Czynniki ryzyka ekstrakcji po leczeniu kanałowym

en
16-02-2021, 12:11
Naukowcy publikują informacje na temat czynników ryzyka utraty zębów przeleczonych endodontycznie.

Naturalne zęby mogą służyć pacjentom całe życie, dzięki postępom opieki stomatologicznej. To efekt nie tylko skuteczniejszej walki z chorobami jamy ustnej, ale także rozwoju leczenia zachowawczego, jak na przykład leczenia kanałowego zębów. Zapobiegając lub eliminując infekcje kanałów zęba, zabieg endodontyczny ma uchronić ząb przed ekstrakcją. Przeleczone kanałowo zęby w 74-94 proc. udaje się zachować od 2-10 lat (wg badań w Wielkiej Brytanii z 2008 r., dane literaturowe z okresu 1993- 2007 opublikowane w 2010 r. i badań w Niemczech z 2015 r.) 

Uważa się, że trwałość zęba po zabiegu endodontycznym zależy zarówno od typu wypełnienia jak i rodzaju samego zęba. Ponadto takie czynniki jak płeć, wiek, a nawet dochód oraz wykształcenie pacjenta także grają niebagatelną rolę w skuteczności działań lekarza endodonty.

Tradycyjnie badania kliniczne nad wynikami procedur endodontycznych koncentrowały się głównie na skuteczności w zachowaniu lub przywróceniu zdrowych tkanek okołowierzchołkowych zęba. Jednak w ciągu ostatnich 20 lat coraz większą wagę zaczęto przywiązywać do trwałości zębów. Zmiana ta wynika m.in. z pojawienia się pojedynczych implantów jako potencjalnej alternatywy dla leczenia kanałowego.

Skoro często istnieje wybór leczenia - albo zachowanie naturalnego zęba poprzez leczenie kanałowe, albo poddanie się ekstrakcji i zastąpienie go implantem - tym bardziej potrzebne są dane naukowe na temat czynników ryzyka utraty zębów przeleczonych endodontycznie. Chodzi o solidne podstawy do diagnozy który z zębów ma tzw. wysokie ryzyko ekstrakcji.

Endodonci z University of Gothenburg przeanalizowali dane ze Szwedzkiej Agencji Ubezpieczeń Społecznych, z 2009 r., tych  pacjentów, którzy przeszli zabiegi leczenia kanałowego i usuwania zębów. Pozyskano także dane demograficzne osób zarejestrowanych z leczeniem endodontycznym, takie jak płeć, wiek, kraj urodzenia, dochód,  poziom wykształcenia oraz stan cywilny.

Zarejestrowano 216 764 osób z co najmniej jednym wypełnieniem korzeniowym. Po 5 latach 9,3 proc. przeleczonych endodontycznie zębów zostało usuniętych.  Wysoki współczynnik ryzyka ekstrakcji związany był z niewłaściwym doborem uzupełnienia kompozytowego.

Znaczenie w utrzymaniu zdrowia okołowierzchołkowego zęba ma również typ korony jako bariery przeciwko nieszczelnościom ułatwiającym infekcję. Wyniki sugerują, że lekarze dentyści planujący takie leczenie powinni wziąć pod uwagę – poza rodzajem wypełnienia – także wiek pacjenta i grupę zębów, która ma być poddana leczeniu kanałowemu. Na przykład jeśli zabieg przeprowadzany jest w trzonowcu starszej osoby - dentysta szczególnie starannie powinien rozważyć dobór materiału wypełnienia.

Potrzebne są badania  dotyczące konkretnych sytuacji klinicznych i skuteczności różnych materiałów, podkreślają autorzy pracy. 

Więcej: Journal of Dental Research