PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Poświadczenie nieprawdy przez lekarza. Co podlega karze i jakiej

Autor: miro • Źródło: Karol Kolankiewicz/infoDENT24.pl
19-01-2023, 13:30
Poświadczenie nieprawdy przez lekarza. Co podlega karze i jakiej Odpowiedzalność lekarza za pośwaidczenie nieprawdy Fot. AdobeStock
Lekarz, poświadczając nieprawdę np. „na życzenie” pacjenta, naraża się na zarzut popełnienia przestępstwa. Karą za taki czyn może być pozbawienie wolności od 3 miesięcy do lat 5 – przypomina adwokat Karol Kolankiewicz.
  • Lekarz, poświadczający nieprawdę w dokumentacji związanej z wykonywaniem obowiązków zawodowych naraża się na karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5
  • Poświadczenie nieprawdy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, skutkuje surowszą odpowiedzialnością (kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8)
  • Poświadczenie nieprawdy w zaświadczeniach lekarskich (lub w innych dokumentach medycznych), nawet pod presją pacjenta, może skutkować odpowiedzialnością przed Okręgowym Sądem Lekarskim

Poświadczenie nieprawdy może polegać na

  • potwierdzeniu okoliczności, które nie miały miejsca,
  • przeinaczeniu faktów
  • ukryciu zaistniałych okoliczności.

Poświadczenie nieprawdy może dotyczyć m.in. dokonywanych przez lekarza wpisów w dokumentacji medycznej, np. gdy lekarz dokonuje wpisu, że objawy choroby minęły, chociaż wcale tek nie było, jak również, gdy lekarz odnotowuje przeprowadzenie badania (chociaż go wcale nie przeprowadził). 

Zmiany w dokumentacji. Czego unikać  

Wpis w dokumentacji w postaci papierowej nie może być z niej usunięty, a jeżeli został dokonany błędnie, skreśla się go i zamieszcza adnotację o przyczynie błędu oraz datę i oznaczenie osoby dokonującej adnotacji (§ 4 ust. 6 rozp. Ministra Zdrowia z 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania).

W przypadku dokumentacji w postaci elektronicznej należy nanieść prawidłową treść - system do prowadzenia dokumentacji medycznej powinien umożliwiać odnotowanie kto, kiedy i w jakim zakresie dokonał zmiany.

Ryzykowane jest zatem

  • zamazywanie omyłkowych treści już zamieszczonych na kartach dokumentacji,
  • wyrwanie kartki z błędnym wpisem,
  • dokonanie nowego wpisu w dokumentacji prowadzonej w postaci elektronicznej bez możliwości ustalenia  kto, kiedy i w jakim zakresie dokonał zmiany mogącej mieć związek z przestępstwem.

Na zarzut poświadczenia nieprawdy lekarz może narazić się też podczas wystawienia:

  • różnego rodzaju zaświadczeń o stanie zdrowia (np. dla potrzeb uprawiania sportu, prowadzenia pojazdów, czy posiadania broni),
  • zwolnień lekarskich (poświadczając chorobę - niemożność wykonywania pracy, podczas gdy w rzeczywistości pacjent jest zdrowy),
  • zaświadczenia o urodzeniu dziecka (poświadczając urodzenie się dziecka żywego podczas gdy urodziło się martwe),
  • aktu zgonu (poświadczając śmierć bez oględzin zwłok),
  • recepty (wystawiając receptę na prośbę pacjenta na inna osobę -  uprawnioną do zniżki lub uprawniona do bezpłatnych leków).

Przykłady poświadczenia nieprawdy przez lekarzy. Orzecznictwo sądowe

  • Poświadczenie przez lekarza w wystawionej recepcie nieprawdy co do osoby mającej korzystać z leku, który podlega refundacji z Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczy okoliczności prawnej mającej znaczenie prawne (wyrok Sądu Najwyższego z 23 maja 2013 r., IV KK 60/2013).
  • W przypadku konieczności osobistego przebadania pacjenta przed wystawieniem zaświadczenia o jego stanie zdrowia (zgodnie z ustawą z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (art. 42), a nie zachodziły unormowane innymi przepisami wyjątki od tej regulacji, to wystawienie zaświadczenia lekarskiego, w treści którego poświadczono osobiste stawiennictwo pacjenta u lekarza, a faktycznie takiego nie było, jest również poświadczeniem nieprawdy (wyrok Sądu Najwyższego z 7 października 2011r.,  III KK 29/11).
  • Dokument, którym poświadczono nieprawdę w rozumieniu art. 271 § 1 k.k., musi stwierdzać (potwierdzać) stan istniejący, zaświadczać coś co już wystąpiło, istnieje itp. Nie będzie takim dokumentem „opinia lekarska”, która podejrzewa istnienie u pacjenta określonej choroby (postanowienie  Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2009 r. II KK 164/2008).
  • Lekarz, zatrudniony w publicznej lub niepublicznej placówce ochrony zdrowia, który w zamian za otrzymanie korzyści majątkowej poświadcza nieprawdę co do okoliczności dotyczących stanu zdrowia osoby w zaświadczeniu N-9, stanowiącym załącznik do wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych o wydanie orzeczenia o niezdolności do pracy, jest osobą pełniącą funkcję publiczną, która może odpowiadać nie tylko za poświadczenie nieprawdy, ale także za przestępstwo łapownictwa z art. 228 § 3 k.k. (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 16 grudnia 2009r., II AKa 373/2009).

Odpowiedzialność przed Okręgowym Sądem Lekarskim

Poświadczenie nieprawdy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, skutkuje surowszą odpowiedzialnością. W takiej sytuacji sprawca podlega bowiem karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Poświadczenie nieprawdy w zaświadczeniach lekarskich lub w innych dokumentach medycznych, nawet pod presją pacjenta, stanowi naruszenie art. 41 Kodeksu Etyki Lekarskiej. Wskazana norma wprost nakazuje, aby treść każdego dokumentu była formułowana zgodnie z wiedzą i sumieniem lekarza. Skutkiem takiego czynu może być ponoszenie odpowiedzialności zawodowej za przewinienie zawodowe przed Okręgowym Sądem Lekarskim.   

***

Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008 r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego.

Współautor publikacji „Komentarz do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021), podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia prawne” (2021) i poradnika „Wykonywanie zawodów lekarza i pielęgniarki w Polsce przez medyków z Ukrainy. Poradnik dwujęzyczny” (2022).

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
sąd   odpowiedzialność lekarza   Karol Kolankiewicz  

POLECAMY W SERWISACH