PARTNERZY PORTALU
partner portalu partner portalu

Przychodzi anorektyczka do dentysty

Ewa Nieckuła
11-01-2018, 08:34
Przychodzi anorektyczka do dentysty Obraz kliniczny erozji u pacjentki z bulimią (fot. Elżbieta Paszyńska)
Zaawansowana erozja, utrata szkliwa, przebarwienia zębów, nadżerki i owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej - to objawy, które powinny ostrzegać dentystę, że pacjent przed nim ma  zaburzenia odżywiania. Ich leczenie to wieloletni proces. Dentysta, poza opieką stomatologiczną, może także wspierać działania psychiatry. Pacjent z zaburzeniami odżywiania to pacjent wyjątkowy i wymagający wiedzy psychologicznej.

Ewa Nieckuła infoDENT24.pl: Czy rozpoznanie objawów anoreksji i bulimii jest trudne dla dentysty?
dr. hab. Elżbieta Paszyńska, kierownik Zakładu Stomatologii Zintegrowanej, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu: Każdy dentysta powinien umieć rozpoznać erozję - utratę tkanki zębowej. To sygnał ostrzegawczy, że dzieje się coś złego. Przyczyny powinny być wyjaśnione w trakcie wywiadu zbieranego przez lekarza. Niezwykle liczy się tu wyczucie sytuacji i takt. Często na zaburzenia odżywiania cierpią nastolatki lub młode dorosłe kobiety (mężczyzn bardzo rzadko ten problem dotyka). Wywiad często wymaga stawiania bardzo osobistych pytań, stąd tak duże znaczenie mają umiejętności komunikacji z pacjentem będącym pod wpływem stresu, często ze stanami lękowymi. Bo to powinien być dialog.

Czy sygnałem ostrzegawczym jest tylko erozja?
To mogą być również zmiany na błonie śluzowej – pourazowe, spowodowane drażnieniem chemicznym lub mechanicznym o typie nadżerek, otarć, wybroczyn lub owrzodzeń albo wynikające z niedoboru mikro i makro elementów w przypadku anoreksji. Ponadto stan skóry w okolicach warg, ich przesuszenie, pękanie, zapalenie kątowe warg towarzyszące zmniejszonemu wydzielaniu śliny. Należy też przede wszystkim zwrócić uwagę na ogólny wygląd pacjenta.

Jakie są dalsze medyczne konsekwencje zaburzeń odżywiania z punktu widzenia stomatologa?
Jeśli zaburzenia odżywiania nie są leczone i wymioty nie są opanowane, to utrata tkanek twardych staje się coraz większym problemem. Pojawia się nadwrażliwość bodźcowa, dyskomfort podczas jedzenia i picia, podczas najprostszych zabiegów stomatologicznych i higienizacyjnych. Ale to dopiero początek zmian, z czasem erozja jest na tyle duża, że zmienia się zarys koron zębów przednich i tylnych, niestety poprzez utratę szkliwa zęby stają się cieńsze, krawędzie brzeżne bardziej transparentne, pojawiają się przebarwienia na powierzchni. Gdy wskutek erozji zabraknie szkliwa i destrukcja zaczyna dochodzić do zębiny, to te zmiany bardzo szybko postępują. Wypełnienia, niezależnie od materiału, z którego są wykonane, również ulegają degradacji, stają się nieszczelne czyli pojawia się nieszczelność brzeżna, przebarwienia i dochodzi do zmniejszenie ich masy. Zmiany w estetyce są na tyle duże, że sama pacjentka zaczyna je już zauważać.

Czy gdy pojawia się silna nadwrażliwość i przebarwienia zębów osoby cierpiące na zaburzenia odżywiania szukają pomocy dentysty? Jak można im pomóc?
Odczuwanie bólu przy każdym bodźcu to sygnał, że pacjentka wymaga intensywnego leczenia. Dentysta może w tym procesie silnym wsparciem. Przede wszystkim może udzielić porady jak postępować, gdy pojawią się intensywne wymioty. Co zrobić, by osłabić wpływ drastycznie niskiego pH w jamie ustnej. Dentysta powinien przeanalizować środki do higieny jamy ustnej, które pacjentka stosuje i upewnić się, czy szczoteczka nie jest za twarda, czy pasta do zębów nie zawiera zbyt dużo składników ściernych, które dodatkowo niszczą i tak już „miękkie” szkliwo. Ważne jest też położenie nacisku na to jak powinna wyglądać technika szczotkowania, można doradzić żucie gumy przez kilkanaście minut po wymiotach, gdyż naturalna neutralizacja przez ślinę także się liczy. Można tez stosować zabiegi remineralizacyjne – do wyboru jest sporo różnych preparatów - na bazie fluorków, wapnia i fosforanów, albo nowe środki z nanohydroksyapatytami. Takie podejście pacjent zwykle docenia, czuje się otoczony opieką.

