Wrocław: wkrótce zaawansowana terapia komórkowa na potrzeby stomatologii

Ewa Nieckuła
15-05-2019, 12:08
Centrum Zaawansowanych Terapii Komórkowych powstaje na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. To pierwsze takie miejsce w Polsce, w którym będzie można leczyć także pacjentów stomatolgogicznych. O nowych możliwościach terapeutycznych infoDENT24.pl rozmawia z dr Tomaszem Gębarowskim i prof. Ewą Barg.

Ewa Nieckuła infoDENT24.pl: Pacjentami tworzonego Centrum Badawczo-Wdrożeniowego Zaawansowanych Terapii Komórkowych Katedry i Zakładu Podstaw Nauk Medycznych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu będą nie tylko pacjenci neurologiczni, ale także stomatologiczni. Jakiego typu ubytki będą mogły być tu  leczone?

Dr hab. Ewa Barg, kierownik centrum:   Ubytki pourazowe i związane z wadami rozwojowymi, czyli takie, którymi zwykle zajmuje się chirurgia stomatologiczna. Każdy pacjent będzie  rozpatrywany indywidualnie i każdorazowo ustalimy z kolegami  stomatologami rodzaj terapii komórkowej. Będziemy ściśle współpracować z panią prof. Marzeną Dominiak z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, która  zajmie się kwalifikowaniem pacjentów do leczenia. Nasz zespół  będzie się zajmował  hodowlą komórkową i przygotowaniem wszystkich preparatów niezbędnych do terapii.

Zdaje się, że prowadzenie terapii komórkowej nie jest proste od strony formalnej?

Dr n. med. Tomasz Gębarowski,  koordynator ds. wdrażania zaawansowanych terapii komórkowych w centrum:  W Centrum, które powstało w 2018 roku w pierwszej kolejności będą przygotowywane hodowle komórek do terapii urazów rdzenia kręgowego. Pierwszy tego typu zabieg miał miejsce  w  2012 r., udało się pomóc pacjentowi z całkowitym przerwaniem rdzenia kręgowego.  Obecnie, by taką terapię przeprowadzić, trzeba spełnić szereg wymagań formalnych. Od 2013 r. każda terapia komórkowa, czyli terapia oparta na hodowli komórek pobieranych od pacjenta i później wykorzystanych do jego leczenia, wymaga pozwolenia Głównego  Inspektora Farmaceutycznego na wytwarzanie produktu leczniczego. Taki produkt jest rejestrowany w Europejskiej Agencji Medycznej i dopiero po dopełnieniu tych wszystkich wymagań formalnych może być podawany pacjentowi.  

Czy taka rejestracja potrzebna jest dla każdego pacjenta osobno?

Dr n. med. Tomasz Gębarowski: Nie, uzyskujemy zgodę na wybrany proces terapii komórkowej. Jakiś czas temu były prowadzone badania  na Wydziale Lekarsko – Stomatologicznym Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu zastosowania u  pacjentów hodowli fibroblastów. Na świecie stomatolodzy korzystają z terapii różnego rodzaju komórkami. Ale  w świetle obecnych wymagań prawnych tego typu preparaty powinny być wytwarzane przez podmiot, który jest wytwórcą produktów leczniczych terapii zaawansowanej. W związku z tym, chociaż głównym zadaniem Centrum będzie terapia komórkami glejowymi w urazach rdzenia kręgowego, planujemy także opracować inne terapie takimi rodzajami komórek, które mogą być zastosowane w stomatologii.
Dr hab. Ewa Barg: Zgodnie z prawem unijnym i prawem polskim pobranie materiału od pacjenta, a następnie podanie mu w celach terapeutycznych bez zgody na wytwarzanie tego typu produktu jest zagrożone karą pozbawienia wolności.

To wygląda na bardzo drogie leczenie

Dr n. med. Tomasz Gębarowski: Z pewnością nie jest to tania terapia. Ale jeżeli u pacjenta w żaden inny sposób z wykorzystaniem bardziej tradycyjnych metod jak np. preparatów kolagenowych czy wyrobów medycznych nie da się odbudować prawidłowych struktur w jamie ustnej, to terapia zaawansowana będzie jedynym wyjściem.

Kiedy wobec tego centrum przyjmie pierwszych pacjentów stomatologicznych?

Dr n. med. Tomasz Gębarowski: Mamy nadzieję, że centrum ruszy pod koniec tego roku, zaczniemy od komórek glejowych. Myślę, że rok 2020 jest realnym terminem, kiedy będziemy mogli rozpocząć także terapię zaawansowaną w stomatologii. Po uzyskaniu akceptacji z Europejskiej Agencji Medycznej sam proces produkcji nie jest aż tak bardzo skomplikowany.
Dr hab. Ewa Barg: W każdej dziedzinie medycyny znajduje zastosowanie medycyna regeneracyjna. Ważne by polscy stomatolodzy wiedzieli, że takie możliwości są także  w naszym kraju.

Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Zaawansowanych Terapii Komórkowych we Wrocławiu będzie służyć zarówno nauce, jak i komercjalizacji projektów opracowanych przez naukowców oraz rozwijaniu badań klinicznych. Ośrodek powstaje dzięki funduszom pochodzącym z programu „Regionalna Inicjatywa Doskonałości - RID” dotowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Na potrzeby centrum, z programu RID i środków własnych Uniwersytetu Medycznego  pozyskano już około 5 mln zł, a potrzeba jeszcze kilku milionów aby móc realizować wszystkie założone plany Centrum.  Laboratorium przechodzi ostatni etap wyposażania w specjalistyczny sprzęt.