PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu partner portalu

Wytyczne dotyczące sterylizacji wyrobów medycznych. Konkretne zalecenia

Autor: miro • Źródło: ms
22-07-2022, 12:31
Wytyczne dotyczące sterylizacji wyrobów medycznych. Konkretne zalecenia Bez sterylizacji nie ma pracy gabinetu stomatologicznego Fot. AdobeStock
Prawidłowa sterylizacja materiałów medycznych to podstawa sprawnego funkcjonowania gabinetów stomatologicznych. Jakich wytycznych się trzymać?
  • Jak zorganizować stanowisko sterylizacji przeprowadzanej w warunkach gabinetu stomatologicznego?
  • Stanowisko sterylizacji gabinetowej nie może być zorganizowane w zakładzie opieki zdrowotnej realizującym całodzienne lub całodobowe świadczenia zdrowotne
  • Stanowisko sterylizacji można wydzielić w części gabinetu diagnostyczno - zabiegowego lub innego pomieszczenia, w którym wykonywane są usługi zdrowotne
  • Istnieje tabela uzależniające czas przechowywania materiałów po sterylizacji od ich rodzaju i warunków panujących w lecznicy 

Zasady przeprowadzania sterylizacji materiałów medycznych  

Zalecenia dotyczące zasad przeprowadzania sterylizacji materiałów medycznych znajdują się w opracowaniu przygotowanym przez ekspertów Stowarzyszenia Higieny Lecznictwa, Polskiego Stowarzyszenia Sterylizacji Medycznej oraz Narodowego Instytutu Leków.

Dokument nosi tytuł „Ogólne wytyczne dla wszystkich podmiotów wykonujących procesy dekontaminacji, w tym sterylizacji wyrobów medycznych i innych przedmiotów wielorazowego użytku wykorzystywanych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych oraz innych czynności, podczas których może dojść do przeniesienia choroby zakaźnej lub zakażenia”.

Wiele uwag zawartych w tym opracowaniu może odnosić się do sterylizacji przeprowadzanej w warunkach gabinetu stomatologicznego, chodzi o stanowisko sterylizacji gabinetowej.

Organizacja stanowiska sterylizatorni gabinetowej

Stanowisko sterylizatorni gabinetowej to zespół urządzeń do przeprowadzania dekontaminacji , w (w tym sterylizacji) narzędzi i wyrobów medycznych usytuowanych w pomieszczeniu, w którym:

  • udzielane są świadczenia zdrowotne;
  • wykonywane są usługi, w trakcie wykonywania których, dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich.

Stanowisko sterylizacji gabinetowej (SSG) nie może być zorganizowane w zakładzie opieki zdrowotnej realizującym całodzienne lub całodobowe świadczenia zdrowotne.

Stanowisko sterylizacji gabinetowej może być tworzone w niewielkich przychodniach lub zakładach usługowych, gdzie zapotrzebowanie na wyroby sterylizowane jest niewielkie.

 SSG należy zorganizować wybierając jeden z poniższych wariantów:

  • oddzielne pomieszczenie kontaktujące się bezpośrednio z gabinetem;
  • wydzielona do tego celu, dodatkowa część gabinetu diagnostyczno - zabiegowego lub innego pomieszczenia, w którym wykonywane są usługi, w trakcie wykonywania, których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich.

Jeśli SSG jest zlokalizowane w pomieszczeniu, w którym udzielane są świadczenia zdrowotne należy rozmieścić sprzęt poza drogami komunikacji wewnątrz gabinetu i w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych lub wykonywania innych procedur z naruszeniem ciągłości tkanek ludzkich.

Powierzchnia dodatkowa przeznaczona na SGG nie może być mniejsza niż 4 mkw.

Uwaga! Warunkiem organizacji Stanowiska Sterylizacji Gabinetowej jest zapewnienie rozdziału czasowego między wykonywaniem czynności związanych z myciem i dezynfekcją, suszeniem, przeglądem, pakietowaniem i sterylizacją wyrobów medycznych oraz innych przedmiotów i wyrobów, a udzielaniem świadczeń zdrowotnych lub innych usług niemedycznych, w trakcie wykonywania których może dojść do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich.

Ciąg technologiczny stanowiska sterylizacji gabinetowej

Stanowisko Sterylizacji Gabinetowej to zespół urządzeń potrzebnych do wykonania kolejno następujących po sobie czynności związanych z przygotowaniem i wykonaniem dekontaminacji, w tym sterylizacji.

