PARTNER PORTALU
partner portalu partner portalu partner portalu

Kontrola sanepidu w gabinecie dentystycznym. Długa lista uchybień, a dentysta w sądzie

Autor: miro • Źródło: WSA/ms
31-07-2022, 17:45
Kontrola sanepidu w gabinecie dentystycznym. Długa lista uchybień, a dentysta w sądzie Rentgen w gabinecie stomatologicznym. Jakie wymagania? Fot. AdobeStock
Kontrolerzy Sanepidu uznali, że aparatura rentgenowska w gabinecie dentystycznym wymaga poważnych zmian w funkcjonowaniu lecznicy. Powstała długa lista uchybień. Czy mieli rację? Przepychanki trwały długo, aż sprawa trafiła do sądu.
  • Sanepid, w wyniku kontroli, zalecił właścicielowi gabinetu stomatologicznego wdrożenie rozwiązań, które - w ocenie urzędników - są nieodzowne, aby bezpiecznie móc eksploatować aparaturę diagnostyczną
  • Na taki werdykt nie zgodził się kontrolowany, twierdząc, że gabinet dentystyczny nie jest gabinetem rentgenowskim. Urządzenia rtg nie emitują promieni rentgenowskich, które w jakikolwiek sposób mogłyby zagrażać zdrowiu osób z nich korzystających
  • GIS argumentację odrzucił nakazując wykonanie zaleceń pokontrolnych Sprawa trafiła do WSA w Warszawie, który przyjrzał się sprawie i wydał stosowny werdykt. Jaki?

Rtg w gabinecie stomatologicznym. Sanepid kontroluje i wydaje zalecenia  

Kontrolerzy Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nakazali prowadzącemu gabinet dentystyczny:

  • Wykonać badania skuteczności wentylacji, potwierdzone protokołem przeglądu wentylacji.
  • Wykonać eksploatacyjne testy specjalistyczne przy:
    - stomatologicznym punktowym aparacie rentgenowskim model Kodak 2200;
    - stomatologicznym aparacie do zdjęć pantomograficznych i cefalometrycznych model ORTHORALIX 9200 DDE CEPH.
  • Wykonać badania lekarskie dopuszczające do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące, wydane przez uprawnionego lekarza.
  • Utworzyć i utrzymywać ewidencję orzeczeń lekarskich pracowników pracujących w narażeniu na promieniowanie jonizujące.
  • Opracować program szkoleń z zakresu ochrony radiologicznej oraz zapewnić jego realizację.
  • Uaktualnić i utrzymywać zbiór przepisów prawnych dotyczących ochrony radiologicznej i zasad stosowania źródła promieniowania jonizującego.
  • Zapewnić, aby prowadzący gabinet odbył szkolenie z zakresu ochrony radiologicznej pacjenta, potwierdzone certyfikatem wydawanym na okres 5 lat.
  • Uzupełnić i wdrożyć dokumentację systemu zarządzania jakością w pracowni rentgenowskiej zgodną z wymogami, poprzez opracowanie:
    - zapisów dotyczących wyników przeprowadzanych testów eksploatacyjnych urządzeń i radiologicznych i urządzeń pomocniczych oraz testów odbiorczych;
    - zapisów dotyczących kwalifikacji i szkoleń personelu;
    - procedury przeprowadzania klinicznych audytów wewnętrznych;
    - sposobu zapisu i oznaczenia informacji związanych z realizacją procedury, w szczególności danych administracyjnych pacjenta, jego pozycji i lateralizacji, dawek wykorzystywanych urządzeń i zastosowanych fizycznych parametrów i dawek, identyfikatorów osób realizujących procedurę;
    - sposobu i zakresu archiwizacji medycznej;
    - zakresu uprawnień związanych z wykonywaniem opisu wyników procedury oraz wydania wyniku procedury;
    - roboczej medycznej procedury radiologicznej zawierającej informacje wymagane wzorcowymi medycznymi procedurami radiologicznymi.
  • Uiścić opłaty za przeprowadzenie kontroli w ciągu 14 dni od daty doręczenia decyzji.

Dentysta odwołuje się od decyzji GIS

Na takie zalecenie nie chciał przystać zszokowany dentysta i wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Sanitarnego.

Uzasadniając odwołanie wyjaśnił, że gabinet dentystyczny, jaki prowadzi, nie jest gabinetem rentgenowskim. Urządzenia przez niego eksploatowane nie emitują promieni rentgenowskich, które w jakikolwiek sposób mogłyby zagrażać zdrowiu osób z nich korzystających, albo obsługujących lub przebywających w ich pobliżu. Urządzenia te mają wszelkie wymagane atesty, certyfikaty i gwarancje jakości. W przypadku gdyby doszło do jakiejkolwiek awarii w zakresie zagrażającym zdrowiu ludzi, urządzenia te automatycznie się blokują.

W przekonaniu dentysty niezasadny jest nakaz przeglądu sprawnej i wydajnej wentylacji oraz nakaz wykonania testów eksploatacyjnych specjalistycznych przy stomatologicznym, punktowym aparacie rentgenowskim model Kodak 2200 oraz do zdjęć pantomograficznych i celfalometrycznych model ORTHORALDC 9200 DDE CEPH.

Właściciel gabinetu wszelkie prace z tymi urządzeniami wykonuje osobiście.

Co do zarzutu braku posiadania orzeczenia lekarskiego dopuszczającego do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące, wydanego przez uprawnionego lekarza, to skarżący podniósł, iż potencjalne narażenie na promieniowanie z urządzeń rtg jest jedynie teoretyczne, gdyż dawki promieniowania, o ile w ogóle występują, to w śladowych ilościach.

