Dentysta do walki z COVID-19?!

ms
03-12-2020, 07:54
W okresie stanu epidemii lekarz dentysta będzie mógł udzielać świadczeń zdrowotnych, zastrzeżonych dotychczas dla lekarzy (nowy art. 2 ust. 2b ustawy z 05.12.1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty) - także za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności (nowe brzmienie art. 2 ust. 4 ww. ustawy o zawodach lekarza). Zmiany te recenzuje adwokat Karol Kolankiewicz.

Upoważnienie lekarza dentysty do udzielania świadczeń zdrowotnych, zastrzeżonych dotychczas dla lekarzy wynika z nowego brzmienia art. 2 ust.2b i art. 2 ust. 4 ustawy z 27 listopada 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii kadr medycznych (ustawa skierowana do prac w Senacie - druk senacki nr 279).  

Sejm najwidoczniej „nie zauważył” że zawód lekarza dentysty jest zawodem odrębnym w stosunku do zawodu lekarza. Stąd też w dotychczasowych przepisach mamy rozróżnienie w zakresie działań stricte medycznych:
- sfera działalność lekarza: udzielanie świadczeń zdrowotnych, w tym badanie stanu zdrowia, rozpoznawanie chorób i zapobieganie im, leczenie i rehabilitacji chorych, udzielanie porad lekarskich, wydawanie opinii i orzeczeń lekarskich (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty);  
- sfery działalności lekarza dentysty: udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie chorób zębów, jamy ustnej, części twarzowej czaszki oraz okolic przyległych (art. 2 ust. 2 ustawy z 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty).   

Oczywiście będą nieliczne zakresy działalności dla obu zawodów choćby częściowo się pokrywające (np. chirurgia szczękowo-twarzowa, która występuje zarówno jako specjalizacja lekarska, jak i lekarza dentysty).

Sejm nie wziął pod uwagę podstawowej kwestii jak istotne różnice w programie kształcenia w obu tych zawodach. Wprowadzenie powyższej propozycji w życie mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której lekarz dentysta musiałby zająć się:
- udzielaniem świadczeń zdrowotnych, wykraczających poza posiadane kwalifikacje, czy umiejętności, np. pacjentom w ramach oddziałów pediatrycznych, onkologicznych czy kardiologicznych wyznaczonych do walki z COVID-19,
- rehabilitacją pacjentów po przebytym zachorowaniu na COVID-19,
- wydawaniem orzeczeń lekarskich do celów przewidzianych w Kodeksie pracy,
- przeprowadzaniem badań lekarskich osoby zatrzymanej,
- stwierdzaniem zgonu pacjenta.

Sejm nie „zauważył” oczywistości, że żaden lekarz czy lekarz dentysta nie jest w stanie posiadać umiejętności w każdym zakresie medycyny.

Zważyć trzeba, że każdy lekarz i każdy lekarz dentysta ma obowiązek wykonywać swój zawód także zgodnie z zasadami etyki zawodu (art. 4 ww. ustawy o zawodach lekarza). Oznacza to obowiązek respektowania art. 10 KEL, który jednoznacznie stanowi, że lekarz nie powinien wykraczać poza swoje umiejętności zawodowe przy wykonywaniu czynności diagnostycznych, zapobiegawczych, leczniczych i orzeczniczych (oczywiście z wyjątkiem nagłych wypadków i ciężkich zachorowań, gdy zwłoka może zagrażać zdrowiu lub życiu chorego).

Wprowadzenia tego przepisu nie można uzasadniać stanem epidemii i brakiem kadry medycznej. W przyszłości doprowadzić to może do wydawania skierowań lekarzom dentystom do walki z epidemią - w konsekwencji do realnego ryzyka odpowiedzialności karnej, cywilnej czy zawodowej ponoszonej przez lekarzy dentystów za wykonywanie czynności lekarskich, do których mogą nie są przygotowani zarówno w ramach odbytego kształcenia, jak i w ramach posiadanego doświadczenia zawodowego.

Konieczne jest co najmniej  dookreślenie, że ewentualne udzielanie świadczeń przez lekarza dentystę – w czasie epidemii - dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy zachodzi konieczność natychmiastowego udzielenia pomocy, tzn. gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia.

***

Adwokat Karol Kolankiewicz jest członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; współzałożyciel Instytutu – Specjaliści Prawa Ochrony Zdrowia; od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; świadczy także usługi doradztwa prawnego dla podmiotów leczniczych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych.