Mleczak sprzed kilku dekad z potencjałem badawczym

en
25-05-2021, 14:17
Zęby mleczne sprzed kilku dekad mogą kryć tajemnicę przyczyn demencji w późnym wieku.

Historia badania mleczaków, które przypieczętowało losy zimnej wojny

W połowie XX wieku na terenie Stanów Zjednoczonych prowadzono  intensywne naziemnych próby  broni jądrowej w ramach zimnej wojny.  Projekt badawczy Baby Tooth Survey  zainicjowany w 1958 r. przez Komitet ds.Informacji Nuklearnej Greater St. Louis we współpracy z Saint Louis University i Washington University School of Dental Medicine miał ujawnić  skutki opadu jądrowego  poprzez analizowanie poziomów  pierwiastków    radioaktywnych (głównie strontu-90),  które  zostały  wchłonięte  przez zęby mleczne  małych dzieci.

 Ostatecznie w ramach projektu do 1970 r. zebrano ponad 320 tys. mleczaków. Wykazano, że poziom strontu -90 u dzieci stale wzrastał, okazało się że u dzieci urodzonych w latach pięćdziesiątych XX-go wieku jest on niższy (nawet 50-krotnie), niż u tych  urodzonych w 1963 r. Odkrycie to pomogło przekonać prezydenta USA Johna F.Kennedy'ego do podpisania Traktatu o częściowym zakazie prób jądrowych z Wielką Brytanią i Związkiem Radzieckim, który zakończył naziemne testy broni jądrowej,  które uwalniały do atmosfery duże ilości promieniotwórczego materiału.

Zapowiedź choroby neurodegeneracyjnej w mlecznych zębach

W obecnie prowadzonym badaniu te same mleczaki mogą posłużyć do badania procesów demencji. Istnieją dowody uzyskane z prac prowadzonych na modelach zwierzęcych, że ekspozycja na promieniowanie jonizujące we wczesnym wieku może oddziaływać na zdrowie w późniejszym wieku.

 Jednak w przypadku ludzi ten związek przyczynowo-skutkowy jest niezwykle trudny z powodu problemów z uzyskaniem informacji na temat ekspozycji organizmu na szkodliwe czynniki przed 60-70 laty. Tymczasem zachowane mleczaki są idealnym źródłem danych, wyjaśnia autor pracy  dr Marc Weisskopf z Uniwersytetu Harvarda T.H. Chan School of Public Health.

Zęby z przeszłością

Blisko 100 tys. mlecznych zębów, które pozostały po badaniu Baby Tooth Survey, znaleziono na Uniwersytecie Waszyngtońskim w St. Louis w 2001 r. Odkrycie zębów, a także kart informacyjnych dawców  było wielkim zaskoczeniem. Badanie na obecność strontu-90  wymagało miażdżenia mleczaków na proszek, sądzono więc, że cały zbiór uległ zniszczeniu w trakcie projektu. Stąd odkrycie partii mleczaków było dużym zaskoczeniem.

Około 80 proc. zębów pochodzi od ludzi urodzonych w okolicach St. Louis. Reszta zaś pochodzi od osób pochodzących z każdego z 50 stanów USA oraz 45 innych krajów.

Obecnie zaplanowany projekt badawczy ma na celu wykrycie, w jaki sposób narażenie na niebezpieczne substancje, takie jak rozpuszczalniki przemysłowe i metale ciężkie, w tym ołów, rtęć i arsen, wpływa pogarszanie się funkcji poznawczych w miarę starzenia. 

- Prace na zwierzętach nad ekspozycją na ołów we wczesnym okresie życia, wskazują że może ona powodować patologię podobną do choroby Alzheimera w późnym wieku - powiedział dr Weisskopf.

 Dawcy zlokalizowani

By badania miało wartość należało odszukać dawców mleczaków, co się udało wobec jednego tysiąca osób. - Większość osób jest bardzo podekscytowana ponownym udziałem w programie badawczym.  

Na początku uczestnicy zostaną poproszeni o wypełnienie kwestionariusza internetowego na temat wielu aspektów ich życia i wykonanie testów poznawczych online.

- Mamy nadzieję, że będziemy się z nimi kontaktować co kilka lat i nadal monitorować wszystkie aspekty ich zdrowia - wyjaśnia  Weisskopf.

Możliwości wykorzystania zębów są ogromne  - mogą przysłużyć się w pracach z  genetyki, stomatologii, antropologii i nie tylko.