W opinii skarżącego, nie jest on pracownikiem, a przepisy wskazanego przez organ I instancji rozporządzenia nakazują posiadanie orzeczenia lekarskiego przez pracownika, a nie osobę, która statusu pracownika nie posiada.

Nie zatrudnia on również żadnych pracowników na umowę o pracę. W konsekwencji brak jest więc podstaw do wymagania, aby w gabinecie dentystycznym znajdowały się:

  • ewidencja osób zatrudnionych w pracowni rentgenowskiej,
  • ewidencje dawek otrzymywanych przez pracowników,
  • ewidencje orzeczeń lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań do pracy pracowników na określonym stanowisku.

Z tych samych względów (praktyczny brak narażenia na promieniowanie, brak statusu zakładu radiologicznego gabinetu, brak pracowników - osób zatrudnionych na umowach o pracę) – nie ma podstaw, aby posiadać:

  • program szkoleń z zakresu ochrony radiologicznej,
  • aktualny zbiór przepisów prawnych dotyczących ochrony radiologicznej i zasad stosowania źródeł promieniowania jonizującego w medycynie.

Skarżący podkreślił, że gdyby gabinet stwarzał narażenie na promieniowanie i był gabinetem radiologicznym (a nie dentystycznym), to dopiero wówczas koniecznym byłoby posiadanie certyfikatu potwierdzającego zdanie egzaminu z zakresu ochrony radiologicznej pacjenta oraz dokumentacji systemu zarządzania jakością.

Dawka promieniowania taka jak podczas rejsu samolotem 

W ocenie skarżącego, ustawa Prawo atomowe, czy przepisy rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi oraz przepisy rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej - to przepisy, które powinny odnosić się do podmiotów, stosujących urządzenia radiologiczne (np. zakłady radioterapii), a nie do gabinetów dentystycznych, gdzie promieniowanie, występuje w ilościach zbliżonych do tzw. promieniowania tła.

Przy badaniu OPG pacjent otrzymuje 10 mikrosivertów czyli tyle co każdy pasażer samolotu - podczas jednej godziny lotu, a przy badaniu RTG (zdjęcia zębowe) dawka jest pięciokrotnie mniejsza.

GIS nieugięty w zaleceniach inspektorów 

Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję
GIS podkreślił, że organ I instancji, w wyniku kontroli stwierdził liczne uchybienia, które stanowią naruszenie przepisów z zakresu ochrony radiologicznej. Argumenty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, gdyż właściciel gabinetu jest pracownikiem w rozumieniu ustawy Prawo atomowe.

Inne argumenty mówiły m.in. o tym, że mający zezwolenie na uruchomienie pracowni RTG podmiot jest zobowiązany spełniać określone wymogi § 22 rozporządzenia ministra zdrowia z 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi.

Sprawę ocenił WSA w Warszawie. Kto miał rację?

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał: skarżący ma rację, że organa obu instancji nieprawidłowo uznały, iż gabinet dentystyczny jest pracownią rentgenowską - w rozumieniu przepisów rozporządzenia ministra zdrowia z 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi.

Przez "pracownię rentgenowską" należy rozumieć pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, przeznaczonych do wykonywania medycznych procedur radiologicznych z wykorzystaniem promieniowania rentgenowskiego, natomiast przez gabinet rentgenowski pomieszczenie pracowni rentgenowskiej, w którym zainstalowana jest na stałe co najmniej jedna lampa rentgenowska – § 1 pkt. 3 i 4 rozporządzenia. Medyczną procedurą radiologiczną jest opis czynności niezbędnych do przeprowadzenia badania lub zabiegu z wykorzystaniem promieniowania jonizującego w celu postawienia diagnozy bądź leczenia (art. 3 pkt. 13 Prawa atomowego).

Czym jest gabinet rentgenowski 

Gabinet rentgenowski jest częścią składową pracowni rentgenowskiej, a nie samodzielnym pomieszczeniem; nie może być zatem utożsamiany z "pracownią rentgenowską", nie może być tym bardziej utożsamiany z "medycznymi gabinetami stomatologicznymi wyposażonymi w aparaty rentgenowskie" - w rozumieniu § 11 ust. 2 pkt. 2 cyt. rozporządzenia. Skoro bowiem rozporządzenie wprowadza pojęcie medycznego gabinetu stomatologicznego, w którym jest aparat rentgenowski, zamiast używać terminu "pracownia rentgenowska" lub "gabinet rentgenowski", to świadczy to o tym, iż pojęcia te nie są tożsame. 

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie PWIS dokonał błędnej kwalifikacji prawnej podmiotu, w którym znajdował się stomatologiczny punktowy aparat rentgenowski model Kodak 2200 i aparat rentgenowski stomatologiczny do zdjęć pantomograficznych i cefalometrycznych model ORTHORALIX 9200 DDE CEPH.

Istotnym błędem GIS było nie tylko utrzymanie w mocy tak wadliwego orzeczenia organu I instancji, ale również brak należytej i wymaganej od organu władzy publicznej znajomości prawa, na podstawie którego orzeka.

Bezkrytyczne i bezrefleksyjne powielenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego twierdzeń organu I instancji i wskazanych przezeń podstaw prawnych świadczy o braku staranności w dokonanej ocenie kontrolowanej decyzji.

Sygn. akt VII SA/Wa 866/16

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
WSA   Sanepid   RTG w gabinecie dentystycznym  

POLECAMY W SERWISACH