Stomatologia na mapie potrzeb zdrowotnych

kan
15-02-2019, 11:51
Ministerstwo Zdrowia ukończyło prace nad mapą potrzeb w zakresie świadczeń stomatologicznych, szczegółowo analizuje demografię, epidemiologię chorób jamy ustnej oraz stan i wykorzystanie zasobów opieki stomatologicznej podstawowej i oraz specjalistycznej. Danych wiele. Kto je wykorzysta?

Ministerstwo Zdrowia opublikowało najbardziej aktualne mapy potrzeb zdrowotnych. Ale jak sam resort zdrowia przyznaje świadczenie usług stomatologicznych w istotny sposób różni się od świadczenia usług medycznych, co znacznie utrudnia stosowanie już wypracowanych schematów analiz.

Wśród tych różnic wymienia:
- niski i trudny do precyzyjnego ustalenia odsetek osób korzystających ze świadczeń refundowanych. Ponadto ocena udziału wydatków NFZ na świadczenia stomatologiczne wskazuje, iż odsetek ten jest na tyle niski, że w istotnym stopniu utrudnia badanie całej populacji. Według danych Narodowego Rachunku Zdrowia środki publiczne stanowiły zaledwie około 16,3 proc. wszystkich wydatków w zakresie usług stomatologicznych w 2014 r., jednocześnie prognozowany był spadek tego udziału do 14 proc. procent w roku 2020.
-brak lecznictwa zamkniętego w stomatologii - praktycznie wszystkie usługi w obszarze leczenia chorób jamy ustnej i stomatologii realizowane są w warunkach ambulatoryjnych – wyjątkiem są świadczenia stomatologiczne udzielane w znieczuleniu ogólnym, które stanowią nieznaczny odsetek.
- w jednym podmiocie leczniczym jednoczesne świadczone są usług podstawowej opieki stomatologicznej oraz usługi specjalistyczne co uniemożliwia zidentyfikowanie profilu świadczonych usług przez dany podmiot leczniczy po kodach resortowych poradni,
-  deficyty sprawozdawczości w zakresie usług stomatologicznych, nieprawidłowe kodowanie, sprawozdawczość prowadzą wyłącznie podmioty lecznicze posiadające umowy z NFZ na udzielanie świadczeń gwarantowanych, natomiast brakuje danych na temat świadczeń stomatologicznych finansowanych ze środków własnych pacjentów lub ubezpieczycieli prywatnych.

Ponadto istnieją obiektywne trudności w przeanalizowaniu ścieżki pacjenta ponieważ:
– pacjenci jednoczesne i/lub dowolnie naprzemiennie korzystają zarówno z usług refundowanych, jak i usług płatnych z własnych środków,
– nie ma wymogu posiadania skierowania do leczenia specjalistycznego w stomatologii,
– bardzo trudno zidentyfikować przypadki powikłań po leczeniu stomatologicznym.

Wskaźniki zapadalności
Na potrzeby analizy liczby zachorowań w chorobach przewlekłych oszacowano wskaźnik zapadalności rejestrowanej - liczby nowych pacjentów z danym rozpoznaniem pojawiających się w systemie publicznej służby zdrowia. W przypadku chorób przewlekłych zapadalność szacowana została obliczana dla roku 2016, na podstawie danych NFZ z lat 2009-2017 (możliwość analizy historii pacjenta co najmniej pięć lat wstecz i rok w przód - w przypadku, gdy reguły zdefiniowane przez ekspertów dotyczą większej liczby wystąpień pacjenta w systemie niż jedna). Pacjent pojawiający się w systemie sprawozdawczości NFZ w tym okresie będzie uznany za nowego pacjenta (pacjenta pierwszorazowego), jeżeli wystąpił z danym rozpoznaniem po raz pierwszy w roku 2016. 

Choroby tkanek twardych zębów
Zapadalność rejestrowana w roku 2016 wyniosła 946,7 tys. przypadków chorób tkanek twardych zębów. Natomiast współczynnik zapadalności rejestrowanej na 100 tysięcy ludności wyniósł 2 463,2.
Mapa prezentuje zapadalność rejestrowaną na choroby z analizowanej grupy w 2016 roku w podziale na województwa zamieszkania pacjenta (lewa) oraz w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców (prawa).

