznym placówkę Polskiego Czerwonego Krzyża. Z powodu ofensywy rosyjskiej i zajęcia Lwowa przez Rosjan ewakuował się najpierw do Tarnowa (we wrześniu 1914 r.), a później do Wiednia. Założył tam oddział dla obrażeń szczękowych i poliklinikę stomatologiczną dla uchodźców z Polski.

W czasie zamachu ukraińskiego na Lwów (1-22 listopada 1918) zorganizował Polską Służbę Sanitarną i tworzył punkty opatrunkowe dla rannych w zajętej przez Ukraińców części Lwowa.

W okresie poprzedzającym II wojnę światową prowadził akcję pomocy represjonowanym, przez niemieckich nazistów, czechosłowackim lekarzom pochodzenia żydowskiego. W 1938 ogłosił także, na łamach „Polskiej Stomatologii”, protest przeciw udziałowi Polski w rozbiorze Czechosłowacji[1]. W okresie sowieckiej okupacji Lwowa 1939–1941 nadal prowadził działalność naukową. W sierpniu 1940 był gościem Wszechzwiązkowego Komitetu ds. Nauki ZSRR w Moskwie. Aresztowany przez niemieckich okupantów w nocy z 3 na 4 lipca 1941, tuż po wkroczeniu Niemców do Lwowa, został bez sądu rozstrzelany na Wzgórzach Wuleckich wraz z grupą 25 polskich profesorów wyższych uczelni Lwowa.

Niewątpliwie  na trwale zapisał się na kartach medycyny światowej, a prawo Cieszyńskiego-Diecka, znajduje się w każdym ważniejszym podręczniku stomatologii.

Był członkiem honorowym Towarzystw Stomatologicznych w Waszyngtonie, Buenos Aires, Pradze i Wiedniu.

Twórca reguły izometrii w radiologii, oraz techniki zdjęć rentgenowskich zewnątrz ustnych. Wydawał i redaktorem Kwartalnika Stomatologicznego, Polskiej Dentystyki i Słowiańskiej Stomatologii. W 1936 na międzynarodowej konferencji w Brukseli uzyskał złoty medal im. Millera za pionierskie zasługi dla światowej stomatologii.

Dzięki kartom biografii prof. Cieszyńskiego możemy przenieść się w czasy zupełnie innej niż dzisiejszej stomatologii. 

Fragmenty z mego życia (pisownia oryginalna)

Koledzy życzą sobie, ażebym opowiedział cośkolwiek o latach swojej młodości i czasach akademickich. Wybiorę kilka fragmentów ze swych wspomnień, które scharakteryzują warunki, w których wyrosłem i drogi, które później obrałem.

Uczęszczałem do gimnazjum klasycznego w Poznaniu i Bydgoszczy. W gimnazjum Marji Magdaleny w Poznaniu, w którym nawet religję wykładano w języku niemieckim, byli przeważnie Polacy, w Bydgoszczy zaś byli przeważnie Niemcy. W każdej klasie (a były klasy równoległe) był zazwyczaj tylko jeden Polak; ze względów politycznych unikano, ażeby dwóch Polaków pozostawało w jednej klasie. W obrębie gimnazjum był zakaz mówienia po polsku. Uczyliśmy się sami języka ojczystego po kryjomu. Mając lat 16. będąc jednym ze starszych uczniów, sam nie znając gramatyki,, literatury i historji polskiej, musiałem uczyć młodszych kolegów. Zapoznałem się w ten sposób z gramatyką Małeckiego i Kryńskiego i z literaturą polską.

SŁOWA KLUCZOWE
dentysta   historia stomatologii  

POLECAMY W SERWISACH