dr. hab. Agnieszka Słopień, kierownik Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Uniwersytet Medyczny w Poznaniu: Podstawowe leczenie prowadzi psychiatra oraz psycholog i to oni decydują jaka forma terapii powinna być w danym przypadku zastosowana. Czy ma to być psychoterapia indywidualna, rodzinna, grupowa, czy należy również włączyć i na jak długo farmakoterapię. Natomiast lekarz stomatolog może być tym, który jako pierwszy zauważy pewne objawy i z pewnością może mobilizować do leczenia. Niestety nie wszyscy pacjenci z zaburzeniami odżywiania mają poczucie choroby i dlatego często odmawiają leczenia.

A jaka jest szansa na ich wyleczenie?
Jest wiele czynników, które mogą na to wpłynąć. Jednym z nich jest czas trwania objawów, , Jeżeli trwają one ponad rok to leczenie jest trudniejsze niż gdy utrzymują się dopiero od kilku miesięcy. Leczenie musi być kompleksowe, a to oznacza, że w proces włączeni są psychiatra, psycholog, a także cała rodzina. Terapia często trwa kilka lat i efekty są różne. Tylko 40 proc. pacjentek z anoreksją, czyli jadłowstrętem psychicznym uzyskuje pełną poprawę, a to oznacza, że zmienia się nie tylko masa ciała, ale także sposób myślenia pacjenta. Najczęściej mimo zewnętrznej poprawy, utrzymuje się myślenie typowe dla pacjentów z tym zaburzeniem. Nieco lepsze rokowania mają osoby z bulimią, tu na całkowite wyleczenie ma szansę około 50-60 proc. pacjentek.

Wróćmy do roli dentysty w procesie terapeutycznym, to chyba dla niego spore wyzwanie, bo czy też w jakimś stopniu ma być psychologiem?
Nie powinien moralizować, krytykować, ganić, jedynie uczyć. Dawać instrukcje, jak pacjent może sobie pomóc. Powinien pytać o trudności i o ich przyczyny. Jeśli jest pierwszym lekarzem, który problem zauważa, może powołać się na swoje doświadczenie, które każe mu zmiany w jamie ustnej kojarzyć z zaburzeniami odżywiania. Rolą dentysty będzie zmniejszenie dolegliwości w jamie ustnej, uświadomienie pacjentowi co zrobić, żeby wymioty nie nasilały tych dolegliwości.
dr. hab. Elżbieta Paszyńska: Dentysta może prosić pacjentkę o spisanie diety z kilku dni. Z takiego zapisu jasno będzie wynikać czy problem tkwi w sposobie odżywiania, będzie można zobaczyć typ, liczbę i jakość posiłków. Oczywiście o ile te informację będą prawdziwe, pacjentka która chce ukryć objawy nie napisze prawdy.
dr. hab. Agnieszka Słopień: Udział rodziców w procesie leczenia jest niezmiernie ważny i należy ich pozyskać do terapii. Trzeba z zatroskaniem przekazać im informacje, dopytać o ich ocenę sytuacji i zasugerować, że takie objawy są typowe dla osób z zaburzeniami odżywiania.

dr. hab. Elżbieta Paszyńska: Ważne byśmy jako dentyści nie myśleli tylko "że na fotelu mamy próchnicę, czy erozję", bo na fotel trafia pacjent z bagażem ogólnego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego. I wobec psychiki pacjenta trzeba mieć trochę pokory i nie krytykować go, co niestety nam się zdarza. Jeśli Jeżeli będziemy również współpracować z lekarzami innych specjalności, to będziemy powinniśmy orientować się do kogo możemy pacjenta skierować, przy podejrzeniu zaburzeń odżywiania czy innych problemów somatycznych. Nie można po prostu odsyłać pacjenta do internetu czy przysłowiowej „przychodni”. Kierujmy go do konkretnego specjalisty, do którego mamy zaufanie.

   dr. hab. Elżbieta Paszyńska - kierownik Zakładu Stomatologii Zintegrowanej, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu

   dr. hab. Agnieszka Słopień, kierownik Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu oraz prezes Stowarzyszenia na Rzecz Wspierania Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Vis-a-Vis w Poznaniu

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
dieta   nadwrażliwość zębów   szkliwo   zdrowie jamy ustnej  

POLECAMY W SERWISACH

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.