PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Skuteczna walka z paradontozą coraz bliżej. Sukces polskich naukowców

Autor: nieck • Źródło: Nucleic Acids Res. /infoDENT24.pl
13-12-2022, 15:46
Skuteczna walka z paradontozą coraz bliżej. Sukces polskich naukowców Badania mechanizmu hamującego rozwój paradontozy Fot. Shutterstock
Polscy badacze opisali działanie mechanizmu, od którego zależy patogeniczność bakterii powodującej paradontozę. To spory krok w kierunku nowych terapii mogących nie tylko skuteczniej leczyć tę groźną chorobę dziąseł, ale także inne schorzenia powodowane przez drobnoustroje, gdyż mechanizm ten jest dość uniwersalny w świecie bakteryjnych patogenów.
  • Przełomowa praca polskich naukowców z z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, która wyjaśnia rolę białka PorX - bardzo ważnej cząsteczki umożliwiającej bakterii wnikanie, namnażanie się i uszkadzanie zainfekowanych tkanek 
  • Od białka PorX zależy także zjadliwość Porphyromonas gingivalis, najgroźniejszej dla dziąseł bakterii, która jest sprawcą paradontozy
  • Polacy opisali strukturę atomową PorX i szczegóły mechanizmu jego działania na poziomie molekularnym

Białko PorX. Regulator zjadliwości patogena

Badacze z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego (WBBiB UJ) scharakteryzowali białko PorX, kluczowe w dla działania bakterii Porphyromonas gingivalis. O ich badaniach informuje  informuje Nucleic Acids Research.

Bakteria Porphyromonas gingivalis odpowiada za rozwój paradontozy, która nieleczone prowadzi do utraty zębów. Udowodniono również jej udział w innych chorobach, tj. reumatoidalnym zapaleniu stawów, chorobie Alzheimera czy zachłystowym zapaleniu płuc. Do dziś jednak nieznane są sposoby na skuteczną walkę z tym patogenem.

System wydzielania szkodliwych białek. Regulujący go "przełącznik"

P. gingivalis produkuje wiele białek, dzięki którym może przetrwać w kieszonkach dziąsłowych. Należą do nich gingipainy - enzymy proteolityczne, które mogą ciąć białka człowieka, dzięki czemu bakteria zdobywa związki pokarmowe (peptydy), ale również może pokonać układ immunologiczny poprzez degradację jego istotnych składników. Gingipainy i inne tzw. czynniki wirulencji produkowane są wewnątrz bakterii i muszą w jakiś sposób zostać wydzielone na zewnątrz, by pełnić swoja funkcję. Do tego celu bakterii P. gingivalis służy System Sekrecji Typu 9. To skomplikowany system wielu białek, tworzący kanał w błonie zewnętrznej, przez który wydzielane są czynniki wirulencji. Działanie tego systemu musi być jednak ściśle kontrolowane, tzn. bakteria nie może cały czas, bez potrzeby wydzielać wielu białek, bo jest to kosztowne energetycznie. Takim przełącznikiem ON/OFF w komórkach P. gingivalis jest białko PorX, jednakże długo nie znano mechanizmu jego działania.

Działanie białka PorX rozszyfrowane. Badania na UJ

Polacy  wykazali, że mechanizm ten opiera się na cięciu specyficznych cząsteczek sygnałowych, tzw. nukleotydów sygnalizacyjnych. Autorzy scharakteryzowali cały mechanizm poprzez rozwiązanie struktury atomowej PorX i sprawdzili, które dokładnie nukleotydy są cięte. Poprzez cięcie tych nukleotydów PorX daje sygnał do aktywacji Systemu Sekrecji Typu 9 i wydzielania czynników wirulencji.

Białko PorX jest świetnym celem do poszukiwania związków hamujących wirulencję P. gingivalis, gdyż jego zablokowanie prowadzi to całkowitego wyłączenia Systemu Sekrecji Typu 9, a więc i wydzielania związków powodujących choroby u ludzi. Co warte podkreślenia, białka podobne do PorX znajdują się w ponad 1400 gatunkach innych bakterii, w tym wielu patogennych, co otworzy drogę na podobne badania innych patogenów.

Autorami pracy z WBBiB UJ są: dr Mariusz Madej, dr Zuzanna Nowakowska, Anna Jacuła, dr Mirosław Książek, Katarzyna Mikruta oraz prof. Jan Potempa. 

 

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
paradontoza   badania naukowe   bakterie  

POLECAMY W SERWISACH