PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Dentofobia wyssana z mlekiem matki?

ms
05-11-2021, 13:45
Dentofobia wyssana z mlekiem matki? Dentofobia pod lupą naukowców (fot. Shutterstock)
Problem strachu przed wizytą u dentysty jest udziałem (w mniejszym lub w większym stopniu) co trzeciego Polaka – wynika z ankiety przeprowadzonej przez naukowców z Białegostoku. Jak walczyć z przyczynami problemu?
  • 12 – 15 proc. pacjentów zmaga się z dentofobią, a 36 proc. odczuwa dość silny lęk przed wizytą u dentysty.

  • Co trzeci Polak nie chodzi nawet na wizyty kontrolne do dentysty, bo się boi.

  • Naukowcy wyliczyli, że minimalny czas, który dentysta powinien poświęcić na rozmowę z pacjentem, aby go uspokoić przed zabiegiem - to ok. 18 minut. 

Według ankiety przeprowadzonej przez Zespół Poradni Specjalistycznych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku aż 32,51 proc. osób nie chodzi na wizyty kontrolne, bo po prostu się boi. To ci najbardziej przerażeni tym co może ich spotkać w gabinecie stomatologicznym. Aż u 90 proc. Polaków rozpoznaje się natomiast strach przed wizytą u dentysty.

Jakie parametry istotne dla określenia stopnia dentofobii przebadano i co praktycznego wynika z tych badań, w leczeniu stomatologicznym, a także w procesie kształcenia lekarzy dentystów? W programie Eureka Jedynki Polskiego Radia opowiedziały dr. n. med. Agnieszka Pacyk, lekarz stomatolog, wykładowca Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, oraz Agnieszka Łykowska - Tarnowska, lekarz stomatolog, psycholog kliniczny.

W jaki sposób stomatolog może przeciwstawić się dentofobii

W badaniach dentofobii brano pod uwagę takie czynniki jak: dziedziczność lęku, cechy charakteru, podatność na sugestie, zdolności poznawcze.

Wyniki wspomnianej ankiety pokazały że prawie 33 proc. osób nie chodzi na wizyty kontrolne do dentysty. Zdecydowanie trudniej pracuje się z takim pacjentem, który jest tak spięty, że w każdej chwili może zareagować w sposób nieprzewidywalny.

Lekarz dentysta powinien pokazać, zaakcentować fakt, że pacjent jest dla niego najważniejszy, że jego komfort stanowi priorytet  podczas leczenia. Pacjent poczuje się wówczas należycie zaopiekowany.

Naukowcy wyliczyli, że minimalny czas, który powinno się poświęcić na rozmowę podczas wizyty wynosi ok. 18 minut. Te 18 minut to absolutne minimum, żeby później można było należycie wykonać zabieg. Dla efektu terapeutycznego ważne jest bowiem należyte przygotowanie leczonej osoby do zabiegu. Pacjent musi być spokojny, a takim będzie gdy zaufa lekarzowi.

Co wiedzą studenci stomatologii o pracy z pacjentem   

Profesjonalna wiedza w zakresie kontaktów z pacjentem jest przekazywana na uczelniach medycznych. Pamiętajmy, że 12 – 15 proc. pacjentów zmaga się z dentofobią, a 36 proc. odczuwa dość silny lęk przed wizytą u dentysty.

W toku studiów stomatologicznych liczą się nie tylko umiejętności twarde, czysto medyczne, ale także miękkie z zakresu psychologii i pedagogiki. Trzeba jednak mieć świadomość, że studenci w procesie edukacji bardzo mocno  skoncentrowani są na nauce określonych procedur medycznych.

Predyspozycje lekarza dentysty 

Nie są to proste zagadnienia. Podejście do pacjenta zależy od indywidualnych predyspozycji lekarza. Dla niektórych jest oczywiste, niejako naturalne, że trzeba zróżnicować sposób postępowania w zależności od osoby, która siedzi na fotelu stomatologicznym, inni muszą ciągle o tym pamiętać i uczyć się indywidualnego podejścia do pacjenta.

Wiedza psychologiczna jest bardzo ważnym instrumentem w kontaktach z leczonymi osobami, tym bardziej ważna gdy pacjent po prostu się boi. Naukowcy sprawdzili przyczyny tego lęku, wyznaczając źródła wewnętrzne i zewnętrzne, które tkwią w człowieku. Okazuje się, że wywoływać dentofobię mogą najłatwiej traumatyczne doświadczenia z wizyt u dentysty, szczególnie te z okresu dzieciństwa.

Negatywne sygnały wiążące się z wizytą u dentysty  

Jeśli pierwsza wizyta dziecka u dentysty związana była z bólem zęba, to można z dużym prawdopodobieństwem uznać, że jest to gotowa recepta na dentofobika. Poziom bólu, który towarzyszy lękowi, jest trudny do zaakceptowania przez dziecko. Jeżeli pierwszy kontakt dziecka to była procedura, która wiązała się z bólem - to można się spodziewać, że lęk będzie spotęgowany przy każdej następnej wizycie u stomatologa.

Niekoniecznie jednak paniczny strach przed dentystą musi wiązać się z faktycznym bólem. Obawa kreowana jest również wówczas, gdy rodzice straszą dziecko dentystą, mówiąc na przykład, że jak pociecha nie będzie myła zębów, to skończy się na bólu i konieczności odwiedzenia dentysty. Dziecko od razu kojarzy wizytę u stomatologa jako zdarzenie nieprzyjemne, zagrażające jego bezpieczeństwu. Relacje medialne, czy przekazy rodzinne pogłębiają ten stan. To błędne koło.

Jeżeli rodzice mówią – w dobrej wierze - nie bój się, nie będzie bolało albo bądź dzielny kiedy dostaniesz zastrzyk - to mózg dziecka słyszy: będzie bolało. To bardzo ważne żeby nie używać tego typu komunikatów, bo one z całą pewnością nastawiają dziecko negatywnie.

Pozytywne sygnały wiążące się z wizytą u dentysty  

Ważne jest to, aby pierwsze doświadczenia dziecka były doświadczeniami pozytywnymi, taką role pełnią wizyty adaptacyjne.

Dobrze byłoby, aby dziecko zakodowało sobie odpowiedni model zachowania oparty na  zaufaniu. Warto pamiętać o tym, że lęk modeluje bodźce bólowe. Im bardziej człowiek się boi, tym łatwiej narasta strach - co potwierdziły badania naukowe.

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
dentofobia   pacjent   badania naukowe   pacjent z bólem  

POLECAMY W SERWISACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.