PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu partner portalu

Srebrne tsunami. Seniorzy mają inne problemy z zębami. Czy dentyści sprostają

Autor: nieck • Źródło: en
26-06-2022, 13:02
Srebrne tsunami. Seniorzy mają inne problemy z zębami. Czy dentyści sprostają Inne usługi stomatologiczne potrzebne są seniorom. inne osobom młodym. Fot. Shutterstock
Już co piąty mieszkaniec kraju ma ponad 60 lat. Seniorzy mają inne potrzeby, z którymi zgłaszają się do dentysty niż ludzie młodzi. Jakiego typu zmiany potrzebne są stomatologii, by mogła dotrzymać tempa przyspieszającemu procesowi starzenia się polskiego społeczeństwa?
  • W dobie szybko starzejącej się populacji stomatologia będzie musiała stawić czoła wielu wyzwaniom
  • Polskie społeczeństwo jest jednym z najszybciej starzejących się w całej Unii Europejskiej
  • Gdy pacjent osiąga wiek senioralny częstość jego wizyt u stomatologa diametralnie spada
  • Tylko co dziesiąta osoba w wieku 65-69 lat ma funkcjonalne uzębienie (10,8 proc.), ponad płowa ma 1-19 zębów naturalnych, zaś bezzębne jest aż 37,7 proc. osób. Z upływem czasu braki w uzębieniu pogłębiają się

Srebrne tsunami. W Polsce największe w UE

Polskie społeczeństwo jest jednym z najszybciej starzejących się w całej Unii Europejskiej. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2021 roku w Polsce było ponad 20 proc. osób w wieku powyżej 60 lat.  Jak wynika z danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego, na setkę Polaków w wieku produkcyjnym, tj. 15-64 lata, przypada dwudziestu pięciu seniorów powyżej 65. roku życia. Prognozy zakładają, że do 2060 roku ta liczba wzrośnie już do 68.

Srebrne tsunami - tak w demografii obrazowo określa się szybki wzrost liczby osób w wieku senioralnym, który nastąpi w najbliższej przyszłości. Ta zmiana społeczna stanowi poważne wyzwanie dla środowiska stomatologów, bowiem potrzeby pacjenta w starszym wieku są specyficzne.

Pacjent starszy. Wymagania ma szczególne

Część tej populacji stanowią osoby, dla których praca jest wielką wartością, są zorientowane na cel, osiągnęły duży sukces finansowy. I co warto podkreślić są właścicielami 70 proc. dóbr luksusowych, będą więc miały wobec dentystów, jako świadczeniodawców, szczególne oczekiwania.  Z pewnością dwie całkowite protezy akrylowe ich nie usatysfakcjonują i będą wymagały nieco bardziej wysublimowanych rozwiązań. Co więcej, pewien odsetek wśród seniorów będą stanowiły osoby po  80-tce o z własnymi zębami - podkreśla doc. dr hab. Agnieszka Mielczarek kierownik Zakładu Stomatologii Zachowawczej WUM i krajowy konsultant stomatologii zachowawczej z endodoncją.

Niestety „dobre” starzenie się jest udziałem zaledwie 10-20 proc. populacji.

Generalnie dentyści odnotowują, że  gdy pacjent osiąga wiek senioralny częstość jego wizyt u stomatologa diametralnie spada. Nie tylko w Polsce, świadczą o tym również wyniki badania europejskiego. Jednym z aspektów tego zjawiska jest coraz mniejsza samodzielność, ale też fakt, że wiele placówek wprowadziło komputerowy system zapisywania do lekarzy. Senior, aby odbyć wizytę, musi mieć dostęp do komputera. Tymczasem raport GUS z 2017 r. wykazuje, że w Polsce  nigdy z komputera nie korzysta 75 proc. populacji starszych osób!

Utrata zębów. To powikłanie a nie prawo wieku

Z wiekiem spadają zdolności adaptacyjne do różnego typu zmian. - Stomatolog często stara się odtworzyć komputerowy uśmiech, przeprowadza rekonstrukcję zwarcia w taki sposób, aby doprowadzić pacjenta do optymalnych warunków. Pamiętajmy jednak,  że jeśli pacjent „wypracował” sobie zmiany przez wiele lat, to bardzo trudno przystosuje się do idealnego, optymalnego naszym zdaniem, wzorca uzębienia, przestrzegała doc. dr hab. Agnieszka Mielczarek.

Utrata zębów jest wynikiem powikłań, a nie naturalnym procesem który towarzyszy starości. Przyczynia się, poza gorszym żuciem, do zaniku zmysłu smaku, trudności w połykaniu, niekorzystnych zmian diety, niedożywienia, ograniczenia funkcji mózgu, czyli obniżenia jakości życia i zwiększenia ryzyka wystąpienia chorób ogólnych. Wiadomo już, że liczba usuniętych zębów to istotny wskaźnik zwiększonego ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy i innych chorób zagrażających życiu.

Nic więc dziwnego, że WHO wypracowało wytyczne obniżenia odsetka osób bezzębnych do 2020 r. Natomiast  Japonia przyjęła program – 8020 Movement – czyli każdy 80-latek ma minimum 20 własnych zębów.

Zęby polskich seniorów

Braki w uzębieniu narastają z wiekiem

  • zaledwie co dziesiąta osoba w wieku 65-69 lat ma funkcjonalne uzębienie (10,8 proc.), ponad płowa ma 1-19 zębów naturalnych, zaś  bezzębne jest aż 37,7 proc. osób.
  • wśród pacjentów w wieku 75-79 lat liczba osób z funkcjonalnym uzębieniem jest o połowę mniejsza (5,2 proc.), mniej niż połowa ma 1-19 zębów naturalnych (45,2 proc.), natomiast procent osób bezzębnych sięga 49,5 proc.
  • w wieku 85-89 lat 1,9 proc. seniorów ma funkcjonalne uzębienie, co trzeci (33,2 proc.) ma 1-19 własnych zębów i 64,9 proc. nie ma ani jednego zęba.

Jednym z większych wyzwań dla stomatologa, które towarzyszy populacji senioralnej jest próchnica i to próchnica, która stwarza największe problemy terapeutyczne, czyli próchnica wtórna, próchnica korzeni, która ze względu na swoją specyfikę wieloogniskowości jest trudna w leczeniu, a dodatkowo także próchnica popromienna u pacjentów onkologicznych, wymienia doc. dr hab. Agnieszka Mielczarek.

Ponadto starsze osoby często cierpią na przewlekłe choroby przyzębia, zespół pieczenia jamy ustnej oraz stomatopatie protetyczne i kandydozy  jamy ustnej, które wiążą się z leczeniem odtwórczym. Większość objawów w jamie ustnej pacjenta senioralnego ma podłoże bakteryjne. Skoro mobilność i samodzielność szwankuje to i gorsza jest także kontrola płytki nazębnej. 

Powszechnym problemem  jest wielolekowość, starsze osoby mają wiele chorób przewlekłych. Z punktu widzenia stomatologa najpoważniejszym efektem ubocznym zażywania  leków i interakcji między nimi jest kserostomia, czyli zaburzenia wydzielania śliny.

Podobał się artykuł? Podziel się!

POLECAMY W SERWISACH