Stanowisko w ustawieniu szeregowym stanowiące ciąg technologiczny obejmuje:

  • odcinek (blat) wyrobów skażonych, ze stanowiskiem na co najmniej jeden pojemnik do dezynfekcji z wkładem perforowanym i szczelną pokrywą (odcinek - blat wyrobów skażonych nie może kontaktować się bezpośrednio z szafami zawierającymi wyroby czyste i sterylne);
  • odcinek (blat) maszynowego lub ręcznego mycia i dezynfekcji obejmujący urządzenie myjąco- dezynfekcyjne (myjnię-dezynfektor) lub zlew dwukomorowy;
  • odcinek (blat) wyrobów czystych, na którym wyroby przeznaczone do sterylizacji są oceniane pod względem wykrycia ewentualnych uszkodzeń a następnie pakietowane;
  • sterylizator parowy lub niskotemperaturowy z wyłączeniem urządzenia na epoksyetan (tlenek etylenu);
  • odcinek (blat) wyrobów sterylnych - warunki przechowywania wyrobów sterylnych powinno być zgodne z warunkami dotyczącymi przechowywania (dokument pdf);
  • stanowisko higieny rąk poza blatem roboczym.

UWAGA! Rozwiązanie przestrzenne ciągu technologicznego SGG powinno na każdym etapie technologicznym zapewniać ruch postępowy wyrobów od wyrobów skażonych do wyrobów sterylnych.

Jak długo przechowywać wyroby po sterylizacji

W wytycznych zamieszczona została m.in. tabela, dotycząca przechowywania wyrobów po sterylizacji z uwzględnieniem zależności pomiędzy warunkami przechowywania a okresem przechowywania.

Oparta jest ona na ocenie punktowej, zaczerpnięta ze wzorów holenderskich, gdzie system został opracowany, wdrożony, z powodzeniem działa i uwzględnia aktualną wiedzę sterylizacyjną.

Tabelką tą mogą posiłkować się użytkownicy odpowiedzialni za sterylizację.

Jak wynika z tabeli wyrób zapakowany w pojedyncze opakowanie papierowo - foliowe (80 wiktów), przechowywane w zamkniętej szufladzie (100 punktów), w gabinecie zabiegowym (50 punktów) można przechowywać przez 3 miesiące. Jest to okres o połowę krótszy od proponowanego w latach minionych przez PZH.

Wszystkie etapy dekontaminacji (mycie, dezynfekcja, sterylizacja) powinny odbywać się w procesach walidowanych.

W przypadku pakowania w opakowania papierowo-foliowe powinna być walidowana poprawność wykonywania zgrzewów.

W polskim gabinecie stomatologicznym walidacja nie jest przeprowadzana. Dlatego też niezasadna jest dyskusja dotycząca znacznie dłuższych okresów przechowywania wyznaczanych przez wytwórców przemysłowych sterylnych wyrobów medycznych, gdzie każdy etap produkcji i sterylizacji jest walidowany a opakowania papierowo-foliowe są dodatkowo chronione opakowaniem zbiorczym i transportowym.

Kontrola sterylizacji z użyciem wskaźników chemicznych i biologicznych świadczy o prawidłowym przebiegu sterylizacji (zachowaniu parametrów), natomiast w żaden sposób nie kontroluje opakowania.

Ocena punktowa czasu przechowywania 

Ocena punktowa czasu przechowywania materiałów i wyrobów po sterylizacji

1. Rodzaj opakowania sterylizacyjnego
papier krepowany*  20
włóknina * 40
torebko papierowa* 40
opakowanie papierowo-foliowe 80
kontener/pojemnik sterylizacyjny wraz z wewnętrznym opakowaniem pierwotnym 210

* materiały, które wymagają użycia drugiej warstwy opakowania pierwotnego

2. Druga warstwa opakowania sterylizacyjnego (traktowana jako opakowanie pierwotne) 
papier krepowany 60
włóknina 80
torebko papierowa 80
opakowanie papierowo-foliowe 100

3. Dodatkowe zabezpieczenie stanowiące ochronę przed uszkodzeniem zewnętrznym lub zanieczyszczeniem
torebka ochronna zamknięta 400
okrycie przeciwkurzowe 250
zamknięty pojemnik, pudło 250

4. Miejsce bezpośredniego przechowywania
wózek do materiałów i wyrobów sterylnych 0
otwarty regał 0
zamknięta szafa, szuflada 100

5. Lokalizacja miejsca
korytarz szpitalny 0
pokój zabiegowy 50
magazyn na oddziale szpitalnym 75
magazyn sterylny na oddziale 250
magazyn sterylny na bloku operacyjnym 250
centralny magazyn sterylny 300

Całkowita liczba punktów i dopuszczalny czas przechowywania

1 – 25 /24 godziny
26 – 50/ 1 tydzień
51 – 100/ 1 miesiąc
101- 200/ 2 miesiące
201 – 300 / 3 miesiące
301 – 400 / 6 miesięcy
401 – 600 / 1 rok
601 – 750 /2 lata
>  750 /5 lat

Ogólne wytyczne dla wszystkich podmiotów wykonujących procesy dekontaminacji, w tym sterylizacji wyrobów medycznych

Podobał się artykuł? Podziel się!

POLECAMY W SERWISACH