Stomatologia: krakowskie osiągnięcia w technologii 3D

ms
05-05-2021, 11:54
Projekt badawczy nad wykorzystaniem technologii CAD CAM w zakresie projektowania i druku 3D do odbudowy kostnej fragmentów żuchwy i szczęki prowadzą eksperci z SE+ Studia Stomatologii Estetycznej. To szansa dla pacjentów, u których niemożliwe jest leczenie z wykorzystaniem tradycyjnych implantów.

Istnieje szansa, że w efekcie realizowanego programu badawczego zostanie opracowana metoda leczenia, która być może wdrożona będzie powszechnie w gabinetach stomatologicznych.

Nowe podejście do zagadnienia zakłada budowę tytanowego rusztowania (siatka), zaprojektowanego indywidualnie dla każdego pacjenta. Model ten następnie zostaje wydrukowane w technologii 3D. Dzięki temu odbudowywana kość zyskuje anatomiczny kształt.

Rozwiązanie to pozwala na odtworzenie struktur w trójwymiarowych zanikach, trudnych z perspektywy rekonstrukcji. Do tej pory w takich przypadkach rekonstrukcja była niemożliwa lub obarczona dużym ryzykiem niepowodzenia.

Leczenie zaniku kostnego w technologii 3D

Celem projektu badawczego jest opracowanie procedury postępowania z pacjentem cierpiącym na zanik kostny żuchwy lub szczęki. Procedury gotowej do wdrożenia w gabinetach stomatologicznych.

Zanik kostny szczęk i żuchwy to efekt wczesnej utraty zębów oraz braku wystarczająco wczesnej rekonstrukcji uzębienia z zastosowaniem implantów. W takiej sytuacji tkanka kostna nie jest fizjologicznie obciążana podczas żucia i ulega stopniowemu zanikowi. Sytuację niekiedy pogarsza też stosowanie ruchomych protez osiadających. Spoczywają one na podłożu kostnym, powodują ucisk, a z czasem jego zanik. Utrata kości pociąga za sobą dalsze konsekwencje, między innymi brak możliwości zastosowania implantów zębowych.

W sytuacji zaniku kostnego szczęk czy żuchwy zwykle nie ma wystarczającej ilości miejsca, aby wszczepić implanty zębowe, co z kolei dodatkowo przekłada się na pogłębianie zaniku kostnego. To błędne koło ma również wpływ na estetykę profilu twarzy pacjenta oraz zgryz. Może też mieć dalsze konsekwencje zdrowotne, takie jak schorzenia stawów skroniowo
- żuchwowych, których objawem jest ból np. podczas żucia.

Leczenie zaniku kostnego w technologii 3D składa się z kilku etapów. W pierwszej kolejności określana jest wielkość i kształt siatki tytanowej. Następnie, po zaprojektowaniu i wydrukowaniu jej z użyciem technologii CAD CAM, tak stworzona struktura jest umieszczana podczas procedury klinicznej rekonstrukcji kostnej w szczęce lub żuchwie pacjenta.

Odbudowa ubytków kostnych przy użyciu materiałów kościotwórczych

Kolejny krok to odbudowa ubytków kostnych przy użyciu materiałów kościotwórczych. Okres wgajania i odbudowy trwa od 4 do 6 miesięcy, w zależności od tego, jak rozległa będzie odbudowa.

Leczenie z zastosowaniem technologii CAD CAM jest mniej inwazyjne niż w przypadku tradycyjnej odbudowy kostnej. Umożliwia szybszą poprawę zdrowia pacjenta i – co bardzo ważne – może być zastosowane u osób z bardzo zaawansowanym zanikiem, u których do tej pory leczenie nie było możliwe.

Procedury z zastosowaniem technologii CAD CAM są mniej inwazyjne niż w przypadku zastosowania tradycyjnej odbudowy kostnej. Umożliwia szybszą poprawę zdrowia pacjenta - i co istotne - może być zastosowane u osób z bardzo zaawansowanym zanikiem kostnym, u których do tej pory leczenie było niemożliwe.

Rozpowszechnienie technologii 3D w odbudowie kości żuchwy i szczęki

Projekt jest realizowany przez dr. Radosława Witkowskiego, chirurga szczękowego, który współpracuje z SE+ Studiem Stomatologii Estetycznej w Krakowie.

– Odbudowa kostna elementów żuchwy i szczęki to przełom w chirurgii stomatologicznej. Do tej pory rozwiązanie to było stosowane już w ortopedii, jednak jest to nowość, jeśli chodzi o odbudowę elementów kości twarzy. Prace badawcze i rozwojowe, które prowadzimy, mają na celu rozpowszechnienie stosowania technologii 3D w odbudowie kości żuchwy i szczęki. Chcemy wypracować schematy leczenia, możliwe do zaimplementowania szeroko w gabinetach stomatologicznych – stwierdził dr Radosław Witkowski.

Do tej pory, dzięki realizacji projektu dr. Witkowskiego, wykonano uzupełnienia kostne żuchwy lub kości szczękowej w technologii CAD CAM u około 60 pacjentów.

W fazie badań laboratoryjnych projekt wspiera prof. Shahram Ghanaati z Uniwersytetu Medycznego im. W. Goethego we Frankfurcie. Zadanie jest finansowane ze środków unijnych w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Prace badawcze rozpoczęły się w 2018 r. i potrwają do końca 2021 r.

– W SE+ Studiu Stomatologii Estetycznej specjalizujemy się w stosowaniu nowoczesnych implantów. Dlatego nieustannie wspieramy i poszukujemy nowych rozwiązań, które umożliwiłyby szybszą poprawę zdrowia pacjentów dzięki zastosowanym innowacjom medycznym – również w procesie trójwymiarowej regeneracji kostnej oraz osteointegracji implantów tytanowych w regenerowanej kości – komentuje dr n. med. Barbara Książkiewicz, kierownik kliniczny i naukowy w SE+ Studiu Stomatologii Estetycznej, specjalistka stomatologii ogólnej i protetyki stomatologicznej.

Współtwórcy o zasadach leczenia zaniku kostnego przy użyciu technologii 3D  

Leczenie zaniku kostnego przy użyciu technologii 3D składa się z kilku etapów. W pierwszej kolejności określa się wirtualnie na ekranie monitora rozległość zaniku kostnego oraz kształt i zasięg projektowanej siatki tytanowej. Powinna ona być wymodelowana w taki sposób, aby odtworzyć anatomiczny kształt zanikłej kości, którą przy jej użyciu będziemy rekonstruować.

Precyzja z jaką jesteśmy w stanie odbudować ludzką tkankę możliwa jest dzięki zastosowaniu technologii CAD CAM oraz nowoczesnych metod obrazowania/diagnostyki CBCT.

Następnie po zaprojektowaniu i wydrukowaniu siatki ze stopów tytanu jesteśmy gotowi do kolejnego etapu czyli części klinicznej, który przenosi złożony proces rekonstrukcji  z nowoczesnego laboratorium CAD CAM do kliniki implantologicznej. Podczas tej części wykonywany jest zabieg, polegający na umieszczeniu siatki, nadającej kształt odbudowie kostnej wraz z materiałem kościotwórczym w szczęce lub żuchwie pacjenta celem precyzyjnej odbudowy zanikłej kości.

Okres wgajania i odbudowy potrwa od 4-6 miesięcy w zależności od jej rozległości.