Co żyje na szczoteczce do zębów pacjenta

en
10-02-2021, 12:19
Im lepsza higiena jamy ustnej, tym czystsza szczoteczka. Naukowcy ustalili, że skład bakterii na szczoteczce do zębów zależy od zdrowia ogólnego i poziomu higieny jamy ustnej jej użytkownika.

Głównym źródłem mikrobów zasiedlających domowy ekosystem jesteśmy my sami. W ciągu godziny każdy człowiek gubi ok. 1,5 mln komórek naskórka, a wraz z nimi blisko 15 mln bakterii. Kiedy się przeprowadzamy, nasze nowe lokum zaczyna wyglądać – pod względem mikrobiologicznym – jak stare w niespełna dzień. Nie przypadkiem więc, mikrobiolodzy uważają, że bakterie, które zostawiamy w pomieszczeniach, mogą być wykorzystane jako narzędzie dochodzeniowe w kryminalistyce.

Jednak niewiele naukowych prac powstało na temat domowego mikrobiomu, szczególnie na temat przemian jakie zachodzą w zbiorowisku drobnoustrojów pochodzenia ludzkiego po ich przeniesieniu na jakąś powierzchnię.

Bakterie na szczoteczce dowodem na niemycie zębów
Naukowcy z National Human Genome Research Institute wybrali szczoteczki do zębów jako model do prowadzenia badań. Na potrzeby projektu zgromadzono 34 używane szczoteczki do zębów, które należały do 34 dorosłych osób w wieku do 65 lat. Uczestnicy podali także informacje dotyczące, na przykład zwyczajów higienicznych i swojej diety.

 Do tej pory wiadomo było, że używane szczoteczki do zębów zawierają mieszaninę bakterii pochodzenia ludzkiego i środowiskowego, takich jak Streptococcus, Staphylococcus, Lactobacillus, Klebsiella, oraz Enterococcus. Na to czy bakterie mogą skolonizować włosie szczoteczki wpływają  m.in zwyczaje użytkownika, czy szczoteczka jest regularnie spłukiwana wodą, na ile oddziałują na nią wahania temperatury, na jakiej powierzchni jest przechowywana.

Produkty higieny jamy ustnej, zawierające substancje przeciwbakteryjne, wpływają na liczebność bakterii na włosiu szczoteczki, jednak czynniki oddziałujące na mikrobiom szczoteczki do zębów są nadal słabo poznane.

Naukowcy przebadali DNA wyekstrahowane z włosia szczoteczek. Okazało się, że w ponad 75 proc. próbek dominuje osiem gatunków często obecnych w mikrobiomie jamy ustnej - były to Streptococcus, Rothia i  Veillonella. Ponadto w dużej części próbek występowały także bakterie, które dostały się na włosie z otoczenia - takie jak Klebsiella oxytoca i Stenotrophomonas maltophilia.
Inne gatunki pochodzenia ludzkiego, które udało się zidentyfikować, to Actinomyces, Corynebacterium oraz Prevotella. Wiele z tych szczepów można znaleźć w różnych rejonach ciała, chociaż najczęściej występują one w mikrobiomie jamy ustnej.

Podsumowując, większość drobnoustrojów, znajdujących się na włosiu szczoteczek do zębów, pochodziła z jamy ustnej użytkowników, a nie z ich układu pokarmowego. Naukowcy nie stwierdzili na nich  bakterii żyjących na kurzu lub bakterii z aerozolu powstającego podczas spłukiwania sedesu (nie przykrytego deską toaletową).

Ponadto im lepsza higiena jamy ustnej, regularne nitkowanie i używanie płynu do płukania ust, tym na szczoteczce  mniejsza różnorodność drobnoustrojów. Zatem skład mikrobiomu szczoteczki do zębów zależy od zdrowia, poziomu  higieny jamy ustnej i różnego typu zmiennych czynników  środowiskowych - podkreślają autorzy pracy.

Domowy mikrokosmos
Samo środowisko domowe jest także ciekawym tematem do badań. Prawdziwa mikrobiologiczna dżungla kłębi się na okapach kuchennych, na uszczelkach lodówki i zamrażarki oraz na podłodze (szczególnie bogate w bakterie są miejsca przed zlewem, kuchenką i lodówką). Głównie dlatego, że te miejsca są rzadko myte. Najuboższe w mikroby są metalowe powierzchnie – zlew i jego okolice oraz kran.

Badania ośmiu gospodarstw domowych w Stanach Zjednoczonych zidentyfikowały blisko 22 tys. jednostek taksonomicznych mikrobów. Niektóre z nich mogą być szkodliwe, na przykład występujące w wodzie bakterie z rodzaju Mycobacterium, mogą powodować infekcje u ludzi o osłabionym układzie odpornościowym. Z tym że w strumieniu wody spod prysznica jest ich do 100 razy więcej niż w wodzie z kranu.

Specyficznym środowiskiem jest zmywarka - na gumowych uszczelkach świetnie się rozwijają drożdże z rodzaju Exophiala  – odporne na gorąco, wysokie stężenie soli, agresywne detergenty, wodę o kwaśnym i zasadowym odczynie. E. dermatitidis może atakować płuca u pacjentów z mukowiscydozą.

Więcej: Microbiome