PARTNER PORTALU
partner portalu

Pierwszy trzonowiec jak kronika życia

en
09-12-2019, 10:54
Pierwszy trzonowiec jak kronika życia Zęby są ważnym materiałem do badań nad zdrowiem (fot. pixabay)
Pierwszy ząb trzonowy jaki wyrasta człowiekowi, skrywa zapisane informacje na temat zdrowia praktycznie od okresu płodowego, nawet setki lat po śmierci - dowodzą naukowcy z McMaster University.

Zębina tworzy mikroskopijne "słoje", podobne do słojów w pniu drzewa. Tworzenie się tych warstw zależy od witaminy D. Ciemniejsze  smugi rozwijają się, gdy organizmowi brakuje tej substancji, zwykle z powodu braku światła słonecznego. I tak jak ze słojów drzewa można na ich podstawie odczytywać lata dobrego i słabego zdrowia. Zęby po śmierci nie podlegają tak szybkiemu rozkładowi jak tkanki miękkie i inne kości, więc "przechowują" zapisane w nich informacje przez setki lat. 

Co więcej, można dzięki nim wiązać stan ogólny matki ze zdrowiem jej dzieci. W połączeniu z innymi danymi wzór odkładania się zębiny pomaga zajrzeć wgłąb historii, poznawać warunki życia w przeszłości. Zęby to nic innego jak żywe skamieniałości, które mają początek już w macicy, mówi antropolog dr Megan Brickley.

Na przykład pierwsi osadnicy w Kanadzie, którzy często opatulali się w ciepłe rzeczy od stóp do głów nawet w lecie, często cierpieli na krzywicę lub umierali przedwcześnie na choroby związane z niedoborem witaminy D.

Pierwszy stały trzonowiec, który wyrzyna się w wieku sześciu lat, zaczyna się rozwijać podczas ciąży, i jak nazwa wskazuje - jest ostatecznym "wyposażeniem" na całe życie, ale zwiera także zapis o poziomie witaminy D nawet w czasie przed narodzinami.

- Stałe zęby trzonowe są narzędziem, które może służyć do analizy aktualnego stanu zdrowia, ale też stanowi bezcenny materiał w badaniach archeologicznych, mówiła dr Brickley. Badacze porównali zęby współczesne oraz pozyskane na wykopaliskach, w tym także pobrane ze szkieletów z XIX-wiecznego cmentarza w Quebecu (od trzyletniej dziewczynki, która chorowała na krzywicę w niemowlęctwie oraz od młodego mężczyzny).

Trzonowiec dziewczynki dowodził, że jej matka miała niedobór witaminy D podczas ciąży, co być może stanowiło przyczynę wczesnej śmierci jej dziecka. Także trzonowiec mężczyzny nosił ślady braków witaminy D w okresie płodowym, co zapewne również miało związek z jego przedwczesnym zgonem.

W tamtych czasach ciężarne kobiety nie wychodziły z domu podczas złej pogody, zatem otrzymywały one bardzo niewiele naturalnego światła. Nic wtedy nie wiedziano na temat roli słońca i ewentualnych substytutów witaminy D. 

Więcej: American Journal of Physical Anthropology

Podobał się artykuł? Podziel się!
SŁOWA KLUCZOWE
zęby trzonowe  

POLECAMY W SERWISACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.