Jak dentysta ma skutecznie walczyć z SARS-CoV-2

en
27-10-2020, 09:32
Gabinety stomatologiczne spełniają wiele wymogów higieny i bezpieczeństwa stawianych przez stacje sanitarno-epidemiczne, jednak w ostatnich latach rośnie ryzyko pojawienia się nieznanych do tej pory patogenów mogących wywoływać epidemie. Stąd uzasadniona coraz bardziej potrzeba bycia w pełni przygotowanym na nowe zagrożenia i korzystania z różnych sposobów walki z zagrożeniem.

Od skutecznej dezynfekcji i sterylizacji (czyli usunięcia organicznych i nieorganicznych substancji z powierzchni instrumentów medycznych i powierzchni w gabinecie stomatologicznym) zależy bezpieczeństwo i pracowników gabinetu stomatologicznego i ich pacjentów. W tym celu dentysta ma całą baterię środków od alkoholu, formaldehydu, chloru po nadtlenek wodoru i fenol. Wybór substancji dezynfekujące powinien być dostosowany do celu oraz sposobu rozprowadzania. - Właściwe użycie poprawia skuteczność procedur odkażania i znacznie obniża ryzyko zakażenia pracowników gabinetu medycznego i ich pacjentów, zaś błędy w tej dziedzinie popełniane zwiększają liczbę przypadków zakażeń i zachorowań, podkreślają naukowcy z Katedry i Zakładu Chirurgii Stomatologicznej UM we Wrocławiu, w opracowaniu opublikowanym przez Journal of Stomatology.

Wirus SARS-CoV-2 powodujący COVID-19 zmienił całą stomatologię. Z powodu epidemii COVID-19 niemal wszystkie gabinety stomatologiczne zostały zamknięte, zaś w późniejszym okresie niektóre z nich świadczyły przyjmowały jedynie pacjentów pilnie wymagających opieki stomatologicznej.

Cała stomatologia i przemysł związany z tą dziedziną medycyny przeżywa kryzys na całym świecie, zmienił się poziom zabezpieczeń i środków ochrony indywidualnej niezbędnych, by bezpiecznie leczyć.

Autorzy pracy  prof. dr hab. n. med. Marzena Dominiak, dr n. med.Kinga Grzech-Leśniak i dr n. med. Jacek Matys przypominają znaczenie dezynfekcji powierzchni oraz powietrza w gabinecie stomatologicznym.

W okresie pandemii  COVID-19 wielu producentów oferuje różnego typu produkty do dezynfekcji, jednak nie wszystkie są odpowiednio skuteczne w eliminowaniu wirusa. Autorzy  opracowania zestawili plusy i minusy różnych sposobów dezynfekcji.

 Ozonatory
generują ozon mający silne działanie odkażające, usuwa bakterie, wirusy, grzyby i ich zarodniki, jednak mają wady: ryzyko uszkodzenia medycznego sprzętu, uszczelek i plastikowych komponentów, czasochłonna procedura (nawet do 5 godzin) oraz czas potrzebny między zakończeniem zabiegu dezynfekcji a uruchomieniem gabinetu (2 godziny). Niezwykle ważne jest by odpowiednio dobrać dawkę ozonu do rozmiarów pomieszczenia, co pozwala uniknąć uszkodzeń sprzętów.

Urządzenia do fumigacji
Zalety: zabieg odkażania trwa krótko (średnio 10 min.), potrzebne potem krótkotrwałe wietrzenie pomieszczeń (ok. pół godziny), skuteczne, bezpieczne dla sprzętu medycznego i urządzeń elektrycznych.
Wady: nadtlenek wodoru jest trudno dostępny w okresie pandemii COVID-19,  personel musi opuścić omieszczenie w czasie odkażania, 

Lampy bakteriobójcze UV
Zalety: łatwość stosowania
Wady: nie eliminują zarodników grzybów, alergenów i roztoczy, aby z pomieszczenia pozbyć się bakterii lampa musi pracować przez kilka godzin, efekty dezynfekcji powierzchni uzyskuje się dopiero po 8 h działania urządzenia, nie można przebywać w gabinecie podczas, gdy lampa jest włączona.

Systemy filtrowania powietrza

Tradycyjne filtrowanie korzyści: może działać nieprzerwanie, oddziela cząsteczki o średnicy przekraczającej 0,3 µm.
Wady: kolonizacja powierzchni filtrującej stanowi problem, ponieważ filtrowanie odbywa się na zasadzie mechanicznej, bakterie i grzyby nie są zabijane, ponadto filtry stanowią miejsce korzystne dla wzrostu bakterii gdyż z czasem jest bogate w kurz i inne organiczne cząsteczki, zatem stanowią wtórne źródło mikroorganizmów,  filtry HEPA nie eliminują wirusów.
Elektrostatyczne filtrowanie korzyści: zdolność do wychwytywania niewielkich cząsteczek z powietrza 
Wady: odfiltrowywanie bakterii i drobin pyłku kwiatowego stanowi problem, z czasem masa większych cząsteczek wspomagana ruchem powietrza obniża skuteczność filtrowania (przyciąganie pola elektrycznego) i zanieczyszczenia zaczynają się gromadzić na powierzchniach o przeciwnym ładunku, na przykład skórzanych.
Jonizatory - technologia dobra tylko do małych zamkniętych pomieszczeń - np kabin samochodowych, łazienek, etc.
Lampy sterylizacyjne (UVGI) - promieniowanie elektromagnetyczne niszczy zdolność mikroorganizmów do  namnażania. Dla takiego efekty wymagany jest dłuższy okres działania. Z badań wynika, że skuteczność zmniejsza się wraz z wilgotnością w pomieszczeniu (gdy > 60 proc.), są potencjalnie karcenogenne dla ludzi
Niskotemperaturowa plazma
Zalety: silne właściwości bakterio-, wiruso- i grzybobójcze, skutecznie dezaktywuje każdy materiał genetyczny, niezależnie od wielkości cząsteczki i wirulencji, nie wymaga stosowania filtrów,  katalizatorów, ani substancji dezynfekujących, można przebywać w pomieszczeniu w trakcie oczyszczania powietrza, cichy tryb pracy
Wady: niektóre pracują bardzo głośno ( generują hałas na poziomie powyżej 60 db), nie dezynfekuje powierzchni.

 

Więcej: Journal of Stomatology