Wskaźnik zapadalności rejestrowanej na choroby tkanek twardych zębów

 Liczbę pacjentów z chorobami tkanek twardych zębów w kraju oszacowano na 16 434,0 tys. (w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców było to 42,8 tys.). Mapa poniżej zawiera informacje o liczbie chorych w poszczególnych województwach (w wartościach bezwzględnych) oraz w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców w poszczególnych województwach.

Chorobowość rejestrowana - choroby tkanek twardych zębów 

 Choroby miazgi i tkanek okołowierzchołkowych
 Zapadalność rejestrowana w roku 2016 wyniosła 729,9 tys. przypadków chorób miazgi i tkanek okołowierzchołkowych w Polsce. Natomiast współczynnik zapadalności rejestrowanej na 100 tysięcy ludności wyniósł 1 899,2. Mapa prezentuje zapadalność rejestrowaną na choroby z analizowanej grupy w 2016 roku w podziale na województwa zamieszkania pacjenta (lewa) oraz w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców (prawa).

Wskaźnik zapadalności rejestrowanej na choroby miazgi i tkanek okołowierzchołkowych

Liczbę pacjentów w analizowanej podgrupie w Polsce oszacowano na 9 188,1 tys. (w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców było to 23,9 tys.). Mapa poniżej zawiera informacje o liczbie chorych z chorobami miazgi i tkanek okołowierzchołkowych w poszczególnych województwach (w wartościach bezwzględnych) oraz w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców w poszczególnych województwach. 

Chorobowość rejestrowana - choroby miazgi i tkanek okołowierzchołkowych

Choroby dziąseł i przyzębia
Zapadalność rejestrowana w Polsce, w roku 2016 wyniosła 653,4 tys. przypadków chorób dziąseł i przyzębia. Natomiast współczynnik zapadalności rejestrowanej na 100 tys. ludności wyniósł 1 700,1. Mapa prezentuje zapadalność rejestrowaną na choroby z analizowanej grupy w 2016 r. w podziale na województwa zamieszkania pacjenta (lewa) oraz w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców (prawa).

Wskaźnik zapadalności rejestrowanej na choroby dziąseł i przyzębia

Liczbę pacjentów z chorobami dziąseł i przyzębia w Polsce oszacowano na 6 111,3 tys. (w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców było to 15,9 tys.). Mapa poniżej zawiera informacje o liczbie chorych w poszczególnych województwach (w wartościach bezwzględnych) oraz w przeliczeniu na 100 tysięcy mieszkańców w poszczególnych województwach.

Chorobowość rejestrowana - Choroby dziąseł i przyzębia

Wady zgryzu + zaburzenia rozwojowe szczęk
Zapadalność rejestrowana w Polsce, w roku 2016 wyniosła 143,4 tys. przypadków wad zgryzu i zaburzeń rozwojowych szczęk. Natomiast współczynnik zapadalności rejestrowanej na 100 tysięcy ludności wyniósł 373,2. Mapa prezentuje zapadalność rejestrowaną na choroby z analizowanej grupy w 2016 r. w podziale na województwa zamieszkania pacjenta (lewa) oraz w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców (prawa).

 Wskaźnik zapadalności rejestrowanej - Wady zgryzu i zaburzenia rozwojowe szczęk

Liczbę pacjentów z wadami zgryzu i zaburzeniami rozwojowymi szczęk oszacowano na 1 396,0 tys. (w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców było to 3,6 tys.). Mapa poniżej zawiera informacje o liczbie chorych w poszczególnych województwach (w wartościach bezwzględnych) oraz w przeliczeniu na 100 tysięcy mieszkańców w poszczególnych województwach.

Chorobowość rejestrowana -  Wady zgryzu i zaburzenia rozwojowe szczęk

 

 

Ponadto opracowanie Ministerstwa Zdrowia zawiera szczegółową analizę stanu i wykorzystania zasobów opieki stomatologicznej podstawowej i oraz specjalistycznej opieki stomatologicznej. Podaje skalę wizyt ogółem w poszczególnych grupach procedur realizowanych w 2016 r w każdym z województw.