Afty - nawracający problem

en
22-11-2020, 10:00
Mimo że afty są częstym problemem,  przyczyny ich występowania, nie sa do końca poznane. Często pojawiają się wraz miejscowymi urazami, będącymi skutkiem na przykład  wady zgryzu, źle wykonanych zabiegów protetycznych lub ubytków w uzębieniu.

Przyczyny aft (czyli aftowego zapalenia jamy ustnej) bywają  prozaiczne - przygryzienie błony śluzowej policzków, jej uszkodzenie podczas mycia zębów czy nieprawidłowo przeprowadzonego zabiegu stomatologicznego. 

Pojawienie się aft poprzedzają symptomy, takie jak lekkie swędzenie, mrowienie i pieczenie w jamie ustnej. Po 24-48 godzinach uwidacznia się nadżerka. 

Niestety jest to dolegliwość nawracająca, która potrafi pojawiać się nawet kilka razy w roku. Według różnych badań dotyka ona co piątą osobę. Okazuje się, że u tych u których afty nie pojawiły się przed 30. rokiem życia w mniejszym stopniu narażeni są na tę dolegliwość. Tylko 20 proc. przypadków występuje po ukończeniu tego wieku. Jednoznacznie nie stwierdzono co sprawia, że afty powstają i czy ma to związek z uwarunkowaniami genetycznymi.

Trzy kliniczne odmiany

Najczęściej. bo u 85 proc. pacjentów z aftozą nawrotową, pojawiają się małe nie przekraczające 1 cm nadżerki - tzw afty Mikulicza. Miejsca ich występowania - wargi, podniebie miękkie, policzki, język i obszar podjęzykowy. Goją się dość szybko i nie pozostawiają blizn. 

Cięższa postać aft nawracających to afty Suttona. Diagnozuje się je u około 10-15 proc. pacjentów zmagających się z tym problemem. Ich wielkość osiąga zwykle 1-3 cm, przy czym ilość zmian, które pojawiają się w jamie ustnej w tym samym czasie, nie przekracza zazwyczaj pięciu. Są jednak głębsze i wywołują większy ból niż afty małe. Czas gojenia nawet do 4 tygodni.  Mogą występować także na podniebieniu twardym, dziąsłach i grzbietowej powierzchni języka. Bardzo często towarzyszą im inne dolegliwości - stany podgorączkowe czy ogólne osłabienie organizmu. Ze względu na rozmiar utrudniają również mówienie i jedzenie, mogą zostawić blizny.

Najrzadziej występują afty opryszczkopodobne  mają postać rozlanych zmian (20-50 pęcherzyków) które zmieniają się w nadżerki. Choć przypominają opryszczkę, nie wywołują ich wirusy HSV.

Skutecznego leczenia brak

Afty pojawiają się u pacjentów z zaburzeniami odporności, alergiami, niedoborami składników odżywczych czy podczas przechodzenia jakiejś infekcji. Jeśli afty są małe, a ich nawroty rzadkie, zazwyczaj stosuje się jedynie preparaty, mające na celu m.in. łagodzenie bólu. 

Pomocne mogą być także farmaceutyki działające osłonowo - pokrywają objętą stanem zapalnym śluzówkę, dzięki czemu ochraniają ją, łagodzą przykre objawy oraz przyspieszają proces gojenia.

Afty wszystkich rodzajów zwykle znikają samoczynnie.